این نظام مردمی

در مکتب علوی، یکی از پایه‌های اساسی حکومت دینی، حضور و نقش‌آفرینی مردم است. این اصل که هم در شکل‌گیری و هم در تداوم نظام اسلامی تاثیری تعیین‌کننده دارد، در اندیشه و بیانات آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) تبیینی عمیق و جامع یافته است. 
   
جایگاه مردم در اندیشه علوی از نگاه رهبر انقلاب

آیت‌الله خامنه‌ای با استناد به فرمایش تاریخی امیرالمؤمنین(ع) که می‌فرمایند: «لَو لا حُضورُ الحاضِرِ وَ قیامُ الحُجَّه بِوُجودِ النّاصِر... لَاَلقَیتُ حَبلَها عَلى غارِبِها»، به روشنی بر دو حقیقت اساسی تأکید می‌ورزند:
نقش مردم: از دیدگاه ایشان، این حضور و همراهی مردم است که بر حاکم متعهد، مسئولیت پذیرش حکومت را واجب می‌کند. ایشان تأکید می‌کنند که حتی شخصیتی والا مانند امیرالمؤمنین(ع)، درصورت نبودهمراهی مردم، خود را در پذیرش مسئولیت محق و موظف نمی‌داند. 
   
حق مردم
این حضور، صرفا یک امکان نیست، بلکه حقی برای مردم در تعیین سرنوشت خویش محسوب می‌شود. رهبر انقلاب این بینش را با استناد به کلام دیگر امیرالمؤمنین(ع) عمق می‌بخشند: «لَیسَ امرُؤٌ وَ اِن عَظُمَت فِی الحَقِّ مَنزِلَتُهُ... بِفَوقِ اَن یعانَ عَلى ما حَمَّلَهُ الله مِن حَقِّه». به باور ایشان، هیچ‌کس - حتی با بالاترین درجات ایمان و علم - از یاری و همراهی مردم بی‌نیاز نیست و این نیاز، شامل همه اقشار جامعه می‌شود. ایشان این حقیقت را در پرتو آیه شریفه «هو الّذی ایدک بنصره و بالمؤمنین» تفسیر کرده، تأکید می‌کنند که مؤمنان همان کسانی هستند که نظام اسلامی را پابرجا نگه داشته و زمینه تحقق آرمان‌های بزرگ آن را هموار می‌سازند. 
از دیدگاه آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، مردم‌گرایی در نظام اسلامی نه یک شعار سیاسی، که ریشه در بن‌مایه‌های مستحکم دینی دارد. ایشان بر این باورند که مردم‌سالاری دینی، فلسفه و مبنایی عمیق دارد که از متن اسلام برخاسته است. به‌تعبیر ایشان: «مردم‌گرایی در نظام اسلامی، ریشه اسلامی دارد. وقتی ما می‌گوییم نظام اسلامی، امکان ندارد که مردم نادیده گرفته شوند. پایه و اساس حق مردم در این انتخاب، خود اسلام است.»
این نگاه ریشه‌دار، در عصر حاضر توسط حضرت امام خمینی (ره) در قالب نظام جمهوری اسلامی تجلی یافت. از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای، امام‌خمینی (ره) به‌عنوان پیرو راستین امیرالمؤمنین (ع)، «به‌معنای حقیقی کلمه به اصالت عنصر «مردم» در نظام اسلامی معتقد بود» و به آنان آموخت که حضورشان در صحنه، «معجزه‌آفرین» است. آیت‌الله خامنه‌ای در تبیین مکتب سیاسی امام خمینی (ره)، مردم را در چهار عرصه اصلی مورد توجه ایشان برمی‌شمرند:
۱. عرصه تعیین‌کنندگی رای مردم.
۲. عرصه تکلیف مسئولان در قبال مردم.
۳. عرصه بهره‌برداری از اندیشه و عمل مردم.
۴. عرصه آگاه‌سازی دائمی مردم.
در نهایت، از دیدگاه آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، رسیدن به هدف‌های اسلامی - از شکل‌گیری نظام اسلامی تا نیل به تمدن نوین اسلامی - جز با حضور، توجه و اقدام مردم امکان‌پذیر نیست. به باور ایشان، این برای ما به یک اصل تبدیل شده است. مساله «مردم» یک اصل بنیادین اسلامی است که بدون آن، نه‌تنها به اهداف متعالی نمی‌توان رسید، بلکه حیات و پویایی نظام اسلامی نیز با خطر مـــواجه خواهد شد.