فرقه شناسی ادبی

 ادبیات را نمی بینند، نه از آن رو که دیدنی نیست ، بلکه از آن جهت که ادبیاتی ها خودشان چشم دیدن یکدیگر را ندارند. در هیچ گروهی از گروه های هنری به اندازه ادبیاتی ها پراکندگی و تحزب وجود ندارد. فرقه گرایی و پدرخوانده بازی ادبیاتی ها موجب شده است هر پدرخوانده ای (گاهی مادرخوانده ها هم) برای خودشان مراسم کتاب سال و انتخاب کتاب بگذارند و جایزه بدهند.فرقه بازی و دسته گرایی برای تاسیس انواع جایزه های کتاب سال از اواخر دهه 70 به این دلیل شدت گرفت که هر گروه و فرقه ای احساس کرد در گروه های دیگر به جریان فکری او بی اعتنایی می شود. پس چند نفر از دوستان دور هم جمع شدند و جایزه ای تاسیس کردند تا به خودشان برسند؛ البته مهمتر از جایزه دادن به خود، جایزه ندادن به دیگران و ندیدن نحله های دیگر بوده و هست.

در این نوع تفکر، پس از اعلام نتایج داوری های کتاب سال ، باید مطمئن بود که برخی زیر لب گفتند: «خدا را شکر که فلانی هم انتخاب نشد!». یعنی انتخاب نشدن «فلانی»ها اهمیتی بسیار بیشتر دارد از انتخاب خودش.

به هر حال ، جریان انتخاب کتاب سال به خیر و خوشی به پایان رسید و خدا را شکر که خیلی ها انتخاب نشدند و خدا را بیشتر شکر که هیچ کس انتخاب نشد. حتی آن یک مورد که گفته می شد پس از چند ماه تقدیر خواهد شد! آن هم منتفی است.

اعلام نتایج کتاب سال از طرف ارشاد این پیام را دارد که از منظر دولت و داوران دولتی ، هیچ اثری در حد و اندازه کتاب سال یا حتی تقدیر، در این کشور نوشته نشده است ، یعنی داوران کتاب سال هم در مجموعه ای قرار دارند که کتاب هایشان در حد تقدیر هم نیست ، (چه ادبیات مشعشعی !) پس نویسندگان و شاعران باید چشمشان به همان جوایز فرقه ای و قبیله ای باشد که در گوشه گوشه این مجمع الجزایر به دوستان و هم فرقه ای ها اهدا می شود. یعنی هر نویسنده ای اگر تمایل به دیده شدن دارد، با روشن کردن مواضع در پی فرقه ای باشد که در عینک شان دیده می شود، چرا که در چشم پدر خانواده جایی ندارد.

‏ ابراهیم زاهدی مطلق