در ابتدای اجرای طرح کالابرگ کاستیهایی دیده می شود اما اکنون اغلب کالاها در دسترس عموم قرار دارد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پس از چند روز از اجرای طرح، روش دیگری را در نظر گرفت تا کالاها با قیمت ثابت تا پایان فروردین ماه به دست آنها برسد. این روش بهعنوان روش دوم معرفی شد و مراحل ثبتنام آن به این صورت است که با شمارهگیری کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* از طریق تلفن همراه و سپس انتخاب گزینه ۵ (روش دوم کالابرگ)، وارد کردن کد ملی سرپرست خانوار و در نهایت وارد کردن کد پستی محل سکونت انجام میشود. پس از ثبت اطلاعات، درخواست بررسی شده و در صورت تأیید، روش دوم کالابرگ برای خانوار متقاضی برنامهریزی و فعال میشود. کالاهایی که قرار است در روش دوم کالابرگ با قیمت ثابت در اختیار خانوارها قرار گیرد ماهانه مرغ۱.۵کیلوگرم، روغن ۸۱۰ گرم، تخممرغ یک کیلوگرم، برنج یک کیلوگرم، قند و شکر ۵۰۰ گرم، ماکارونی ۷۰۰گرم،شیر کمچرب بسته نایلونی ۹۰۰ گرم، پنیر ۴۰۰ گرم و ماست کمچرب ۹۰۰ گرم است. برای دریافت بسته کالاهای روش دوم کالابرگ، متقاضیان باید مبلغی بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان پرداخت کنند. این اختلاف قیمت به عواملی مانند نوع برنج (ایرانی یا خارجی) و مرغ منجمد یا مرغ کشتار روز بستگی دارد و قیمت نهایی باید بهصورت شفاف توسط فروشنده به خریدار اعلام شود.
تحویل کالابرگ درب منزل
یکی ازمزایای مهم روشدوم کالابرگ،آزادی عمل درخریدکالاهاست.براین اساس خانوارهامیتوانند همه اقلام را بهصورت یکجا از یک فروشگاه طرف قرارداد خریداری یا هر کالا را در فروشگاههای مختلف و در زمانهای متفاوت تهیه کنند. در این زمینه هیچ محدودیتی وجود ندارد و انتخاب کاملا برعهده خانوار است.حالا وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده متقاضیانی که شیوه دوم توزیع کالابرگ را انتخاب کرده باشندمیتوانند سبد کالای خود را به طور رایگان در منازل تحویل بگیرند. یعقوب اندایش، معاون رفاه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده در روش دوم خرید کالابرگ امکان دریافت سبد کالا درب منازل پیشبینی شده است، به این نحو که با تأمینکنندگان و تولیدکنندگان صحبت شده و آنها کالا را تأمین میکنند و در اختیار فروشگاههای اینترنتی قرار میدهند. وی تاکید کرد: هیچگونه هزینه حمل و نقلی گرفته نمیشود و متقاضیان میتوانند با کلیک روی سامانه شمیم که اطلاعات فروشگاههای اینترنتی در آن بارگذاری میشود، به فروشگاه متصل شده و کالای خود را سفارش دهند. معاون رفاه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به پیشبینی دو روش برای خرید کالابرگ، اضافه کرد: از ۱۵ بهمن ماه دهکهای یک تا ۳ خرید خود را انجام می دهند. از بیستم بهمن ماه دهکهای ۴ تا ۷ و از ۲۵ بهمن ماه سایر گروههای خانوار میتوانند به فروشگاهها مراجعه و از نوبت دوم خرید استفاده کنند. وی تاکید کرد: از این ماه دو انتخاب برای خرید کالابرگ پیشروی خانوارهاست. به صورت اعتباری و با قدرت انتخاب بین ۱۱ قلم کالا میتوانند اقلام مورد نیاز را تا سقف یک میلیون تومان به ازای هر نفر از فروشگاهها خریداری کنند. اندایش گفت: متقاضیان تا ۱۰ بهمن ماه فرصت دارند با شمارهگیری کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* و انتخاب گزینه ۵ (روش دوم کالابرگ) و درج کدملی سرپرست خانوار و کدپستی محل سکونت، سفارش خود را ثبت کنند.
