آرلس، جایی در انتهای تاریخ‌

در عهد باستان این شهر توسط گالیوس ژولیوس سزار تا سال‌های متمادی مستعمره نظامی روم شد. دوران شکوفایی آرلس به سال 395 و زمان حکومت کنستانتین بازمی‌گردد. ‌

کنستانتین در گسترش و پیشرفت آرلس نقش عمده‌ای داشته است، به طوری که در دوران حکومت وی آرلس لقب ‌‌کنستانتینا را گرفت. آرلس در قرن سوم و چهارم تا مدت‌ها محل اقامت اسقف اعظم بوده است. این شهر در ‌سال‌های پس از آن بارها مورد تهاجم اعراب و گوت‌های غربی (مردم اسکاندیناوی باستان) قرار گرفت و ‌ویران شد با این حال توانست شکوه و جلال خویش را تا مدت‌ها حفظ کند. ‌

آرلس از سال 536 به خاک فرانسه پیوست و در سال 879 به پایتخت پادشاهی بورگوند (منطقه تاریخی شرق ‌فرانسه) تبدیل شد. ‌

آرلس در سال 1033 به دولت روم و سرانجام در سال 1481 به همراه  شهر کنت‌نشین پروونس به فرانسه ‌پیوست. با پیوستن آرلس به فرانسه، اسقف اعظم نیز از آنجا نقل‌ مکان کرد.

آرلس یکی از دیدنی‌ترین شهر ‌های پروونس (استانی در جنوب شرقی فرانسه) است که بقایای بی‌شماری را از شکوه و جلال عهد باستان در ‌خود جای داده است.

نشانه‌های تاریخ در جای جای آرلس به چشم می‌خورد. مکان‌ها و بناهای باشکوه بسیاری ‌در این شهر وجود دارد که بوضوح یادآور پیشینه پرافتخار این شهر در عهد رومیان است.

بهترین نمونه در این رابطه میدان بزرگ آرلس و همچنین گورستان آلیس کمپف است که در مقابل دروازه ‌بزرگ شهر قرار دارد. این گورستان که در امتداد دیوارهای قدیمی شهر در حاشیه جنوب شرقی واقع شده، ‌همانند بولوار طویلی است که به ساختمان ناتمام یک کلیسا منتهی می‌شود.

 این گورستان از تعداد بی‌شماری ‌تابوت‌های سنگی قدیمی تشکیل شده است که زیباترین آنها به موزه آرلس باستان منتقل شده و نگهداری می‌‌شود. ساخت و ساز در عصر رومی‌ها تنها به سطح زمین آرلس اختصاص نداشته، به طوری که هم‌اکنون سرداب‌‌های عظیم بسیاری در زیرزمین‌های این شهر کشف شده‌اند که طبق مستندات تاریخی به عنوان انبار غلات ‌مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

به گفته کارشناسان، آرلس دومین شهر بزرگ امپراتوری روم محسوب می‌شود که تاریخ آن زاده فرهنگ رومی و میراث رومانیایی است. ازجمله ساختمان‌های مهم و تاریخی این شهر ‌می‌توان به ساختمان آمفی‌تئاتر و همچنین ساختمان تئاتر باستان اشاره کرد. قطر ساختمان آمفی‌تئاتر آرلس 103 در 104 متر است. تاریخ احداث این بنا به قرن یکم پس از میلاد بازمی‌گردد. این بنای کهن از 2 ‌طبقه با 60 تاق تشکیل شده و دارای 25 هزار صندلی تماشاچی است.‌

این ساختمان در سال 1946 مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و در حال حاضر در روزهای جشن از این ‌بنا به عنوان محلی برای برگزاری مسابقات گاوبازی استفاده می‌شود.

بقایای به جای مانده از ساختمان تئاتر ‌باستان نیز از دیگر بناهای تاریخی آرلس است که شامل 2 ستون به جای مانده از دوران حکومت یونانیان ‌جایگاه ارکستر و همچنین طبقه زیرین جایگاه تماشاچیان است. گفتنی است، در سال 1651 تابلوی مشهور ‌‌ونوس آرلس از میان ویرانه‌های این بنا کشف شد.

این تابلو هم‌اکنون در موزه لوور پاریس قرار دارد. ‌ساختمان تئاتر باستانی بسیار مورد توجه و علاقه گوستاو فلوبر، نویسنده مشهور فرانسوی بود. از دیگر ‌آثار تاریخی آرلس می‌توان به بقایای میدان قدیمی، بقایای استخر عمومی به جای مانده از عهد باستان و ‌همچنین بقایای یکی از قصر‌های کنستانتین اشاره کرد.‌

علاوه بر تندیس‌های بی‌شمار متعلق به عهد باستان که هم‌اکنون در موزه آرلس نگهداری می‌شود، یک تک‌‌ستون گرانیتی نیز در این شهر وجود دارد.

این ستون خاکستری رنگ با 15 متر ارتفاع از میان ویرانه‌های ‌ورزشگاه رومیان کشف شده است. اما در این میان، مهمترین بنای تاریخی و کهن آرلس ساختمان کلیسای ‌‌ساینت تروفیم است. علت اصلی اهمیت این بنا دروازه و سرسرای بزرگ و باشکوه این ساختمان است. در ‌بازسازی این بنا از سنگ‌های ساختمان تئاتر باستان نیز استفاده شده است.

