این هنرستان را ببینید

در گریز از این شهر پر دود و دم و شلوغ در منطقه 12 تهران و در خیابان ری ، یکی از بزرگترین و قدیمی ترین هنرستان های فنی کشور جا خوش کرده است.

کد خبر: ۱۵۰۰۱۲

اولین صحنه ای که با عبور از در آهنی هنرستان توجهت به آن جلب می شود، تصویر زیبا و چشم نوازی از انبوه درختان سر به فلک کشیده است که سایه خود را همچون سقفی سبز بر سر هنرجویان این هنرستان انداخته اند.
زیبایی و وسعت هنرستان در وهله اول هر مراجعه کننده ای را مجذوب می کند اما اندکی پرسه زدن در آن کافی است تا بفهمی اگر کمبود امکانات و بودجه ادامه پیدا کند، هنرستان دیر یا زود تعطیل می شود.

محوطه 7هکتاری حیاط هنرستان به حدی وسیع است که از هر طرف چشم می گردانی فقط انبوهی از درختان کهنسال را می بینی و بعد هم ساختمان ! در قسمتهای مختلف حیاط نیمکت های چوبی نصب شده که فضای داخل حیاط هنرستان را بی شباهت به پارک نکرده است . هنرجویان مشغول اجرای مراسم صبحگاه هستند. به همراه یکی از هنرجویان سال سومی و مربی تربیتی هنرستان گشتی در محوطه هنرستان می زنیم . ساختمان های مجزای متعددی در قسمتهای مختلف حیاط هنرستان است که هر کدام از آنها به تنهایی می تواند محل تشکیل کلاسهای یک دبستان کوچک باشد. تعدادی از ساختمان ها محل تشکیل واحدهای تئوری هنرجویان در 12رشته است . در ساختمان هایی که کارگاه های عملی هنرجویان تشکیل می شود به اندازه 50 کارگاه صنعتی دستگاه و ماشین آلات اصل و فنی وجود دارد که هر کدام از سالنها، آدم را به یاد یک خط تولید در یک کارخانه نسبتا بزرگ می اندازد. یکی از سالنها به کارگاه عملی هنرجویان مکانیک اختصاص دارد که در آن چند ماشین اوراق شده برای کار گروهی هنرجویان دیده می شود. در انتهای حیاط و در داخل یکی از ساختمان ها، دیگهای بزرگ و اجاقهایی به چشم می خورد که می توان با آنها برای یک پادگان غذا درست کرد. روی هر کدام از وسایل داخل سالن به حدی گرد و خاک نشسته که به نظر می رسد سالهاست در این مکان که به گفته مربی تربیتی ، زمانی آشپزخانه هنرستان بوده ، غذایی پخته نشده است . با این که هنرجویان از ساعت 8 صبح تا 2 بعدازظهر در این هنرستان حضور دارند اما باید ناهار خود را از خانه بیاورند چرا که وضعیت مالی هنرستان ، اجازه استخدام آشپز، تهیه مواد اولیه برای پخت و پز غذا و به راه انداختن تجهیزات آشپزخانه را نمی دهد. به دلیل عدم تخصیص بودجه کافی تعدادی از کارگاه ها و انبار تجهیزات گرانقیمت هنرستان مستعمل و از کار افتاده شده است . تعدادی از کلاسها بدون رنگ هستند و درهای ورودی و شیشه های تعدادی از کلاسها شکسته است . نگهداری و مراقبت از تجهیزات و ماشین آلات گرانقیمتی که در کارگاه های این هنرستان وجود دارد، دست کم نیازمند چندین نگهبان است که به دلیل وجود یک نگهبان ، تاکنون سرقتهایی از کارگاه ها نیز صورت گرفته است . بسیاری از ساختمان ها گرچه دارای تجهیزات و دستگاه های مدرنی برای آموزش هنرجویان هستند، اما به دلیل هزینه بر بودن نگهداری و تعمیرات تجهیزات موجود، بلااستفاده رها شده و امکان خراب شدن آنها وجود دارد. مسوولان هنرستان با قناعت در خرید اقلام مصرفی سعی در حل قسمتی از مشکلات خود داشته اند که متاسفانه کارساز نیز نشده است و جای تاسف است که با ادامه این وضعیت در آینده نزدیک این واحد آموزشی عظیم محکوم به تعطیلی است.

