به گزارش جام‌جم آنلاین، آرامگاه ابوعلی‌سینا در مرکز شهر همدان، از شاخص‌ترین بناهای یادبود ایران و یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی این شهر به شمار می‌رود؛ بنایی که طراحی آن فراتر از یک سازه یادبود، تلاشی برای بازنمایی جایگاه علمی و اندیشه یکی از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ ایران است.
یکی از ویژگی‌های قابل توجه این مجموعه، برج مرتفعی است که بر فراز آرامگاه ابن‌سینا قرار گرفته و بر ۱۲ پایه استوار شده است. انتخاب این تعداد ستون در طراحی بنا، مفهومی نمادین دارد و به گستردگی دانش و تسلط علمی شیخ‌الرئیس در رشته‌های مختلف اشاره می‌کند.
ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، مشهور به ابن‌سینا و ملقب به شیخ‌الرئیس، در سال ۳۷۰ هجری قمری در بخارا متولد شد و در سال ۴۲۸ هجری قمری در همدان درگذشت. او در طول زندگی خود در حوزه‌هایی همچون پزشکی، فلسفه، منطق، ریاضیات، نجوم، طبیعیات و موسیقی به پژوهش و تألیف پرداخت و آثارش قرن‌ها در مراکز علمی جهان تدریس و بررسی شد.
پاسخ این پرسش را باید در اندیشه معماری هوشنگ سیحون، طراح آرامگاه کنونی بوعلی‌سینا، جست‌وجو کرد.
سیحون در طراحی این بنا تلاش کرد میان معماری ایرانی و شخصیت علمی ابن‌سینا پیوند برقرار کند. بر همین اساس، برج یادبود آرامگاه با ۱۲ ستون طراحی شد که نمادی از ۱۲ رشته علمی مورد تسلط این دانشمند بزرگ است.
این انتخاب، صرفاً یک ویژگی ظاهری یا هندسی نیست؛ بلکه بازتابی از چندبعدی بودن شخصیت ابن‌سینا و گستردگی حوزه‌های علمی او محسوب می‌شود. به این ترتیب، ساختار برج به بخشی از روایت معماری آرامگاه درباره جایگاه علمی شیخ‌الرئیس تبدیل شده است.
یکی دیگر از ویژگی‌های معماری آرامگاه بوعلی‌سینا، تأثیرپذیری آن از برج تاریخی گنبد قابوس در استان گلستان است.
هوشنگ سیحون در طراحی برج آرامگاه از الگوی معماری این اثر تاریخی الهام گرفت؛ بنایی متعلق به سده چهارم هجری که از نمونه‌های برجسته معماری آجری ایران و جهان به شمار می‌رود.
برج گنبد قابوس دارای ساختاری استوانه‌ای با ۱۰ ترک یا برجستگی عمودی است؛ اما سیحون در طراحی آرامگاه بوعلی‌سینا، تعداد پایه‌های برج را به ۱۲ افزایش داد تا مفهوم نمادین دوازده دانش را نیز در ساختار معماری بنا بازتاب دهد.
به این ترتیب، معمار آرامگاه با بهره‌گیری از یک الگوی تاریخی ایرانی و ایجاد تغییر در تعداد پایه‌ها، میان میراث معماری کشور و شخصیت علمی ابن‌سینا ارتباط برقرار کرد.
نمادپردازی در آرامگاه شیخ‌الرئیس تنها به برج ۱۲ ستونی محدود نمی‌شود. ایوان ورودی این مجموعه نیز دارای ۱۰ ستون است که در طراحی هوشنگ سیحون، یادآور گذشت ۱۰ قرن از دوران زندگی ابن‌سینا و جایگاه تاریخی اوست.
این ویژگی با مناسبت ساخت آرامگاه جدید نیز ارتباط دارد؛ چراکه طراحی و احداث بنای کنونی در دوره برنامه‌ریزی برای بزرگداشت هزارمین سال تولد این دانشمند ایرانی انجام شد.
در واقع، ترکیب ستون‌های ورودی و برج اصلی، دو مفهوم تاریخی و علمی را در کالبد بنا به نمایش می‌گذارد؛ گذشت قرن‌ها از دوران زندگی ابن‌سینا و گستردگی دانش او در رشته‌های مختلف.
ساخت آرامگاه جدید بوعلی‌سینا در اواخر دهه ۱۳۲۰ خورشیدی آغاز شد و این بنا سرانجام در سال ۱۳۳۳ افتتاح شد.
در طراحی مجموعه، از عناصر معماری ایرانی و مصالح بومی استفاده شده است. سنگ خارا و گرانیت کوهستان الوند، باغ ایرانی و آب‌نماها از جمله عناصر شاخص این مجموعه هستند که در کنار برج یادبود، هویت معماری آرامگاه را شکل می‌دهند.
طراحی هوشنگ سیحون در این بنا، ترکیبی از الهام‌گیری از معماری تاریخی ایران و رویکردهای معماری معاصر زمان خود است؛ ترکیبی که تلاش دارد جایگاه علمی و فرهنگی ابن‌سینا را در قالب یک اثر ماندگار بازنمایی کند.
امروز آرامگاه بوعلی‌سینا علاوه بر اینکه یکی از نمادهای شناخته‌شده شهر همدان است، نمونه‌ای از پیوند معماری، تاریخ و هویت علمی ایران به شمار می‌رود.
در این بنا، تعداد ستون‌ها، ساختار برج و حتی طراحی ایوان ورودی، بخشی از روایت بزرگداشت دانشمندی است که آثار و اندیشه‌هایش قرن‌ها بر جریان علمی جهان تأثیر گذاشت.
برج ۱۲ ستونی آرامگاه نیز با همین نگاه طراحی شده است؛ نمادی معماری از گستردگی دانش شیخ‌الرئیس که نشان می‌دهد چگونه می‌توان مفاهیم علمی و تاریخی را در قالب یک اثر معماری ماندگار به تصویر کشید.
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون
درخشان: قرمزها در هماهنگی بین خطوط سهگانه مشکل دارند
