گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
«جامجم» در گفتوگو با رئیس سازمان پژوهش وزارت آموزشوپرورش اجرای بستههای تربیتی «از ایرانمان دفاع میکنیم» را بررسی کرد
زنگ دفاع از ایران
پس از جنگ تحمیلی۱۲روزه بود که تلاشها بهطور ویژهتری برای تبیین و انتقال مفاهیم ایثار و مقاومت به نسل جدید آغاز شد. آبان ماه امسال وزیر آموزش و پرورش، شیوهنامه اجرایی بستههای تربیت و یادگیری «از ایرانمان دفاع میکنیم» را ابلاغ کرد. این بسته بهعنوان مکمل فعالیتهای کلاسی برای دانشآموزان دوره دوم ابتدایی و متوسطه اول و دوم طراحی شده است.در تازهترین اقدام مجلس در نامهای به وزیر آموزشوپرورش از این بستهها قدردانی کرده است.
برای بررسی بیشتر این مسأله درادامه باحجتالاسلاموالمسلمین علی لطیفی،رئیس سازمان پژوهش وبرنامهریزی آموزشی وزارت آموزشوپرورش به گفتوگو نشستهایم.
ایده اولیه تدوین بستههای «از ایرانمان دفاع میکنیم» ازکجا شکل گرفت وچه خلأیی راقراراست درنظام آموزشی پر کند؟
ایده این بستهها، در بستر رویداد جنگ تحمیلی ۱۲ روزه که تجربهای بیسابقه برای ملت ما بود شکل گرفت. این جنگ نمونهای روشن از جنگهای ترکیبی و مواجهه چندلایه با دشمن بود. دانشآموزان ما نیز بهعنوان بخشی از جامعه بزرگ ایران، این فضا را زیست کردند و این سؤال جدی پیش آمد که نقش آموزشوپرورش در دفاع و این جنگ چیست؟ آیا فقط باید شاهد باشد یا برای این فضا، یک فرصت تربیتی طراحی کند؟ از همان روزهای آغازین، جلسات کارشناسی تشکیل شد. ما به این تحلیل رسیدیم که این رخداد، ظرفیت تبدیلشدن به یک فرصت تربیتی ملی را دارد و میتوان برای آن بستهای طراحی کرد که تربیت سیاسی ــ اجتماعی در فضای مدرسه را با زبانی متناسب و ساختاری و مشارکتی ایجاد کند.
این بستهها شامل چه موضوعاتی میشوند؟
این بستهها چارچوبی برای طراحی موقعیتهای یادگیری هستند؛ با محتوایی ترکیبی از تقویت هویت ملی، اتحاد و انسجام ملی و همدلی ایرانیان، رسانه، تاریخ و فناوری. در هر بسته برای سه دوره تحصیلی، هشت درس طراحی شده که برای هر سه پایه هر دوره بهصورت مشترک ارائه شده است.موضوعاتی مانند جنگ ترکیبی، دشمنشناسی، مقاومت، فناوری دفاعی، نقش مردم، مفاهیم امنیت ملی، ظرفیت رسانه و حتی هنر در آن دیده شده است. همچنین پیوستهای چندرسانهای شامل موشنگرافی، مستند، دیجیتال و منابع دیگر نقش محوری در این بستهها دارند.
این بستهها چطور مفاهیم جنگ تحمیلی ۱۲روزه را به زبان دانشآموز و در قالب آموزشی منتقل میکنند؟
ما از بعد شناختی و عاطفی به موضوع پرداختهایم. تصویرگریهای دقیق، روایت داستانی، نقشهها، زبان ساده، فعالیتهای گروهی و پیوند با تجربه زیسته دانشآموزان، همه کمک کردهاند تا مفاهیم امنیت، مقاومت و پیروزی بهصورت ملموس برای آنان بیان شود.هر درس از ایرانمان دفاع میکنیم با فعالیت محوری و کنشگری عجین شده؛ وظیفه ما فقط گفتن نیست، بلکه تمرینکردن مسئولیتپذیریاست.
چرا روایت جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بهعنوان محور این بسته انتخاب شد، نه دوران دفاع مقدس؟
ما نیاز به ارائه روایتی زنده، ملموس و امروزی داشتیم.جنگ تحمیلی۱۲روزه،هم از نظرنزدیکی زمانی وهم ازجهت ویژگیهای شناختی و رسانهای، ظرفیت بسیار قویتری برای آموزش مفاهیم امروزی داشت. این جنگ کوتاه اما تأثیرگذار، ترکیبی از تهدید نظامی، روانی، رسانهای و فناورانه بود. ضمن آنکه در سایر کتابهای درسی ازجمله آمادگی دفاعی، دروس تاریخ و... به هشت سال دفاعمقدس نیز پرداخته شده است.
