آرامش از دست رفته

کارشناسان معتقدند استاندارد آلودگی صوتی در هوای آزاد برای مناطق مسکونی به ترتیب از ساعت 7 صبح تا 10 شب ، 55 دسی بل و از ساعت 22 تا 7 صبح 45 دسی بل است.

کد خبر: ۱۵۷۳۲۶

همچنین استاندارد آلودگی صوتی در مناطق تجاری در روز 60 و در شب 55 دسی بل ، در مناطق مسکونی و صنعتی طی روز 70 و در شب 65 دسی بل و در مناطق صنعتی در روز 75 و در شب 70 دسی بل است.

این در حالی است که آلودگی صوتی در برخی مناطق پایتخت 35 دسی بل از حد استاندارد فراتر رفته تا آلودگی موردنظر در چنین مناطقی به حد خطرناکی برسد. حسین مهرآوران ، مسوول واحد صوت شرکت کنترل کیفیت هوا در این خصوص چنین می گوید: «با توجه به این که ارزیابی آلودگی صوتی باید در نقاط نزدیک به هم و در هر 5 متر اندازه گیری شود، بهترین راهکار برای اندازه گیری آلودگی صوتی از شیوه نرم افزاری و تعیین نقاط بحران و سپس ارائه راهکارهای کنترلی است. نقشه آلودگی صوتی براساس اطلاعات مربوط به حجم ترافیک ، سرعت و نوع خودروها در روز و شب و همچنین مشخصات و ارتفاع ساختمان ها، خیابان ها و پارک ها تعیین می شود.

با استفاده از نقشه آلودگی صوتی می توان از صدور مجوز احداث مراکز تولیدکننده آلودگی صوتی در نواحی بحرانی و همچنین از صدور مجوز احداث مراکز حساس به صدا مانند مراکز آموزشی و درمانی در نواحی پرسروصدا جلوگیری کرد.

جالب است بدانیم براساس محاسبات انجام شده 10 منطقه اول شهر تهران که دارای بالاترین میزان آلودگی صوتی هستند، به ترتیب شامل مناطق 6، 10، 11، 12، 7، 13، 3، 9، 18 و 2 است. بر این اساس مناطق 20، 22 و 5 تهران به عنوان مناطق ساکت تر اعلام شده اند.

در بررسی مناطق 12، 11، 9، 7 و 6 و شناسایی نقاط خارج از حد استاندارد در این مناطق نکات جالبی به دست آمد. در این مناطق 542 مرکز آموزشی و درمانی در معرض آلودگی صوتی بالاتر از حد استاندارد قرار دارند که شامل 417 مرکز آموزشی و 125 مرکز درمانی است ؛ به عنوان مثال در منطقه 6 شهر تهران بیمارستان هایی مثل مصطفی خمینی ، سجاد یا آریا جزو نقاط بحرانی هستند که میزان خروج از استاندارد آنها بالاتر از 30 دسی بل است.

گوشخراش و سلامت خراش

در معرض مداوم سروصدا قرار گرفتن باعث از دست رفتن قدرت شنوایی می شود. از دست رفتن قدرت شنوایی به تدریج صورت می گیرد و درد ندارد، اما متاسفانه اثرات آن دائمی و غیرقابل برگشت است ، آسیب شنوایی ، تنها یکی از عوارض آلودگی های صوتی است. چنانچه فردی به طور مداوم طی 8 ساعت در معرض سروصدای بالای 70 دسی بل قرار گیرد، فشار خون وی تا 10 - 5 میلی متر جیوه افزایش می یابد.

افزایش فشار خون ، انقباض عروق (به علت استرس و افزایش سطح آدرنالین خون)، افزایش خطر ابتلا به امراض قلبی عروقی از عوارض سروصداست. سوزش و زخم معده ، سوء هاضمه ، فشار خون بالا و حتی بیماری های قلبی از دیگر عوارض آن است. برخی مشکلات روانی نیز بر اثر سروصدای بیش از حد به وجود می آیند. عوارض روانی مانند کم خوابی ، کج خلقی و زودرنجی ، تحریک رفتارهای ضداجتماعی ، خشونت طلبی ، افزایش نرخ حوادث کار، مختل شدن رشدشناختی ، استرس و افسردگی پرخاشگری ، کاهش تمرکز و کاهش بازده کاری هر یک بر حسب میزان آلودگی صوتی محیط و تداوم آن در انسان به وجود می آید.

ایجاد مشکلات یادگیری در کودکان از دیگر مشکلات این نوع از آلودگی است. آلودگی صوتی آنچنان خطرآفرین است که براساس برخی پژوهش ها حتی می تواند احتمال خودکشی در افراد را افزایش دهد. حتی در تحقیق جالبی که در ارتباط با تاثیر سروصدا بر میزان پرخوری افراد در دانشگاه پنسیلوانیا انجام شده است ، مشخص شد افراد گروهی که در معرض صدا قرار داشتند، 2 برابر گروه دیگر، خورده اند. پس می توان گفت چاقی هم از عوارض آلودگی صوتی است.

