یادی از ترانه‌سرای تیتراژهای ماندگار

۲۱ دی‌ماه سالروز تولد افشین یداللهی، پزشک متخصص اعصاب و روان ویکی از ترانه‌سرایان شناخته‌شده است (متولد ۱۳۴۷) که اگر ۲۵ اسفند ۱۳۹۵ در پی سانحه رانندگی از دنیا نمی‌رفت، دیروز شمع تولد ۵۷ سالگی‌اش را فوت می‌کرد. او فعالیت حرفه‌ای ترانه‌سرایی خود را در سال ۱۳۷۶ درسازمان صداوسیما آغاز کرد. نخستین ترانه‌هایش با آهنگسازی فؤاد حجازی و شادمهر عقیلی و با خوانندگی خشایار اعتمادی اجرامی‌شد. یداللهی شعر تیتراژ سریال‌هایی، چون «شب دهم»، «مدار صفر درجه»، «تبریز در مه»، «میوه ممنونه»، «مامور بدرقه»، «غریبانه»، «لبه تاریکی»، «نیمکت»، «سه در چار»، «در مسیر زاینده‌رود»، «شهرزاد» و حتی «خوش‌رکاب» را سروده و این سریال‌ها با صدای او در ذهن‌ها ماندگار شده‌اند. حتی ترانه‌هایش خواننده‌هایی، چون علیرضا قربانی «من عاشق چشمت شدم» مدارصفردرجه و «عقل‌و جنون» شب دهم و سالار عقیلی «وطنم» را مشهور کرده است. افشین یداللهی علاوه بر ترانه‌سرایی، شعر هم می‌گفت و در قالب غزل طبع‌آزمایی کرده بود. اودلیل روی‌آوردن خودرابه ترانه، علاقه‌اش به موسیقی عنوان کرده وگفته بود: من ازابتدا به موسیقی علاقه داشتم و شعر هم می‌گفتم، تلاقی و اشتراک این امر سبب شد به سمت ترانه بروم و در مدتی هم تمرکزم بیشتر روی ترانه بود. این شاعر و ترانه‌سرا معتقد بود شعر از ترانه ماندگارتر است ومی‌گفت: البته در ترانه هم بعضا این قابلیت وجود دارد و این مسأله نباید عاملی باشد که بگوییم به‌دلیل باقی ماندن بیشتر یک ترانه دراذهان مردم، دیگر ترانه‌ها وشعر‌ها از یاد می‌روند. با این‌حال، شعر به خاطر وجود تیراژ مکتوبی که دارد، عموما در مقایسه با ترانه از ماندگاری بالاتری برخوردار است، اما می‌توان گفت مخاطب ترانه‌ها، چون از قوه شنیداری استفاده کرده به درک عمیق‌تری نیز دست پیدا می‌کنند. یداللهی درباره کارکرد ترانه‌ها در مسائل اجتماعی گفته بود: قاعدتا بخشی از ترانه باید به مسائل اجتماعی، نقد اجتماعی، اظهارنظر یا روایت شاعرانه اتفاق‌های اجتماعی اعم از موفقیت‌ها یا کمبود‌ها بپردازد. وقتی صحبت از این می‌شود که در جامعه ثبات وجود دارد نباید نگران نقد بود، آن هم نقدی که هنرمندانه است و از طریق یک ترانه ایجاد می‌شود. البته او معتقد بود ترانه فی‌نفسه و به تنهایی وظیفه‌اش جریان‌سازی نیست ولی می‌تواند به یک جریان دامن بزند یا تأثیرگذاری و فراگیری آن جریان را بیشتر کند. برای ایجاد یک جریان چند فاکتور نیاز است که قطعا ترانه پایه اصلی آن نیست امابعد ازشروع جریان می‌تواند کمک‌کننده باشد. کم‌لطفی به هنرمند است که نتواند انتقادش را با زبان هنر خود بیان کند ومسئولان نخواهند شنوای چنین انتقادی باشند. کتاب‌های «روزشمار یک عشق»، «امشب کنار غزل‌های من بخواب»، «جنون منطقی»، «حرف‌هایی که باید می‌گفتم و... تو باید می‌شنیدی» و «مشتری میکده‌ای بسته» از افشین یداللهی به‌جا مانده است.