کالاهای پر استقبال
طی روزهای آینده مرحله دوم تخصیص کالابرگ (۱۵ بهمن ماه) آغاز میشود و به همین بهانه به فروشگاهها رفتیم تا استقبال مردم و نحوه تخصیص کالا را بررسی کنیم. بررسیهای میدانی از چند فروشگاه بزرگ همچون شهروندحاکی است مرغ و گوشت در بسیاری از ساعات روز یا موجود نیست یا درحجم محدودی عرضه میشود.برخی شهروندان میگویند با مراجعه به فروشگاهها، مرغ و گوشت «خیلی زود تمام میشود» و عملا امکان خرید برای همه متقاضیان فراهم نیست. در بخش گوشت قرمز نیز تنها گزینه موجود، گوشت گوساله بستهبندیشده با وزن حدود ۱.۵کیلوگرم است؛ گوشت گوسفندی در یخچالها پیدا نمیشود؛ محدودیتی که برای خانوارهایی باتوان خریدکمتر یا نیاز متفاوت، چالشبرانگیز شده است.
روغن به میزان کافی نیست
در قفسههای روغن، هر سه نوع روغن پختوپز، جامد و سرخکردنی دیده میشود؛ با این حال حجم عرضه یکسان نیست. به گفته فروشندگان، روغن پختوپز موجودی قابلتوجهتری دارد اما روغن سرخکردنی با محدودیت بیشتری عرضه میشود و زودتر از سایر اقلام به اتمام میرسد. نکته قابل توجه در بازدید میدانی، حضور پرشمار افرادی بود که نه فقط برای خرید، بلکه برای بررسی امکان برداشت نوبت دوم کالابرگ به فروشگاهها مراجعه کرده بودند. بسیاری از شهروندان امیدوار بودند با فعال شدن نوبت دوم، بتوانند اقلامی مانند گوشت، برنج و روغن را در حجم بیشتری تهیه کنند.
در گفتوگو با شهروندان،انتقادهایی درباره بالا بودن قیمت برخی کالاهاوپایینتر بودن کیفیت آنها نسبت به بازارآزاد مطرح شد. برخی معتقدند قیمت بعضی اقلام ازجمله تخممرغ، گوشت وبرنج در فروشگاههای کالابرگی حتی از بیرون بالاتر است.
از سوی دیگر، نبود قیمت درجشده روی برخی کالاها،بهویژه اقلام پروتئینی و برنج، باعث سردرگمی خریداران شده است؛ یکی از شهروندان گفت: حقیقتا چون با کالابرگ میتوانم گوشت مورد نیاز خود را خریداری کنم به فروشگاه مراجعه میکنم اما یک سری از کالاها کیفیت خیلی مناسبی ندارند؛ مثلا گوشت که لایههای زیرین آن انگار با روی بستهبندی تفاوت دارد یا تخممرغ ۲۰ تایی ۳۶۰ هزار تومان به فروش میرسد که گرانتر از بیرون محاسبه میشود.
پیش از این رئیس سازمان تعزیرات حکومتی تأکید کرده بود که هیچ تفاوت قیمتی نباید میان خرید نقدی و خرید با کالابرگ وجود داشته باشد. به گفته وی، هر فروشگاهی که قیمت بالاتری برای خرید کالابرگی اعمال کند، متخلف محسوب میشود و شهروندان میتوانند موضوع را برای رسیدگی به وزارت رفاه و سازمان تعزیرات گزارش دهند. وی تصریح کرد که دولت بدهی فروشندگان طرف قرارداد کالابرگ را بهصورت روزانه تسویه میکند و از این رو، فروشگاهها نمیتوانند با استناد به تأخیر پرداخت یا مسائل مالی، قیمت متفاوتی اعمال کنند. این تخلف میتواند علاوه بر معرفی به تعزیرات بهعنوان گرانفروشی، منجربه قطع همکاری فروشگاه با طرح کالابرگ شود. در پی درخواست مردم برای ایجاد امکان لغو تقاضا برای روش دوم کالابرگ، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد از ۱۱بهمن ماه شهروندانی که تمایلی به استفاده از روش دوم ندارند، میتوانند پیش از خرید، درخواست خود را لغو کنند.
روش دوم کالابرگ با ارائه ۹ قلم کالای اساسی،قیمتگذاری شفاف وثابت وامکان خرید منعطف، یکی ازمهمترین ابزارهای حمایتی دولت برای مدیریت هزینههای معیشتی خانوارها محسوب میشود. ثبتنام در بازه اعلامشده، این امکان را فراهم میکند که در سه ماه آینده، کالاهای ضروری با خیالی آسودهتر و بدون نگرانی از افزایش قیمت تهیه شوند.