هنرستانی با 60 سال قدمت

این مجموعه آموزشی که امروز نام هنرستان فنی امام صادق ع را به خود گرفته از سال 1326 تاسیس شد و با عنوان دبستان فنی آغاز به کارکرد. از سال 1331 با نام کانون کار و آموزش فعالیت کرده و از سال 1340 با نام دبیرستان حرفه ای کانون کار و آموزش در 12رشته و در یک دوره 4ساله به علاقه مندان ، مدرک کارگر ماهر فنی ارائه کرد. از سال 1350 تا 1356 آموزشگاه حرفه ای نامیده شد و داوطلبانی که با مدرک سوم راهنمایی در آن ثبت نام می شدند با گذراندن دوره 2 ساله مدرک کمک تکنیسین ، دوره 3 ساله تکنیسین درجه 3 و دوره 4 ساله تکنیسین درجه 2 دریافت می کردند. از سال تحصیلی 57 - 58 و پس از انقلاب اسلامی این مجموعه به عنوان مجتمع فنی امام صادق ع ، دبیران فنی سراسر کشور را در 12 رشته پذیرا بوده است . سرانجام این مجموعه از سال 1376 به بعد در دو نوبت صبح و عصر و با پنج شیوه آموزشی فعالیت می کرد نظام قدیم فنی و حرفه ای ، نظام جدید ترمی و واحدی و فنی 3 ساله ، نظام جدید ترمی واحدی کار دانش 3 ساله ، نظام جدید ترمی واحدی کار دانش 3 ساله ، ترمی غیرحضوری فنی و کار دانش و سپس سالی واحدی کاردانش علاوه بر این همکاری با وزارت کار و امور اجتماعی برای آموزش رشته های مختلف ، آموزش دروس علمی دانشجویان دانشگاه آزاد و آموزش مهارتی برای دانشجویان دانشگاه علمی کاربردی از سالها پیش از دیگر فعالیت های جنبی موثر این مجتمع آموزشی فنی بوده است .اما نکته مهم اینجاست که این مجتمع آموزشی با بیش از نیم قرن سابقه در برهه هایی از زمان مورد بی مهری های فراوانی قرار گرفته است ، به طوری که به عنوان مثال در سال 1366 از تجهیزات کامل و منحصر به فرد این هنرستان برای تجهیز یکی از دانشگاه ها استفاده شده است .این مجموعه در سال 1376 حدود 4500 هنرجو داشت که متاسفانه به دلیل پراکنده شدن نیروهای متخصص و انتقال بخش زیادی از تجهیزات آموزشی به جایی رسیده است که امروزه فقط 600هنرجو در این هنرستان تحصیل می کنند، یعنی فقط از یک دهم ظرفیت این مجموعه استفاده می شود.مهندس محمد محسنی مدیر هنرستان فنی امام صادق ع که خود بعد از پایان تحصیلات متوسطه به عنوان دانشجو در سال 1362 در همین مجتمع آموزشی ادامه تحصیل داده و از سال 84 نیز مسوولیت این هنرستان را پذیرفته است ، درباره ویژگی های هنرستان فنی امام صادق ع ، با حدود 60 سال سابقه می گوید: این مجموعه علاوه بر قدمت تاریخی آن از نظر وسعت و تجهیزات و امکانات کارگاهی بزرگترین و مجهزترین هنرستان کشور و حتی خاورمیانه است . این مجتمع آموزشی توسط آلمانی ها و اتریشی ها ساخته شده و مساحتی بیش از 10هکتار را شامل می شود. همچنین دارای 600 اصله درخت قدیمی که قدمت درختان به بیش از 50 سال می رسد، است . اغلب این درختان ، درختان میوه های متنوع از جمله گردو، توت ، زیتون و به هستند. در بخشی از زمین این مجتمع نیز کاشت سبزی به صورت تفننی صورت می گیرد.همچنین به گفته وی این هنرستان در حال حاضر دارای 11 رشته ، 12 کلاس درس و 12 کارگاه فعال و همچنین تعدادی کارگاه مخروبه ، انبار و بیش از 40 کلاس درس و کارگاه غیرفعال است .هم اکنون در این هنرستان 12 رشته شامل صنعت چاپ ، الکترونیک و برق ، مکانیک خودرو، تاسیسات ، ساخت و تولید، مدلسازی ، صنایع چوب ، ساختمان ، جوشکاری ، متالورژی ، صنایع فلزی و نقشه کشی تدریس می شود که در نوع خود تکمیل ترین رشته های هنرستانی هستند، به طوری که به گفته مدیر هنرستان امام صادق ع دربسیاری از هنرستان های دیگر تهران یا حتی کشور نیز کمتر به تنوع آموزش 12 رشته در یک هنرستان برمی خوریم چرا که در اغلب هنرستان ها رشته های آموزشی محدود است .هنرجویان به مدت 2 سال در این هنرستان آموزش می بینند و بعد از آن جذب بازار کار شده یا با شرکت در کنکور دانشگاه ادامه تحصیل می دهند.