این بنا یکی از زیباترین ساختمان‌های ‌رومانیایی متعلق به استان پروونس فرانسه است که گفته می‌شود فردریش بارباروما نیز در 30 ‌جولای 1178 در این کلیسا تاج‌گذاری کرده است. این ساختمان که به قرن 12 یا 13 تعلق دارد، دارای 4 ‌گالری بزرگ است؛ دوگالری به سبک رومانیایی و دو گالری به سبک گوتیک. به گفته کارشناسان، در ساخت ‌این گالری‌ها همه انواع سبک تاق‌نمای مدور و نوک تیز به کار رفته است.

گفتنی است، درون این ‌‌ساختمان کاملا امروزی و مدرن است. همان‌گونه که اشاره شد مهمترین قسمت این بنا دروازه کهن و سترگ ‌آن است که بین سال‌های 1150 تا 1200 ساخته شده است. این دروازه که مهمترین دروازه رومانیایی پروونس ‌محسوب می‌شود، در سال 1995 به طور کامل شستشو و تمیزکاری شد.

این دروازه عبارت از یک در ‌دوتایی با سه‌گوشی‌های شیروانی‌دار است. بین دو ستون این دروازه از طرفین بقایایی از تندیس‌های بزرگ ‌حواریون به چشم می‌خورد.

این بنا نمونه‌ای بارز و گویا از تاریخ دوران باستان در جنوب فرانسه در قرن ‌دوازدهم است، ضمن آن که اشکال مختلف بناهای رومی را نیز یادآوری می‌کند، به طوری که چنین به نظر می‌‌رسد که ترکیب سنتی‌نمای قدیمی این بنا به یکباره شکسته و بار دیگر موتیف یک طاق نصرت روم ‌باستان پدیدار شده است.

بر فراز این دروازه نیز کتیبه‌ای نقش‌برجسته از جنگجویان دیده می‌شود. این کتیبه ‌تاریخی تصویر 12 حواریون را در حالت نشسته نشان می‌دهد. در قسمت شمالی شهر آرلس بقایای ویرانه‌‌های دیر مونت ماژور که یکی از پر نفوذترین بناهای صومعه‌ای عهد باستان است نیز دیده می‌شود.‌

جمعیت آرلس از حدود 14 هزار نفر در سال 1881 به بیش از 50 هزار نفر رسیده است.

رشد اقتصادی در ‌این شهر که همتراز با شهر مارسی فرانسه است نه‌تنها از طریق پیشرفت‌های چشمگیر در تجارت و صنعت ‌که بیش از همه مرهون تولیدات بالای روغن زیتون و همچنین پرورش گوسفند در مراتع اطراف این شهر ‌است. تنها کارخانه این شهر یک کارخانه تولید کاغذ است و گفتنی است طبق یک آمار در سال 2004 ‌میزان بیکاری در آرلس در سطح بالایی قرار دارد.  ‌

آرلس دارای یک کتابخانه و یک مدرسه نقشه‌کشی است. اما یکی از نکات جالب توجه درباره این شهر این است که ‌آرلس به شهر ونسان ونگوگ شهرت دارد. این نقاش صاحب‌نام به مدت یک سال  از فوریه 1888 تا 1889 ‌ را در آرلس سپری کرده است و بخشی از مهمترین و مشهورترین آثار وی در این شهر پدید آمده‌اند. از ‌جمله این آثار می‌توان به تابلوی کافه شبانه اشاره کرد. در سال‌های 1990 مکان‌هایی که در آرلس یادآور ‌نقاشی‌های ونگوگ بود براساس تابلوهای نقاشی وی طراحی شده‌اند. 

گفته می‌شود ونگوگ قصد داشته ‌است به همراه دوست نقاشش پاول گویا یک مستعمره هنرمندان در این شهر تاسیس کند اما به دلیل بیماری ‌اختلال اعصاب ونگوگ همکاری این دو هنرمند پایان یافت و ونگوگ پس از آشفتگی‌های روحی بسیار ‌که به علیل شدن وی منجر شد، آرلس را ترک کرد.‌

شایان ذکر است، هیچ‌یک از تابلوهای خلق‌شده از این هنرمند در آرلس وجود ندارد، ضمن آن که خانه‌‌ای که ونگوگ در آن زمان در این شهر در آن ساکن بوده، در بمباران‌های جنگ جهانی دوم به کلی ویران شد.

‌به گفته یکی از ساکنان، یکی از پل‌های بی‌شمار واقع در حاشیه این شهر ونگوگ را به خلق تابلوی پل لانگ ‌لوئیس برانگیخته است. هرچند پلی که امروزه در آرلس به پل ونسان ونگوگ شهرت دارد، یقینا پل نقاشی‌شده به وسیله وی نیست. ونگوگ در سال‌های بعد در نامه‌های بسیاری که به برادرش تئو می‌نویسد دیدگاه‌های ‌خود را درخصوص شهر آرلس توصیف می‌کند.

به گفته صاحب‌نظران، این نامه‌ها در کنتراستی جذاب با میراث ‌جهانی رومی  رومانیایی آرلس قرار دارند.

مترجم: زهرا صابری
منبع: the-colosseum.net