پویش «محرم سبز» با هدف کاهش پسماند، ترویج تفکیک زباله و استفاده مسئولانه از منابع در ایام عزاداری محرم راه‌اندازی شده است

محرم، سبزتر از همیشه

در روزهایی که مساجد، تکیه‌ها و خیابان‌ها ‌میزبان میلیون‌ها عزادار حسینی هستند، موضوع دیگری نیز مورد توجه قرار گرفته است، این‌که چگونه می‌توان بزرگ‌ترین گردهمایی مردمی کشور را در راستای حمایت از محیط زیست برگزار کرد.

کد خبر: ۱۵۵۶۵۴۱

نویسنده تهمینه سبحانی شاد - گروه جامعه

بزرگ‌ترین اجتماع مردمی، ایام محرم را به فرصتی کم‌نظیر برای ترویج فرهنگ مسئولیت‌پذیری عمومی تبدیل کرده است. اکنون که کشور با چالش‌های گوناگونی دست‌وپنجه نرم می‌کند ــ از فشار بر منابع آبی گرفته تا آسیب‌دیدگی بخشی از زیرساخت‌های تولیدی در پی تحولات و جنگ اخیر ــ پویشی ملی با عنوان «محرم سبز» کلید خورده است.

پویشی که تلاش می‌کند تا فرهنگ عزاداری حسینی را با مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی گره بزند. این پویش با آموزش شیوه‌های تفکیک پسماند در هیات‌ها، استفاده از مخازن مجزا برای زباله‌های خشک و تر، عزاداران را به مشارکت در حفظ پاکیزگی محیط تشویق می‌کند.

شرایط امسال باعث شده نگاه‌ها بیش از گذشته به موضوع مدیریت مصرف و کاهش وابستگی به محصولات پلاستیکی معطوف شود.

سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس، با اشاره به آغاز پویش محرم سبز به جام‌جم گفت: در پی جنگ ۴۰ روزه اخیر و آسیب‌هایی که به بخشی از واحدهای تولیدکننده محصولات پتروشیمی وارد شده است، ضرورت بازنگری در الگوی مصرف بیش از گذشته احساس می‌شود.

به گفته او، کاهش مصرف محصولات پلاستیکی و حرکت به سمت مصرف مسئولانه، علاوه بر کاستن از فشار وارد بر ظرفیت‌های تولیدی کشور، این امکان را فراهم می‌کند که بخش مهمی از توان موجود به توسعه صنایع بالادستی، افزایش بهره‌وری اقتصادی و تقویت ظرفیت‌های صادراتی اختصاص یابد.

رفیعی با اشاره به افزایش مصرف ظروف و اقلام یک‌بارمصرف در ایام محرم افزود: گستردگی مراسم عزاداری و حضور پرشمار مردم در هیات‌ها و موکب‌ها، این ایام را به فرصتی مناسب برای ترویج فرهنگ مصرف مسئولانه تبدیل کرده است. بر همین اساس نشستی با حضور مسئولان هیات‌های مذهبی، متولیان میادین، استادان دانشگاه و فعالان حوزه محیط زیست برگزار شد تا راهکارهای جلب مشارکت عمومی در کاهش مصرف پلاستیک و مدیریت صحیح پسماند مورد بررسی قرار گیرد.

حلقه مفقوده مدیریت پلاستیک

گاهی اثرگذاری یک حرکت ملی نه در تصمیم‌های بزرگ، بلکه در تغییر رفتارهای روزمره نمایان می‌شود. اما در این میان بسیاری معتقدند که مشکل اصلی چنین مسائلی نه در کمبود قانون، بلکه در ضعف اجرای مقررات موجود است.

رئیس فراکسیون محیط زیست و توسعه پایدار مجلس به موضوع ممنوعیت توزیع کیسه‌های پلاستیکی و چالش‌های اجرای قوانین موجود در این حوزه پرداخت و گفت: طی سال‌های گذشته مقرراتی برای ممنوعیت عرضه رایگان کیسه‌های پلاستیکی در فروشگاه‌ها تصویب شده، اما به‌دلیل ضعف در اجرا و نبود هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، بخش قابل‌توجهی از این سیاست‌ها به نتیجه مطلوب نرسیده و اجرای آنها عمدتا به پویش‌های مقطعی محدود مانده است.

رفیعی با بیان این‌که بخشی از آیین‌نامه‌های مصوب هیات وزیران از سال ۱۴۰۱ تاکنون اجرایی نشده‌اند، تصریح کرد: در شرایطی که مدیریت پسماندهای پلاستیکی به یکی از چالش‌های جدی محیط زیستی کشور تبدیل شده، اجرای این مقررات بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.

او توسعه صنایع بازیافت را نیازمند حمایت‌های هدفمند دانست و افزود: اعطای مشوق‌هایی نظیر معافیت‌های مالیاتی و تسهیلات حمایتی می‌تواند زمینه رونق این صنعت را فراهم کند. به همین منظور کمیته‌ای با مشارکت سازمان امور مالیاتی، مرکز امور اصناف و شماری از کمیسیون‌های تخصصی مجلس تشکیل شده تا روند اجرای آیین‌نامه‌ها و رفع موانع موجود را پیگیری کند.

نذر سبز برای ایران

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که حجم بالای ظروف یک‌بارمصرف، بطری‌ها، بسته‌بندی‌ها و دیگر پسماندهای تولیدشده در ایام محرم، به یکی از چالش‌های مدیریت شهری و محیط زیستی تبدیل شده است. پویش ملی محرم سبز از دل همین دغدغه شکل گرفته؛ پویشی ملی که شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیز به آن پیوسته و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی ماه محرم برای ترویج رفتارهای سازگار با محیط زیست تاکید کرده است.

انصاری با اشاره به شرایط حساس کشور پس از تحولات و جنگ اخیر، اظهار داشت: ملت ایران بار دیگر در روزهای دشوار نشان داد که در دفاع از سرزمین و منافع ملی خود متحد و استوار است. با‌این‌حال در کنار این همبستگی، چالش‌های زیست‌محیطی و ضرورت افزایش تاب‌آوری سرزمین نیز ازجمله مسائلی است که نباید از آن غفلت کرد.

او با بیان این‌که پویش محرم سبز تلاشی برای پیونددادن آیین‌های مذهبی با مسئولیت‌های اجتماعی و محیط‌زیستی است، افزود: حفاظت از منابع طبیعی، پرهیز از اسراف و مدیریت صحیح مصرف، می‌تواند بخشی از جلوه‌های عملی این مسئولیت باشد. مفهوم «نذر سبز» یکی از محورهای این پویش است. خانواده‌ها و هیات‌های مذهبی می‌توانند با کاهش مصرف آب، برق و انرژی، کاهش تولید پسماند و تفکیک زباله‌ها از مبدأ، سهمی مؤثر در حفظ محیط زیست داشته باشند.

انصاری همچنین از هیات‌های مذهبی خواست با استقرار مخازن تفکیک پسماند، تشویق عزاداران به جمع‌آوری زباله‌های خشک قابل بازیافت، کاهش مصرف اقلام پلاستیکی و استفاده از ظروف چندبارمصرف، نقش موثرتری در ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست ایفا کنند.

به گفته وی، اختصاص فضایی برای اهدای اقلامی همچون مخازن تفکیک، کیسه‌های پارچه‌ای و سایر تجهیزات مرتبط نیز می‌تواند به گسترش این فرهنگ در میان شهروندان کمک کند.