نقشه های صوتی

در کشورهای پیشرفته دنیا برای اجرا و ساخت اتوبان ها و مناطق حساس به سر و صدا مانند مراکز آموزشی و بیمارستان ها از نقشه های صوتی استفاده می کنند. بر اساس قوانینی که سال 2002 توسط 15 عضو اتحادیه اروپایی به تصویب رسید تا سال 2007 باید تمامی شهرهای دارای جمعیتی بالغ بر 250 هزار نفر، جاده هایی برای تردد بیش از 6 میلیون خودرو، ریل هایی برای تردد بیش از 60 هزار قطار و فرودگاه هایی با بیش از 50 هزار پرواز در سال بر اساس نقشه های صوتی احداث کنند.

آلودگی صوتی ، بیماری بی صدا

بیشتر مسوولان توجه زیادی نسبت به آثار آلودگی صوتی ندارند. شاید چون آلودگی صوتی اثرات کوتاه مدت ندارد و سریع ندارد، چندان جدی گرفته نمی شود. اگر آلودگی هوا افزایش یابد و از حدی تجاوز کند، به عنوان پیشگیری و تدبیر، مدارس تعطیل می شود؛ اما از آنجا که عوارض آلودگی صوتی نامشخص و به صورت عصبی است ، مانند آلودگی هوا نسبت به آن واکنش نشان داده نمی شود. آلودگی صوتی اثرات حاد ندارد. زمان می برد تا علائم خود را نشان دهد. مشکل دیگر این است که برای آلودگی صوتی ، علامت مشخصی وجود ندارد که نشان دهد عامل این بیماری صدا بوده است. در واقع آلودگی صوتی ، بیماری بی صدایی است که تاثیر خود را روی جسم و روح ما باقی می گذارد، اما توجهی به آن نمی شود.

تا سال 2008 نیز باید از این نقشه ها در طرح های تفصیلی برای کاهش آلودگی صوتی استفاده کنند. این نقشه های صوتی هر 5 سال به روز می شوند. علاوه بر این تا سال 2012 باید این نقشه ها برای مناطقی با جمعیت بالای 100هزار نفر نیز تهیه شود. در تهران تاکنون نقشه آلودگی صوتی مناطق 6، 7، 9، 11و 12 و منطقه فرودگاه مهرآباد تهیه شده است که در این میان منطقه 6 آلوده ترین منطقه شهر تهران به لحاظ صوتی شناخته شده است.

عوامل متعدد

وجود فرودگاه ها و راه آهن در محیط شهری ، خودروهای فرسوده ، تردد خودروهای سنگین در نواحی مسکونی ، ساختمان سازی و نیز نبود بزرگراه های استاندارد از مهم ترین مواردی هستند که نقشی تعیین کننده در ایجاد آلودگی صوتی دارند. علاوه بر اینها، منابعی سرگردان در کل شهر وجود دارند تا آلودگی صوتی را افزایش دهند.اما این آلودگی در ساعات مختلف متفاوت است.

کمترین میزان سر و صدا در بیشتر خیابان های شهر تهران در ساعات 2 تا 3 بامداد رخ می دهد و بیشترین آن در ساعت 6 تا 7 صبح ، به علت شروع ساعت کاری در شهر به وجود می آید. در مناطق جنوبی تهران این وضعیت به ساعت 6 صبح و در مناطق شمالی تر به سمت 7 و 8 صبح می رسد.

در جستجوی شهر رویایی

حقوق شهروندان تهرانی هر روز بر اثر صدای بوق وسایل نقلیه ، پخش موزیک با صدای بلند در خودروها، صدای اگزوز موتورسیکلت ها و سر و صدای ناشی از ساخت و سازها تضییع می شود.

سکوت شهر در برخی روزهای تعطیل برای اهالی شهری که به انواع سر وصداها عادت کرده اند، بسیار دلپذیر است. آرامش ناشی از زندگی در یک محیط آرام برای شهروندان تبدیل به یک رویا شده است. شاید در یک روز تعطیل به این موضوع فکر کرده باشید که با استفاده از چه روش ها و راهکارهایی می توان اندکی به حل معضل آلودگی صوتی در پایتخت کمک کرد.

شاید راحت ترین حرف آن باشد که بگوییم آلودگی صوتی از معضلات شهرهای بزرگ است که روز به روز بر شدت آن افزوده می شود، ولی راهکار جامع و اساسی برای رفع آن ارائه نمی شود. مسوولان باید به فکر باشند تا این معضل حل شود. آیا به راستی فقط مسوولان باید به فکر باشند؟ آیا خود ما در ایجاد این آلودگی ها نقشی نداریم؟ در خبرها آمده بود وقتی پلیس یک خودرو را به جرم ایجاد آلودگی صوتی متوقف کرده بود با سیستم صوتی ای مواجه شد که صدای منتشر شده از آن تا شعاع 300 متری آزاردهنده تشخیص داده می شود. برخی راننده ها با کوچک ترین توقفی از سوی خودروی جلویی بلافاصله بوق ماشین را به صدا درمی آورند. پس همه مشکلات را به گردن مسوولان نیندازیم. اهمیت نقش مردم در کاهش آلودگی محیط اطرافشان کم نیست. پس به آن توجه کنیم.