جنایتی که در دنیا دیده شد

در روزهایی که انستیتو پاستور ایران با چالش‌های ناشی از آسیب‌های تجاوز اخیر رژیم‌های آمریکایی ــ صهیونیستی به کشور، دست‌و‌پنجه نرم می‌کند اما با وجود خسارات جدی که بر زیرساخت‌ها و تجهیزات این مجموعه وارد آمده، ارزشمندترین سرمایه انستیتو پاستور، یعنی نیروی انسانی دانشمند و متخصص آن، با قدرت ایستاده‌اند و مسیر پیشرفت علمی کشور را ادامه می‌دهند؛ موضوعی که دکتر احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور در گفت‌و‌گو با جام‌جم بر آن تاکید دارد و معتقد است عزم راسخ و دانش بومی اعضای خانواده پاستور است که نویدبخش بازگشتی قدرتمند و بازیابی سریع جایگاه برجسته این مؤسسه علمی در عرصه ملی و بین‌المللی خواهد بود.

 امروز دقیقا یک ماه از اولین حمله آمریکا و رژیم‌صهیونیستی به انستیتو پاستور می‌گذرد. عملیات بازسازی این مؤسسه در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ ‌
در حال حاضر، مرحله آواربرداری بخش‌های آسیب‌دیده را با جدیت دنبال می‌کنیم. برای مراحل بعدی بازسازی و نوسازی، زمان‌بندی اولیه صورت گرفته اما اجرایی شدن این زمان‌بندی، منوط به تأمین منابع مالی مورد نیاز است که امیدواریم همه شرایط به‌زودی دست به دست بدهند تا روند بازسازی سریع‌تر به مرحله اجرایی شدن برسد. 
 
بازه زمانی تخمینی‌ برای تکمیل این روند مشخص شده است؟
بدیهی است تمام تلاش ما بر این است که این فرآیند تا حد امکان زمانبر نباشد اما واقع‌بینانه بخواهیم به موضوع نگاه کنیم، بازسازی یک مجموعه علمی با این گستردگی، نیازمند صرف زمان و منابع قابل‌توجهی است که نباید آن را نادیده بگیریم. 
 
وضعیت بودجه فعلی مؤسسه پاستور برای بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده چگونه است؟ آیا با کسری بودجه مواجه هستید؟
طبیعتا هم انستیتو پاستور و هم سایر مؤسساتی که دچار آسیب شده‌اند، در لایحه بودجه سال جاری، پیش‌بینی مشخصی برای بودجه بازسازی درنظر نگرفته بودند؛ به این معنا که برای جبران این خسارات، نیاز به تخصیص منابع مالی جداگانه و خارج از بودجه مصوب داریم. در حال حاضر مستندات مربوط به خسارات و نیازمندی‌های بازسازی را به مراجع ذی‌صلاح ارسال کرده‌ایم و منتظر ارزیابی آنها هستیم. با توجه به اهمیت استراتژیک انستیتو پاستور، خوشبین هستیم که این موضوع در اولویت تخصیص منابع قرار گیرد و بتوانیم اعتبارات لازم را برای بازسازی دریافت کنیم و دوباره مجموعه پاستور را به همان قدرت اولیه برگردانیم. 
 
به نظرتان در حال حاضر چه چالش‌هایی مؤسسه پاستور را تهدید می‌کند؟‌
 مهم‌ترین دغدغه و چالشی که با آن روبه‌رو هستیم، جذب منابع مالی است. این منابع هم شامل اعتبارات دولتی و هم کمک‌های خیرین گرامی می‌شود.  اطمینان داریم با پیگیری‌های مستمر و با توجه به اهمیت اهداف انستیتو، این منابع تا حد زیادی تأمین خواهد شد. یکی دیگر از چالش‌های پیش‌روی ما، تأمین تجهیزات مورد نیاز مؤسسه است که البته بخش قابل‌توجهی از آنها را می‌توانیم در داخل کشور و با دانش بومی تهیه کنیم اما برای برخی دیگر که دانش فنی و تولید آنها در انحصار خارج از کشور است، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و تأمین ارز مورد نیاز برای واردات هستیم که امید داریم این مسائل، مرحله به مرحله به سمت حل شدن پیش برود.
 