هنرستانی با استعدادهای درخشان

محسنی با اشاره به این که هنرستان امام صادق ع گرچه در یکی از مناطق جنوبی شهر تهران واقع شده اما استعدادهای بالقوه بسیاری را پرورش داده و به شکوفایی رسانده است ، می افزاید: این هنرستان با این امکانات و تجهیزات آموزش و وسعت گسترده دارای درصد قبولی بسیار مطلوب در میان هنرستان های استان تهران است ، اکثر فارغ التحصیلان این هنرستان موفق به کسب مدارج عالی دانشگاه های کشور شده اند. این در حالی است که هنرجویان این هنرستان هر سال در جشنواره خوارزمی مقام می آورند و همچنین در دوره های متعدد برگزاری مسابقه های علمی و آموزشی در سطح استان تهران و همچنین کشور هر سال موفق به اخذ مقام اول تا سوم شده اند. این هنرستان هر ساله آمار قبولی بالایی در دانشگاه ها دارد.

مشکلات هنرستان

محسنی به نکته جالبی اشاره می کند و آن این که در یک دوره ، این مجتمع هم هنرستان بود و هم دانشگاه اما وقتی به دلایل متعدد این دانشگاه منحل شد، از همان سال ضربه اصلی به هنرستان وارد آمد و از آن سال به بعد دیگر این مجتمع آموزشی فقط به چشم یک هنرستان دیده شد آن هم با بودجه محدود که به هیچ وجه تامین کننده هزینه های فراوان هنرستان نیست. در واقع هنرستان به حال خودش رها شده است. مشکل عمده این هنرستان عدم تخصیص بودجه های لازم برای هزینه نگهداری و مرمت است تا بتوانیم از تخریب آن جلوگیری کنیم.