در فرآیند تولید یا بازبینی محتوا چه طیفها و گروههایی نظر دادند و نقش داشتند؟
فرآیند طراحی، حاصل همکاری میانرشتهای بود. بیش از۷۰کارشناس ازحوزههای مختلف؛ تاریخ، علوم اجتماعی، رسانه، تعلیم و تربیت، مطالعات امنیت،هنر،گرافیک وفناوری در طراحی و بازبینی این بسته نقش داشتند. ازمتخصصان دانشگاهی و حوزوی تا معلمان، نویسندگان کودک و نوجوان و حتی تصویرگران حرفهای، برای این مهم مشارکت داشتند. درواقع این همافزایی، رمز قوت بستههاست.
این بستهها چه تأثیری بر دانشآموزان خواهد گذاشت؟
ما به دنبال تربیت نسلی هستیم که بتواند تحلیل کند، پای کشورش بایستد و با مسائل منطقه با درک عمیق و شفاف روبهرو شود. دانشآموزان پس از مواجهه با این بسته دیگر فقط مطالب بیشتری را یاد نمیگیرند، بلکه مسئولتر نیز خواهند بود. این بسته ذهن را بیدار، نگاه را عمیقتر و حس مسئولیت را تقویت میکند.
برای اطمینان از دستیابی به این اهداف آیا برنامهای در نظر گرفته شده است؟
طراحی ارزشیابی خاص این بسته، با تأکید بر فعالیتهای میدانی، خلاقانه و گروهی یکی از راههای تقویت اثربخشی است. همچنین پویشها، کارگاههای استانی، برنامههای مدرسهمحور و حتی برنامه تلویزیونی شبکه آموزش از ایرانمان دفاع میکنیم تولید شده تا این محتوای زنده، در دل مدارس جریان پیداکند.
آیا برای اجرای این بستهها زمان رسمی در برنامه درسی پیشبینی شده یا بهصورت مکملاست؟
این بسته مکمل برنامه درسی است اما با ارتباط مؤثر با دروس دیگر اجرا میشود. ارزشیابی هم در قالب نمره مستمر و یک سؤال تحلیلی در امتحانات، فقط با تأثیر مثبت انجام میگیرد.
این بستهها شامل کدام مقاطع میشود؟
دورههای دوم ابتدایی، متوسطه اول و دوم مشمول آن هستند.
مفهوم «تبیین اقتدار جمهوری اسلامی برای نسل دانشآموز» چگونه در بستهها و با چه مصادیقی نشان داده شده است؟
اقتدار، شعاری نیست؛ مصداقی و واقعی است. از فناوریهای پیشرفته دفاعی، نقش هوشمندانه ایران در منطقه، حمایت از مظلوم، دیپلماسی مقاومت، اخلاق در جنگ و تأثیرگذاری رسانهای گرفته تا تربیت نیروهای متخصص، همه اینها به زبان کودک و نوجوان بازگو شدهاند. روایت ما نه غلو است، نه تحریف؛ بلکه واقعی، نقاد و هویتساز است.
ایده اولیه تدوین بستههای «از ایرانمان دفاع میکنیم» ازکجا شکل گرفت وچه خلأیی راقراراست درنظام آموزشی پر کند؟
ایده این بستهها، در بستر رویداد جنگ تحمیلی ۱۲ روزه که تجربهای بیسابقه برای ملت ما بود شکل گرفت. این جنگ نمونهای روشن از جنگهای ترکیبی و مواجهه چندلایه با دشمن بود. دانشآموزان ما نیز بهعنوان بخشی از جامعه بزرگ ایران، این فضا را زیست کردند و این سؤال جدی پیش آمد که نقش آموزشوپرورش در دفاع و این جنگ چیست؟ آیا فقط باید شاهد باشد یا برای این فضا، یک فرصت تربیتی طراحی کند؟ از همان روزهای آغازین، جلسات کارشناسی تشکیل شد. ما به این تحلیل رسیدیم که این رخداد، ظرفیت تبدیلشدن به یک فرصت تربیتی ملی را دارد و میتوان برای آن بستهای طراحی کرد که تربیت سیاسی ــ اجتماعی در فضای مدرسه را با زبانی متناسب و ساختاری و مشارکتی ایجاد کند.
این بستهها شامل چه موضوعاتی میشوند؟
این بستهها چارچوبی برای طراحی موقعیتهای یادگیری هستند؛ با محتوایی ترکیبی از تقویت هویت ملی، اتحاد و انسجام ملی و همدلی ایرانیان، رسانه، تاریخ و فناوری. در هر بسته برای سه دوره تحصیلی، هشت درس طراحی شده که برای هر سه پایه هر دوره بهصورت مشترک ارائه شده است.موضوعاتی مانند جنگ ترکیبی، دشمنشناسی، مقاومت، فناوری دفاعی، نقش مردم، مفاهیم امنیت ملی، ظرفیت رسانه و حتی هنر در آن دیده شده است. همچنین پیوستهای چندرسانهای شامل موشنگرافی، مستند، دیجیتال و منابع دیگر نقش محوری در این بستهها دارند.
