مسکو کوتاه نمیآید
وقتی جورج بوش، رئیسجمهور امریکا اولین بار در ماههای آغازین سال گذشته میلادی از تصمیم پنتاگون برای استقرار اجزای سامانه دفاع موشکی این کشور در خاک جمهوری چک و لهستان پرده برداشت با موضعگیری شدید کرملین مواجه شد.
استدلال امریکاییها این بود که غرب برای مقابله با تهدید موشکی کشورهای به اصطلاح یاغی نیازمند ایجاد کمربند دفاع موشکی در نزدیکی قلمرو این کشورها است اما روسها هیچگاه این استدلال را نپذیرفتند. به اعتقاد روسها علت اصلی استقرار اجزای سامانه دفاع موشکی امریکا در شرق اروپا خنثی کردن توان موشکی ارتش روسیه است.
به لحاظ تاریخی برای مسکو کنار آمدن با چه دولتی در امریکا راحتتر است؟ جمهوریخواهان یا دموکراتها؟
هر مشکلی در روابط روسیه و امریکا سر برمیآورد در واقع ریشه تاریخی خاصی خود را دارد و الزاما تابعی از حال و هوای سیاسی نیست. اگرچه مسکو در دورانی که جمهوریخواهان قدرت را در واشنگتن در دست داشتهاند موفق به امضای موافقتنامههای بیشتری در قیاس با زمانی که دموکراتها در کاخ سفید بودهاند، شده لیکن جدیترین تنشها هم در همین دورهها بروز یافته است. همه میدانند مسکو و واشنگتن اختلافنظرهای عمیقی بر سر طرح امریکا برای استقرار اجزای دفاع موشکی این کشور در شرق اروپا دارند. ما دلیلی برای این که ایران تهدیدی علیه امریکا باشد، نمیبینیم.
چرا پیشنهادهای شفاهی امریکاییها در نشست وزیران 2+2 در مسکو تا بدان حد با متن پیشنهادی برای توافقنامه پایانی تفاوت داشت؟
شاید بهتر باشد امریکایی درباره علت تغییر مواضعشان پاسخ دهند. وقتی رابرت گیتس، وزیر دفاع و کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه امریکا به مسکو آمدند از تمهیداتی برای کاهش دغدغههای مسکو و اثبات این که هدف از استقرار این سامانه در شرق اروپا تهدید روسیه نیست، سخن به میان آوردند. به عنوان نمونه پیشنهاد شد چند افسر ارشد نیروی موشکی روسیه به طور دائم در تاسیسات مربوط به سامانه دفاع موشکی امریکا در لهستان و جمهوری چک مستقر شوند اما این پیشنهادها خیلی زود به فراموشی سپرده شد.
آیا پیشنهادهای روسیه برای استفاده مشترک از دو سایت راداری گاباله و آرماویر و همچنین ایجاد مرکزی مشترک برای انتقال اطلاعات مربوط به پرتابهای موشکی هنوز به قوت خود باقی است؟
این پیشنهاد هنوز روی میز مذاکره قرار دارد. این پیشنهادی جدی و سازنده است که به مراتب بهتر از استقرار اجزای سامانه دفاع موشکی در شرق اروپا است. امریکاییها علاقهمند به استفاده از رادارهای گاباله و آرماویرا هستند بی آن که حاضر باشند از طرح خود برای استقرار اجزای سامانه دفاع موشکی در شرق اروپا چشمپوشی کنند.
گفت و گو
