واقعیت این است که اقتصاد جهانی به شکل بنیادی به نفت و انرژی وابسته است و بخش عمدهای از انرژی جهان نیز از مسیر تنگه هرمز عبور میکند. در شرایط عادی، جریان انرژی مسیر طبیعی خود را طی میکرد و قیمت نفت مشخص بود. بهعنوان مثال ما برای بودجه ۱۴۰۵ مبنای قیمت فروش نفت ایران را ۵۵دلار پیشبینی کرده بودیم و قیمت جهانی نفت نیز حدود ۶۰ تا ۶۵دلار بود، اما با وقوع جنگ رمضان از آنجا که اقتصاد به انرژی وابسته است، امنیت منابع انرژی به مخاطره میافتد و تضمینی برای تامین آن وجود ندارد. پیش از جنگ، میزان مصرف و تولید روزانه نفت در جهان حدود ۱۰۰میلیون بشکه بود و نیاز واقعی دنیا نیز در همین حدود قرار داشت، اما با آغاز جنگ و کاهش تولید، تقاضا دیگر نمیتواند بهطور کامل تامین شود. در این میان، کشورهایی مثل ایران یا برخی کشورهای نفتخیز میتوانند نیازهای داخلی خود را تامین کنند، اما کشورهایی که نفت ندارند ناچارند نیاز خود را از طریق واردات برطرف سازند. از کل ۱۰۰میلیون بشکه تولید جهانی، بخش زیادی در خود کشورهای تولیدکننده مصرف میشود و تنها حدود ۴۰ تا ۵۰میلیون بشکه از آن وارد بازار صادراتی میشود تا نیاز کشورهای مختلف را تامین کند.
بسته شدن تنگه هرمز و بابالمندب به این معناست که عرضه حدود ۲۰میلیون بشکه نفت در روز در بازارهای جهان مختل خواهد شد. با مسدود شدن تنگه هرمز، صادرات حدود ۱۳میلیون بشکه نفت به بازارهای جهانی از این آبراهه کاهش یافت. پیش از این، عربستان از طریق بابالمندب روزانه حدود ۶ تا ۷میلیون بشکه صادر میکرد، اما با بسته شدن بابالمندب، عرضه این میزان نفت به بازارهای جهانی نیز مختل شده است. از طرف دیگر، حتی اگر بخشی از این نفت بخواهد عبور کند، هزینههای حمل و نقل دریایی بسیار بالا خواهد رفت چراکه کشتیها مجبورند مسیرهای طولانیتری را طی کنند و این هزینههای سرسامآور در نهایت قیمت نفت را بهشدت افزایش میدهد. این افزایش قیمت، تمام دنیا را تحت فشار قرار میدهد. زیرا قیمت هر کالایی که تولید آن به انرژی وابسته است بالا میرود و این امر مستقیما بر افزایش تورم جهانی اثر میگذارد.
در قبال این وضعیت، سیاست و راهبرد ایران کاملا روشن است: «یا همه باید بتوانند نفت صادر کنند و از آن منتفع شوند یا هیچکس صادر نخواهد کرد». وقتی به ما اجازه صادرات داده نمیشود و نمیتوانیم نفتمان را بفروشیم طبیعی است ایران با ابزارهایی که در اختیار دارد اقدام کند. این راهبرد که «یا همه منتفع شوند یا همه متضرر» استراتژی کاملا منطقی و درستی است.
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد