گزارش «جامجم» از نشست خبری سخنگوی پویش «جانفدا»
سرزمین جانفدایان
آمارهای تازه از پویش «جانفدای ایران» نشان میدهدتاکنون بیش از۳۱میلیون نفر یعنی حدود۳۶درصد جمعیت ۸۵میلیونی کشور رسما اعلام کردهاند برای دفاع از کشور حاضرند از وقت، تخصص و جان خود مایه بگذارند؛ موضوعی که ساسان زارع، سخنگوی پویش جانفدا در نشست خبری روز گذشته آن را بینظیر دانست و اعلام کرد تاثیر این حضور بیش از موشک و پهپاد بوده است.
فروردین ماه ۱۴۰۵ همزمان با اوجگیری تهدیدات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان و حضور شبانه مردم در خیابان و میادین شهرهای ایران، پویش جانفدا برای ایران متولد شد؛ فراخوانی ساده که در کوتاهترین زمان به «ارتشی حماسی و بینظیر» تبدیل شد. هدف اصلی این پویش، اعلام آمادگی مردمی و ساماندهی داوطلبان برای نقشآفرینی مؤثر در برابر دشمن آمریکایی_صهیونیستی بود اما درعمل«جانفدا»به چیزی فراتر ازیک سامانه ثبتنام، تبدیل به ابزاری بازدارنده برای دشمنان و نمادی از همبستگی ملی و آیینهای تمامنما از عشق به ایران شد. آنچه پویش جانفدای ایران را از بسیاری از حرکتهای مشابه متمایز میکند، ریشه گرفتن آن ازبطن جامعه است. این حرکت شبیه موجی خودجوش آغاز خیلی زود به ساختاری منسجم و هوشمند تبدیل شد. ساسان زارع، سخنگوی پویش جانفدای ایران درنشست خبری خود با اصحاب رسانه درتشریح ماهیت این حرکت گفت:شکلگیری این پویش ازبطن جامعه ودرقالب حرکتهای خودجوش مردمی برای اعلام آمادگی جهت نقشآفرینی در شرایط جنگ تحمیلی آغاز شد و بهتدریج با همافزایی فعالان این حوزه، ذیل یک عنوان واحد سامان یافت. این پویشدرظاهریک حرکت اجتماعی گسترده برای اعلام آمادگیعمومی است امادرلایه عمیقتر، جانفدا ترجمان عینی مفاهیم هویتیو اعتقادیجامعه ایران و بازتاب آموزههای اسلامی و شیعی دربزنگاههای تاریخی است.
جمهوریت در عمل
در سالهای اخیر بسیاری از رسانههای خارجی تصویری چندپاره، ناامید و منفعل از جامعه ایران ترسیم کردهاند؛ تصویری که پویش جانفدای ایران یک شبه آن تغییر داد.
به گفته زارع حضور گسترده مردم در این پویش، یادآور روایتهای تاریخی دفاع ازایران است ومیتواند درحافظه تاریخی ملت بهعنوان یکی از مقاطع مهم ثبت شود. آنچه در این پویش رخ داد، برای نخستینبار تصویری عیان، گسترده و فراگیر از واقعیت اجتماعی ایران را به نمایش گذاشت؛ تصویری که با برداشتهای پیشین و تصورات نادرست در تضاد است.
آنطور که او توضیح داد این پویش بازنمایی واقعی از جمهوری اسلامی و نمود عینی جمهوریت است چراکه این حرکت، برخلاف تصویرسازیهای غربی و صهیونیستی، پویایی، سازندگی و آمادگی کامل مردم ایران در برابر تهدیدات را نشان میدهد. همچنین پویش جانفدا نماد روشنی از آمادگی و تابآوری ملت ایران برای دستیابی به حقوق ملی و بینالمللی خود بهشمار میرود و نشان میدهد فشارهای اقتصادی، امنیتی و جنگ روانی، تاثیری در اراده عمومی نداشته است. بهعبارتی دیگر این حضور گسترده مردمی نشان داد جامعه ایران در برابر هیچگونه ظلم و فشار منفعل نخواهد شد و همین اعلام آمادگی میلیونی میتواند محاسبات کنونی و آینده دشمنان را دستخوش تغییر کند.
فراگیرترین مشارکت بیننسلی
آمارهای تفکیکشده از پویش جانفدای ایران نشان میدهد این حرکت نه یک رویداد تکبعدی، بلکه فراگیرترین مشارکت بیننسلی در تاریخ معاصر ایران است. زنان و مردان، نوجوانان و میانسالان، دانشجویان و کارگران همگی در این پویش حضور دارند. سخنگوی پویش با بیان اینکه تاکنون بیش از۳۱میلیون و۳۰۰هزارنفر در این پویش ثبت نام کردند در تشریح ترکیب سنی شرکتکنندگان گفت: افراد ۱۲ تا ۷۰ سال در این پویش ثبتنام کردهاند و با توجه به جمعیت حدود ۶۰میلیونی این گروه سنی در کشور، بیش از ۵۰درصد آنان آمادگی خودرابرای مشارکت اعلام کردهاند که در نوع خود کمنظیر است.
به گفته وی، ۶۵درصد ثبتنامکنندگان را آقایان و ۳۵درصد را بانوان تشکیل میدهند که این موضوع نشاندهنده نقشآفرینی جدی و پیشتاز آنان در عرصههای اجتماعی است که البته همچنان امکان ثبتنام در این پویش فراهم است و از همه اقشار بهویژه بانوان برای مشارکت دعوت میشود.
سخنگوی پویش جانفدا عنوان کرد: ۶۰درصد اعضای پویش در بازه سنی ۲۰ تا ۴۵سال قرار دارند که بیانگر حضور پررنگ نسل جوان در این حرکت اجتماعی است.
تصویری جامع از ساختار اجتماعی ایران
ترکیب شغلی شرکتکنندگان در پویش نشان میدهد این خیزش مرزهای طبقاتی را کنار زده و یک تصویری جامع از ساختار اجتماعی ایران را به نمایش گذاشته است.ساسان زارع بابیان اینکه ۵۰درصد ازشرکتکنندگان تحصیلات دانشگاهی دارند، گفت: از نظر شغلی ۲۰درصد اعضا خوداشتغال، ۲۰درصد کارمند، ۲۰درصد شغل آزاد و کشاورز و بقیه خانهدار، دانشآموز و دانشجو هستند. اما فراتر از اینکه چه کسانی حضور دارند، این پرسش مطرح است که داوطلبان در چه حوزههایی میخواهند نقشآفرینی کنند و تا چه اندازه برای این مسیر زمان دارند؟
زارع در این باره توضیح داد: در حال حاضر ۴۰درصد از افراد آمادگی خود را برای فعالیت در حوزههای دفاعی، امنیتی و انتظامی اعلام کردهاند، ۲۰درصد در بخش خدماتی و امدادی و ۲۰درصد نیز در حوزههای آموزشی، فرهنگی و تبلیغی تمایل به مشارکت دارند. از میان این افراد، ۶۴درصد اعلام کردهاند که بیش از ۱۰ساعت در هفته میتوانند برای این مسیر وقت بگذارند و ۳۴درصد نیز آمادگی اختصاص بین ۲ تا ۱۰ساعت زمان را در هفته دارند؛ آماری که نشاندهنده ظرفیت قابل توجه مشارکت مردمی در شرایط مختلف است.
به گفته وی تنها ۲درصد از افراد شرکتکننده اعلام کردهاند امکان اختصاص زمان ندارند، در حالی که ۹۸درصد آمادگی خود را برای فعالیت داوطلبانه و جهادی اعلام کردهاند.
از شوق آغازین تا نظام مردمی پایدار
پویش «جانفدای ایران» با شوق و اشتیاقی وصفناپذیر آغاز شد اما پرسش اصلی امروز برگزارکنندگان پویش این است: چگونه میتوان این انرژی عظیم را از«اتفاقی لحظهای» به «نظامی مردمی پایدار» تبدیل کرد؟ زارع در پاسخ به خبرنگار جام جم گفت: زنده نگهداشتن این گفتمان، نیازمند خلق موفقیتهای مؤثر و جمعی است. امروز خود آمار مشارکتها روزانه ۲۰۰هزار نفر ثبتنام جدید تبدیل به هویتی مؤثر و جذاب شده است. دیگر پرسش «جانفدایی هستی یا نیستی» مسأله سادهای نیست و به دغدغه عمومی تبدیل شده. در چنین شرایطی زنده نگهداشتن این پویش نیز بسته به تداوم همین موج هویتی و خلق اتفاقات تازه است.
سخنگوی پویش جانفدا با بیان اینکه ساخت یک نظام مردمی پایدار نیازمند ساختاردهی هوشمند و اقدامات نمادین مستمر است، افزود: در این مسیر، پیشنهاد رئیسجمهور یکی از همین اقدامات نمادین است. ایشان مطرح کردهاند که اگر بتوان در رویدادی مرتبط با کاهش کودکان بازمانده از تحصیل در خانوادههای فرهنگی، از ظرفیت پویش برای خرید و هدیه دادن کتاب استفاده کرد، چنین عملیاتهای اولیهای میتواند حس خوبی را به جامعه مخاطب القا کند. نمایشگاه کتاب که ظاهرا امسال قرار است مجازی برگزار شود، فرصت مناسبی برای چنین همافزاییهایی است؛ بهویژه با توجه به شرایط بازار کاغذ و اوضاع صنف کتاب. مسلم است که پویش جانفدای ایران از یک شور زودگذر عبور کرده و حالا در آستانه تبدیل شدن به یک ساختار مردمی ماندگار قرار دارد؛ خلق موفقیتهای کوچک اما جمعی، رمز تداوم این مسیر است.
وی در ادامه در پاسخ به سؤال دیگر جامجم مبنی بر هماهنگیهای انجام شده با نهادهای مختلف در پیشبرد پویش جانفدا گفت: تمام نهادهایی که امکان استفاده از ظرفیت داوطلبی را دارند، امروز پای کار آمدهاند. جلسات ستاد پویش بهطور منظم برگزار میشود و بخش قابل توجهی از این ظرفیت عظیم، برای نقشآفرینی در حوزههای دفاعی و امنیتی آماده است. در همین راستا، هلالاحمر صراحتا اعلام کرده که قابلیت آموزش و بهکارگیری متقاضیان امداد و نجات را دارد. همچنین سایر نهادهای داوطلبی که پیشتر معرفی شدند، در حال برگزاری جلسات هماهنگ و طراحی فعالیتهای خود هستند.