عدم همکاری شهرداری

عدم توجه و تخصیص بودجه کافی باعث تحلیل و تخریب و بعضا تعطیل شدن برخی کارگاه ها شده است و متاسفانه امروزه بسیاری از کارگاه ها و انبار تجهیزات گران قیمت آنها از کار افتاده شده است . فضای سبز هنرستان با بیش از 600 اصله نهال ، درخت ، آب نما و گلخانه در حال تخریب است . بیش از 40 نامه به شهرداری منطقه و حتی شهردار تهران نوشته ایم تا حداقل 2 باغبان یا کارگر خدماتی برای نظافت محوطه سبز مجتمع و نگهداری درختان در اختیارمان قرار دهند، اما تاکنون رسیدگی نشده است . این در حالی است که وعده ای که شهرداری برای رنگ آمیزی مدارس قبل از شروع سال تحصیلی داده شده بود هم عملی نشد و سرانجام هم ما به کمک هنرجویان سال سومی در تابستان کلاسها را رنگ آمیزی کردیم. شوفاژخانه با دیگها و مشعل های مختلف پوسیده و سیستم گرمایشی فاقد کارایی است . کمبود نیروی خدماتی و قناعت در تهیه مواد اولیه مصرفی کارگاه ها هم مزید بر علت شده که مشکلاتمان بیشتر شود. مدیر هنرستان امام صادق ع با بیان این که البته سازمان نوسازی مدارس شهر تهران طی سالهای اخیر کمکهایی در حد توان به لحاظ بودجه و اعتبارات به این هنرستان تخصیص داده اما متاسفانه به دلیل وسعت این هنرستان و بالا بودن هزینه مرمت ، تعمیرات و نگهداری امکانات و تجهیزات این مجتمع کافی نبوده است ، می گوید: براساس برآورد سازمان نوسازی مدارس شهر تهران تعمیرات و بازسازی هنرستان امام صادق ع 600میلیون تومان هزینه نیاز دارد تا از تخریب نجات پیدا کند که 100میلیون تومان آن شامل هزینه های بسیار ضروری است . بارها از سازمان نوسازی مدارس شهر تهران تقاضای دریافت بودجه ای کرده ایم که بتواند جوابگوی هزینه های این مجتمع باشد که مسوولان این سازمان نیز به محدود بودن بودجه و اعتبارات اشاره کرده اند و گفته اند اگر بودجه مورد نیاز شما را تامین کنیم به دلیل هزینه بر بودن ، آن وقت باید از بودجه تخصیصی به سایر دبستان ها و هنرستان ها بزنیم در حالی که با این بودجه می توانیم حداقل 200دبستان و 25هنرستان را تامین کنیم .پر واضح است که نگهداری مجموعه ای با این وسعت فقط در شرایط فعلی ماهانه 5 6میلیون تومان و سالانه بیش از 70میلیون تومان هزینه لازم دارد در صورتی که به عنوان سرانه تعمیرات ، نگهداری ، تجهیز امکانات و... در سالهای گذشته بخش اندکی از این مبلغ در نظر گرفته شده است .وی ادامه می دهد: احداث یک چنین هنرستانی که سالها قبل توسط مهندسان آلمانی و اتریشی بنا شده ، امروز بیش از 20میلیارد تومان هزینه در بر خواهد داشت. واقعا شایسته نیست برای تعمیر و نگهداری ، حداقل یک چهلم ارزش آن هزینه شود؛

هنرستانی که محکوم به نابودی است

محسنی که خود از سال 62 به عنوان هنرآموز وارد این مجموعه شده است ، این هنرستان را مانند فرزند خود می داند و افسوس می خورد که هر روز باید شاهد از میان رفتن این موهبت باشد و نتواند با دست خالی آنچنان که شایسته است کاری برای حفظ این مجموعه انجام دهد.اما او همچنان امیدوار است مسوولان آموزش و پرورش با تخصیص بودجه های موردنیاز و حمایت و توجه سایر نهادهای ذیربط، توان بازسازی تخریب های به وجود آمده در ساختمان ها و تجهیزات را به این هنرستان که منحصر به فردترین هنرستان کشور و حتی خاورمیانه است ، ببخشند.هنرستان فنی امام صادق ع به رغم وسعت بسیار بالا، قدمت و ویژگی های منحصر به فردی که دارد بشدت مورد بی مهری و کم توجهی قرار گرفته و اگر قدمهایی هرچند کوچک برای بازسازی آن برداشته نشود، بیم آن می رود که تا چند سال آینده دیگر اثری از آن هیبتی که از پس سالها عمر دراز سرکشیده باقی نماند.