برنامه ای مجری محور

این برنامه با در نظر گرفتن ساختاری که برای آن طراحی شده است، از تولیداتی محسوب می‌شود که مجری‌محور بوده از این رو، بر این است که از طریق مجری نام‌آشنایی و طراحی و عمل کردن پرسش و پاسخ‌ها به گونه‌ای پرداخته شود که برنامه را به هدفش نزدیک‌تر کند.

با عنوان «بدون حاشیه» مخاطب، انتظار طرح موضوع‌های چالش‌برانگیزی را دارد که پیرامون‌مان به چشم می‌خورند. ولی مشاهده دقایقی از آن، ما را به این نکته رهنمون خواهد کرد که برنامه، با پندار و توقع آغازین، فاصله قابل توجهی دارد.

مجری «بدون حاشیه» نسبت به موضوع، آگاهی و معرفت کلی دارد. این ویژگی، او را در موقعیتی قرار داده است که با وجود همه تلاش‌هایش، نتواند به مباحث چالش‌برانگیز و راهگشا، حول موضوع مورد بحث وارد شود. وجود چنین کاستی‌ای ایجاب می‌کند که در کنار مجری از کارشناسانی استفاده شود که افزون بر خبرگی عمیق‌تر روی موانع و محدودیت‌ها، دیدگاهی متفاوت نیز نسبت به مسوول دعوت شده، داشته باشد. عدم اتخاذ چنین شیوه‌هایی «بدون حاشیه» را بیشتر به سوی بیان توصیفی سوژه سوق داده و از ارائه تحلیل و داوری ثمربخش، دور گردانیده است.

«بدون حاشیه» با توجه به گستردگی موضوع و قابلیت‌های خود، این امکان را دارد که دارای بخش‌های گوناگونی باشد. نداشتن این ویژگی‌؛ ساختار برنامه را بی‌بهره از ضرباهنگ مطلوب کرده است.

مستقیم بودن پخش برنامه، برای هر اثر تولیدی می‌تواند واجد ویژگی و ظرفیت‌های مثبت و پرباری باشد. در این میان، استفاده نکردن خلاقه از این موقعیت، مستقیم بودن پخش آن را با سوال و ابهاماتی جدی روبه‌رو کرده است.
می‌دانیم پخش هر برنامه به‌صورت ضبطی یا مستقیم (زنده) با توجه به دلایل و ضرورت‌هایی انجام می‌پذیرد، با تماشای قالب و ساختاری که «بدون حاشیه»، پیشه کرده است دلیل اقناع کننده و مبنایی برای پخش مستقیم آن نمی‌توان یافت.

مجری یا گفتگو محور «بدون حاشیه»، دلیلی برای بهره‌گیری نامطلوب از عناصر تصویری قلمداد نمی‌شود. به سخنی دیگر، برنامه در شرایطی بیش از اندازه متکی به کلام است که با در نظر گرفتن سوژه و قابلیت‌‌های بصری‌اش می‌تواند از تصاویر به گونه موثر، گویا و وسیع‌تری استفاده کند.

مجری در مقاطع گوناگون، مخاطب را دعوت به تماشای گزارش می‌کند، در چنین شرایطی، انتظار این است که کارشناسان یا افراد دیگری که با‌ آنها مصاحبه می‌شود، به طرح مشکلات و مسائل مبهم بپردازند، آن‌گاه گفتگوی مجری با مسوول دعوت شده، بر همین اساس سامان گیرد، اما واقعیت این است که این بخش نیز در قسمت‌هایی نظیر بررسی بیمه روستاییان و عشایر به دلیل متکی بودن به کلام و توصیف و توضیح نظرات معاون وزیر رفاه و اجتماعی فاقد جذابیت و آگاهی بخشی عمیق است.

صحنه‌ها در «بدون حاشیه» از نظر بصری به گونه‌ای طراحی شده که مجری و فرد مدعو در حصاری از ساختمان‌های آسمانخراش قرار گرفته‌اند. در وسط صحنه نیز L.C.D گنجانیده شده که به تناسب سوژه اصلی تصاویری از آن پخش می‌شود. طراحی صحنه اصلی (نماهای ساختمان) به جهت عدم ارتباط محتوایی با موضوع و همچنین جذابیت‌های هنری چندان اثرگذار نیست. بر این اساس، تصاویر پخش از L.C.D هم، از آن‌رو که کمتر به چشم می‌آیند، همچنین جذاب نبودن تصاویر از نظر مضمون و بصری کمک چنداین به بهتر و گیراتر شدن صحنه نمی‌کند.

«بدون حاشیه» از نظر موضوع و ضرورت پرداخت به آن اقدامی ارزشمند محسوب می‌شود. پر واضح است پردازش عمیق و چالش برانگیزتر موضوع از طریق طرح دیدگاه‌های موافق و مخالف یا حضور کارشناسانی خبره در کنار مجری، همچنین بهره‌گیری خلاقه‌تر از تصاویر، مانایی و فروغ بیشتری به برنامه خواهد داد.

بدون حاشیه سه‌شنبه‌ها ساعت 20 از شبکه یک سیما پخش می‌شود.

محمدرضا کریمی