در جستجوی یک دیکتاتور
کنعان سدید عصر آن روز که پدرش ، در صندوق عقب خودرویش را باز کرد و صدام حسین از صندوق عقب بیرون پرید هنوز دهساله نشده بود.
اوایل دهه 1960 میلادی بود و دیکتاتور آینده عراق که متهم به دست داشتن در ترور ژنرال عبدالکریم قاسم، رئیس جمهور وقت عراق شده بود مظنونی تحت تعقیب تلقی می شد. عموی کنعان از اعضای فعال حزب انقلابی بعث که صدام هم در آن عضویت داشت ، بود. هر وقت آفتابی نشدن فعالان حزب ضرورت می یافت آنان به زمین زراعی خانواده سدید در نزدیکی مرز سوریه می آمدند. یکبار وقتی سربازان سوری در جستجوی فراری ها به اقامتگاه خانواده سدید آمدند صدام و پدر خانواده در بخشی از کمد دیواری که با جداری کاذب از فضای اصلی کمد جدا شده بود، پنهان شدند. در موردی دیگر وقتی فولکس واگن سدیدها به ایستگاه ایست و بازرسی ارتش عراق رسید صدام از همه کودکان حاضر در ماشین خواست به شیشه های خودرو بدمند تا با مختل شدن دید از بیرون ، متهم فراری از نگاه سربازان مصون بماند.
یک روز عصر و زمانی که خانواده سدید برای سر زدن به یکی از بستگان به بغداد رفته بود پدر کنعان از بچه ها خواست سوار ماشین شوند. او گفت قرار است برای تفریح به پارک بروند اما پس از ساعتی پرسه زدن در خیابان ها خودرو به حال توقف درآمد. پدر کنعان پیاده شد و در صندوق عقب را باز کرد و صدام که دشداشه به تن داشت از صندوق عقب بیرون پرید و از خودرو دور شد. پدر کنعان در سکوت از آنجا دور شد. وقتی بچه ها با اعتراض پرسیدند پس چه زمانی قرار است به پارک بروند او با عصبانیت از آنها خواست ساکت بمانند. با گذشت تقریبا نیم قرن از آن زمان و درحالی که صدام در مدفن خود آرامیده است تکریت ، موطن کنعان و صدام کماکان خاستگاه ناآرامی های عراق است. کنعان که اکنون شیخ یکی از زیر شاخه های مهم قبیله بزرگ شامر است از هزاران تن از مردان قبیله اش خواسته اسلحه به دست گیرند یا حداقل با تهیه سلاح و نگاهداری از آن منتظر فرامین بعدی او باشند. پس از تهاجم ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده به عراق در سال 2003کنعان که در آن زمان 46ساله بود 1200تن از مردان وفادار قبیله را گردآورد و به آنان کمک کرد تا به عضویت ارتش جدید عراق درآیند. طی سالهای اخیر کنعان که برخلاف سنت گذشته کت و شلوار به تن می کند اقدام به تاسیس شبکه ای ماهواره ای کرده، شرکتی ساختمانی به ثبت رسانده و استادیوم ورزشی محلی را بازسازی کرده است. با همه این تلاش ها تاکتیک های لازم برای آن که کسی در عراق امروز مردی قدرتمند باقی بماند گاه ساعت به ساعت تغییر می کند. به اعتقاد او عراقی ها باری دیگر در جستجوی مرد قدرتمندی چون آن که او در دوران نوجوانی رویایش را در سر می پروراند، هستند. می گوید: آنان فردی قدرتمند چون صدام را می خواهند. می افزاید: با تلفیقی از قدرت و پول است که می توان عراق را به انقیاد واداشت. اگر می توانستیم به کسی چون امیر دبی تبدیل شوم قادر بودم به سان کنترل از راه دور عراقی ها را به متابعت وادارم .ارتش ایالات متحده خیلی دیر دریافت که می تواند از شبکه درهم تنیده رهبران قبایلی عراق به عنوان کلیدی برای باز کردن قفل ناامنی های عراق استفاده کند. با این حال طی یکسال گذشته عبارت «حاکمیت پایین به بالا» به عبارت مورد علاقه رایان کروکر، سفیر ایالات متحده در عراق تبدیل شده است . با کاهش خشونت ها در مناطق سنی نشین چون رمادی و فلوجه طی ماههای اخیر فرماندهان ارتش ایالات متحده به دنبال الگوبرداری از تجربه ایجاد شورای نجات انبار در سایر نقاط دستخوش ناآرامی بوده اند.
|
طی یکسال گذشته عبارت «حاکمیت پایین به بالا» به عبارت مورد علاقه رایان کروکر، سفیر ایالات متحده در عراق تبدیل شده است |
منتقدان این طرح می گویند قدرت دادن به مردان قدرتمند در سطح محلی موجب ایجاد حاکمیت جنگسالاران شده و رهبران مذهبی و قومی عراق به شکل روزافزونی منفک از هم عمل کرده و در درازمدت موجب تشدید هرج ومرج در این کشور می شوند.با این حال تبدیل عراق به مناطق مستقلی که توسط قدرتهای محلی مدیریت می شوند الزاما به معنای کاهش خشونت ها و فراهم آمدن زمینه دستیابی به آشتی ملی نخواهد بود. در نقطه مقابل ، رقابت این قدرتهای محلی با هم می تواند به شکل گیری جنگ داخلی تمام عیاری منجر شود.
کنعان می گوید هیچ سیاستمداری در بغداد به آن اندازه که او در تکریت مورد اعتماد و احترام مردم است ، مشروعیت و اعتبار ندارد. او شهرت اش را تاحدودی مدیون فاصله گرفتن از امریکایی ها و همچنین نیروهای شورشی است . او بیشتر وقت خود را در سوریه می گذراند. به صراحت می گوید مردم عراق حق دارند با نیروهای امریکایی بجنگند اما در عین حال از حضور تروریست های خارجی در عراق که عامل تشدید خشونت علیه غیرنظامیان و ضربه زدن به اقتصاد این کشور هستند هم ابراز نارضایتی می کند. شاید به همین دلیل بود که وقتی شیخ های سایر زیرمجموعه های قبیله شامر تصمیم گرفتند به برنامه ارتش امریکا برای مقابله با تروریست ها بپیوندند کنعان به مخالفت با آن برنخواست . البته او به این نکته اشاره می کند که اجرای این برنامه به بروز اختلاف نظر این اعضای ارشد قبیله منجر شده است .
کنعان به این واقعیت اشاره می کند که اگرچه امریکایی ها امیدوارند از بطن این برنامه مرد قدرتمند دیگری ظهور کرده و عراق را از اوضاع آشفته کنونی برهاند اما نمی توان این واقعیت را کتمان کرد که ممکن است اجرای آن نتیجه ای معکوس داشته باشد.
منبع: نیوزویک
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
هوش مصنوعی یکی از قدیمیترین عادتهای ما در اینترنت را تغییر داده است
گوگل جواب میدهد؛ چرا کلیک کنیم؟
جامجم آنلاین بررسی کرد
ماجرای سن بازنشستگی ۵۵ و ۶۲ ساله چیست؟
گفت و گو
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد
نذر کتاب؛ وقف دانایی برای گسترش عدالت فرهنگی
در گفتوگو با جامجم آنلاین تشریح شد
فاصله ایران با پیشروان هوش مصنوعی قابل جبران است
جامجم آنلاین بررسی کرد
باجنیوزها؛ باجگیری در لباس افشاگری
در گفتوگو با جامجم آنلاین مطرح شد