میهمان بدشگون عراق
سفر غیرمنتظره هفته جاری «کاندولیزا رایس» وزیر امور خارجه امریکا به عراق که هفتمین سفر او به این کشور پس از اشغال عراق در مارس 2003 میلادی به شمار میرفت به اعتقاد بسیاری جز بدشگونی رهاورد دیگری نداشت.
سفر بیسابقه روز سهشنبه رایس به کرکوک در شمال عراق و همزمان تجاوز شتاب زده ارتش ترکیه به شمال این کشور به بهانه سرکوب عناصر حزب کارگران کرد تحلیل و تفسیرهایی را در عراق به دنبال داشت.
این دو رویداد به ویژه پس ازانتشار گزارشهایی درخصوص توافق سری واشنگتن و آنکارا مبنی بر دادن اجازه به ارتش ترکیه برای حمله و تجاوز به مرزهای عراق آن هم بدون اطلاع و یامشارکت دولت عراق بیش از پیش اهداف این سفر را زیر سوال برد.
هرچند رایس تلاش کرد که در سطح افکار عمومی عراق دستکم اهداف سفرش را از حمله نظامی ترکیه به شمال عراق جدا کند اما موضع صریح مسعود بارزانی رئیس منطقه کردستان در خودداری از دیدار با رایس، بخشی از اهداف پشت پرده تازه امریکا علیه عراق را آشکار کرد.
بارزانی در اعتراض به سکوت امریکا در مقابل حمله نظامی ترکیه به شمال عراق از دیدار با کاندولیزا رایس در بغداد خودداری ورزید.
این در حالی است که وزیر خارجه امریکا تلاش کرد سفر خود را در راستای تشویق و ترغیب رهبران سیاسی عراق به تفاهم و آشتی مرتبط کند اما از لابلای اظهارات او بخشی از اهداف حقیقی این سفر آشکار میشود.
جدا از همه اظهاراتی که رایس و مسوولانی عراقی که با آنها دیدار کرد، درباره آشتی ملی و توافق سیاسی عنوان کردند سخنان وزیرخارجه امریکا در خصوص بحران شمال عراق بیشتر مورد توجه رسانهها قرار گرفت.
رایس بعد از دیدار با رهبران سیاسی و مسوولان محلی کرکوک، وارد بغداد شد و با نخست وزیر و رئیسجمهور عراق و همتای عراقیاش دیدار کرد.
وی که تلویحا درصدد نفی گزارش توافق سری بین واشنگتن و آنکارا برآمده بود گفت: امریکا، عراق و ترکیه در متوقف کردن فعالیتهای حزب کارگران کرد «پ.ک.ک» منافع مشترک دارند.
رایس با عنوان اینکه حزب «پ.ک.ک»، تهدیدکننده ثبات در شمال عراق است، تلویحا حملات نظامی زمینی و هوایی ارتش ترکیه را به عناصر این حزب مورد تایید قرار داد.
این در حالیست که وزیرخارجه عراق در این دیدار با مخالفت غیرمستقیم خود با اظهارات همتای امریکاییاش از یکجانبه گرایی ترکیه در تجاوز به مرزهای بینالمللی عراق به بهانه سرکوب عناصر «پ.ک.ک» و سکوت واشنگتن در قبال آن انتقاد کرد.
«هوشیار زیباری» گفت که راه حل مساله حزب کارگران کرد نباید اقدامهای یکجانبهگرایانه و فردی باشد بلکه باید دولت مرکزی عراق و کردستان در آن سهیم شوند.
وی تاکید کرد که دولت عراق اعتراض رسمی خود را به تجاوزها و حملات نظامی ارتش ترکیه به شمال عراق اعلام کرده است.
زیباری با یادآوری وجود کمیته مشترک امنیتی عراق، ترکیه و امریکا برای حل مساله حزب کارگران کرد، خواستار حل مساله حزب کارگران کرد از طریق مسالمت آمیز و در چارچوب فعالیت این کمیته شد.
به اعتقاد بسیاری، سفر وزیر خارجه امریکا به عراق در این برهه جز ویرانی و تنش و خشونت ارمغانی دیگر به دنبال نداشته است.
با وجود آرامش نسبی در طول هفتههای اخیر در اغلب استانهای عراق، حضور دیروز رایس در کرکوک و بغداد دستکم در عراق 22 کشته و 29 زخمی در این کشور به دنبال داشت.
منابع پلیس و بیمارستانی در عراق اعلام کردند که پرتلفاتترین حادثه در این روز، عملیاتی انتحاری در قهوه خانهای در نزدیکی بعقوبه در شمال شرقی بغداد، بود که در آن دست کم 16 تن جان باختند. در این عملیات 24 تن دیگر زخمی شدند.
در حادثه دوم یک راننده انتحاری با منفجر کردن خودروی خود در برابر یک ایستگاه بازرسی پلیس در بعقوبه دو تن را از جمله یک پلیس از پای درآورد.
منابع پلیس عراق افزودند که در این روز در انفجار یک دستگاه خودرو بمبگذاری شده بر سر راه یک گشتی پلیس عراق در بغداد نیز سه تن و یک پلیس کشته شدند.
اما آنچه سفر رایس را از سفرهای دیگر او این بار متمایز کرده حضور بی سابقه او در کرکوک برخوردار از نفت است.
کارشناسان این حضور بیسابقه رایس را نوعی تحول درسیاستهای امریکا در قبال کرکوک تفسیر میکنند.
پس ازاینکه انگلیس در ازای عقب نشینی نظامی از بصره برخوردار از نفت، این استان را از حیث انحصار سرمایهگذاری قبضه کرده است ، به نظر بسیاری، امریکا نیز در مقابل بر کرکوک دست گذاشته است.
تقسیم دو استان راهبردی عراق از حیث اقتصادی یعنی بصره و کرکوک بین انگلیس و امریکا در حالی که دولت مرکزی عراق تنها نظاره گر آن است، به اعتقاد کارشناسان حاکمیت ملی را در این کشور به شدت زیرسوال برده است.
اعتقاد براین است که ورود پرشتاب امریکا به معادله پیچیده کرکوک که در سفر معنیدار رایس به این شهر تبلور یافت با توجه به حضور قبلی بازیگران سرسختی چون کردها، عربها و ازهمه مهمتر ترکیه دراین معادله، قضیه کرکوک را وارد بحران پیچیدهتری خواهد کرد.
تجربه چهارسال گذشته اشغال عراق نشان داده است که هرجا امریکا برای حل قضیهای در عراق پیشقدم شده عملا آن را دچار پیچیدگی بیشتر کرده و عاقبت قضیه مزبور سر از خشونت مذهبی و قومی درآورده است.
ایرنا
گفت و گو