تجهیزات آسیب‌دیده مؤسسه در چه وضعیتی قرار دارند؟ برنامه‌ریزی مشخصی برای جایگزینی یا نوسازی تجهیزات کلیدی و پژوهشی مؤسسه پاستور انجام شده است؟
متأسفانه آسیب‌ها فقط محدود به ابنیه و ساختمان‌ها نبوده، بلکه تجهیزات ارزشمند پژوهشی ما نیز خسارات جدی دیده‌اند. شدت آسیب‌ها متفاوت است. برخی از تجهیزات که در بخش‌های تخریب شده قرار داشتند، به قدری آسیب دیده‌اند که عملا غیرقابل‌استفاده شده‌اند. بخش دیگری از تجهیزات نیز تحت‌تأثیر موج انفجار و ضربات فیزیکی ناشی از برخورد اجسام قرار گرفته‌اند. لازم به ذکر است که ما هنوز ارزیابی دقیقی از میزان خسارات وارده به تمام تجهیزات نداشته‌ایم چرا که اولویت اصلی ما در حال حاضر، تأمین امنیت و ایمنی فضا و شروع آواربرداری است. پس از آن‌که بتوانیم به مراحل راه‌اندازی مجدد دستگاه‌ها نزدیک شویم، قضاوت دقیق‌تری در مورد خسارات وارده به تأسیسات و تجهیزات ارائه خواهیم داد. ارزیابی کامل و جامعی در این زمینه در دستور کار قرار دارد.
 
با توجه به چالش‌های پیش‌رو، چگونه می‌توان‌ از اعتبار و برند ارزشمند مؤسسه پاستور در جامعه علمی و بین‌المللی محافظت کرد؟
ما از تمامی ظرفیت‌های رسانه‌ای موجود، ازجمله رسانه‌های داخلی و بین‌المللی برای اطلاع‌رسانی دقیق درخصوص وقایع اخیر و ابعاد آن استفاده کرده‌ایم. موضع‌گیری‌های صورت گرفته در سطح بین‌الملل، ازجمله بیانیه دبیرکل سازمان ملل متحد و شبکه بین‌المللی پاستور نشان می‌دهد که صدای ما شنیده شده است. این اقدامات اگرچه ارزشمند است اما قطعا کافی نیست و همچنان نیاز است در سطح جامعه جهانی و نهادهای علمی بین‌المللی، اقدامات بیشتری برای حمایت از انستیتو پاستور صورت پذیرد. حفظ این اعتبار، نیازمند تلاش جمعی و مستمر است.
 
آیا همکاری‌های بین‌المللی مؤسسه پاستور تحت تأثیر شرایط خاص جنگی اخیر قرار گرفته است؟
با توجه به این‌که شرایط ناامنی و جنگ همچنان در منطقه وجود دارد، بدیهی است مراودات و رفت‌وآمدهای بین‌المللی تا حدودی تحت تأثیر قرار گرفته است. با این‌حال شبکه بین‌المللی پاستور با صدور بیانیه‌ای، ضمن ابراز نگرانی عمیق، تمایل خود را برای مشارکت در روند بازسازی و احیای انستیتو پاستور اعلام کرده است. علاوه بر این، شکایت رسمی از طریق مراجع رسمی کشور پیگیری شده و این روند از کانال‌های دیپلماتیک در حال انجام است. امیدواریم بعد از عبور از این دوره، دوباره بتوانیم تعاملات علمی بین‌المللی را ازسر بگیریم. 
 
نگرانی‌هایی مبنی بر تحت‌تأثیر قرار گرفتن خروجی‌ها و دستاوردهای علمی مؤسسه پاستور در اثر حملات اخیر، در میان عموم جامعه وجود دارد. ارزیابی شما از این نگرانی‌ها چیست و انستیتو پاستور چگونه می‌تواند توانایی‌ها و دستاوردهای خود را بازیابی کند؟
مهم‌ترین سرمایه و پتانسیل انستیتو پاستور، نیروی انسانی متخصص و متعهد آن است که خوشبختانه، تمامی همکاران ما در سلامت کامل به‌سر می‌برند. 
علاوه بر این، دانش بومی و تجربیات علمی انباشته شده در این مجموعه، تحت‌تأثیر این حوادث قرار نگرفته و نخواهد گرفت. با فراهم شدن شرایط برای بازگشت همکاران و دسترسی مجدد به تجهیزات، اطمینان داریم انستیتو پاستور به‌سرعت به مسیر پیشرفت و دستاوردهای گذشته خود بازخواهد گشت. لازم به ذکر است که دو خدمت اصلی و حیاتی ما، یعنی خدمات تشخیصی و خدمات تولیدی، در حال حاضر نیز بدون وقفه در حال انجام است و هیچ خدشه‌ای به آنها وارد نشده. این امر نشان‌دهنده مقاومت و پویایی مجموعه علی‌رغم همه چالش‌هاست.