این بستهها چطور مفاهیم جنگ تحمیلی ۱۲روزه را به زبان دانشآموز و در قالب آموزشی منتقل میکنند؟
ما از بعد شناختی و عاطفی به موضوع پرداختهایم. تصویرگریهای دقیق، روایت داستانی، نقشهها، زبان ساده، فعالیتهای گروهی و پیوند با تجربه زیسته دانشآموزان، همه کمک کردهاند تا مفاهیم امنیت، مقاومت و پیروزی بهصورت ملموس برای آنان بیان شود.هر درس از ایرانمان دفاع میکنیم با فعالیت محوری و کنشگری عجین شده؛ وظیفه ما فقط گفتن نیست، بلکه تمرینکردن مسئولیتپذیریاست.
چرا روایت جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بهعنوان محور این بسته انتخاب شد، نه دوران دفاع مقدس؟
ما نیاز به ارائه روایتی زنده، ملموس و امروزی داشتیم.جنگ تحمیلی۱۲روزه،هم از نظرنزدیکی زمانی وهم ازجهت ویژگیهای شناختی و رسانهای، ظرفیت بسیار قویتری برای آموزش مفاهیم امروزی داشت. این جنگ کوتاه اما تأثیرگذار، ترکیبی از تهدید نظامی، روانی، رسانهای و فناورانه بود. ضمن آنکه در سایر کتابهای درسی ازجمله آمادگی دفاعی، دروس تاریخ و... به هشت سال دفاعمقدس نیز پرداخته شده است.
در فرآیند تولید یا بازبینی محتوا چه طیفها و گروههایی نظر دادند و نقش داشتند؟
فرآیند طراحی، حاصل همکاری میانرشتهای بود. بیش از۷۰کارشناس ازحوزههای مختلف؛ تاریخ، علوم اجتماعی، رسانه، تعلیم و تربیت، مطالعات امنیت،هنر،گرافیک وفناوری در طراحی و بازبینی این بسته نقش داشتند. ازمتخصصان دانشگاهی و حوزوی تا معلمان، نویسندگان کودک و نوجوان و حتی تصویرگران حرفهای، برای این مهم مشارکت داشتند. درواقع این همافزایی، رمز قوت بستههاست.
این بستهها چه تأثیری بر دانشآموزان خواهد گذاشت؟
ما به دنبال تربیت نسلی هستیم که بتواند تحلیل کند، پای کشورش بایستد و با مسائل منطقه با درک عمیق و شفاف روبهرو شود. دانشآموزان پس از مواجهه با این بسته دیگر فقط مطالب بیشتری را یاد نمیگیرند، بلکه مسئولتر نیز خواهند بود. این بسته ذهن را بیدار، نگاه را عمیقتر و حس مسئولیت را تقویت میکند.
برای اطمینان از دستیابی به این اهداف آیا برنامهای در نظر گرفته شده است؟
طراحی ارزشیابی خاص این بسته، با تأکید بر فعالیتهای میدانی، خلاقانه و گروهی یکی از راههای تقویت اثربخشی است. همچنین پویشها، کارگاههای استانی، برنامههای مدرسهمحور و حتی برنامه تلویزیونی شبکه آموزش از ایرانمان دفاع میکنیم تولید شده تا این محتوای زنده، در دل مدارس جریان پیداکند.
آیا برای اجرای این بستهها زمان رسمی در برنامه درسی پیشبینی شده یا بهصورت مکملاست؟
این بسته مکمل برنامه درسی است اما با ارتباط مؤثر با دروس دیگر اجرا میشود. ارزشیابی هم در قالب نمره مستمر و یک سؤال تحلیلی در امتحانات، فقط با تأثیر مثبت انجام میگیرد.
این بستهها شامل کدام مقاطع میشود؟
دورههای دوم ابتدایی، متوسطه اول و دوم مشمول آن هستند.
مفهوم «تبیین اقتدار جمهوری اسلامی برای نسل دانشآموز» چگونه در بستهها و با چه مصادیقی نشان داده شده است؟
اقتدار، شعاری نیست؛ مصداقی و واقعی است. از فناوریهای پیشرفته دفاعی، نقش هوشمندانه ایران در منطقه، حمایت از مظلوم، دیپلماسی مقاومت، اخلاق در جنگ و تأثیرگذاری رسانهای گرفته تا تربیت نیروهای متخصص، همه اینها به زبان کودک و نوجوان بازگو شدهاند. روایت ما نه غلو است، نه تحریف؛ بلکه واقعی، نقاد و هویتساز است.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
