در بخش فلسفه اسلامی، کتاب «الحکمه الاشراقیه» اثر شهابالدین یحیی سهروردی به تصحیح محمد ملکی و با همکاری علیرضا ملکی برگزیده شد. همچنین کتاب «اویسنا؛ مابعدالطبیعه ابنسینا در غرب قرون وسطا» ترجمه و گردآوری علی نیکزاد نیز در همین بخش مورد تقدیر قرار گرفت.
در حوزه دین، «قرآن قدس؛ ترجمهای کهن از قرآن» پژوهش علی رواقی و «کتاب نکاح» تألیف آیتالله سیدموسی شبیریزنجانی به عنوان آثار برگزیده انتخاب شدند.
در بخش علوم اجتماعی، کتاب «کنشگران مرزی؛ 100 سال نخست از نسل شوشتری (۱۱۷۰ش) تا نسل فروغی (۱۲۷۰ش)» تألیف مقصود فراستخواه جایزه را از آن خود کرد. در حوزه علوم خالص نیز کتاب «زمینشناسی مهندسی و تونلسازی» تألیف جعفر حسنپور، جمال رستمی و ماشاءالله خامهچیان به عنوان اثر برگزیده معرفی شد.
در حوزه علوم پزشکی، کتاب «سلامت خانواده؛ با تأکید بر سلامت مادر، کودک و باروری» تألیف مژگان میرغفوروند و همکاران و در بخش ترجمه، «اورژانسهای پزشکی در مطب دندانپزشکی» ترجمه مسعود یغمایی برگزیده شدند.
در بخش هنر، کتاب «بنیادهای فهم تاریخ معماری؛ درسنامهای میانرشتهای» تألیف مهرداد قیومیبیدهندی و در بخش ادبیات، رمان «سنگ اقبال» نوشته مجید قیصری و مجموعه داستان کوتاه «آن پریزاد سبزپوش» نوشته صمد طاهری به عنوان آثار برگزیده معرفی شدند.
در بخش شعر نیز، آثاری از فاطمه عارفنژاد، قادر طراوتپور، فاطمه گیلانی و حسنا محمدزاده به صورت مشترک برگزیده شدند. همچنین کتاب «دیوان قطران تبریزی» به تصحیح محمود عابدی و مسعود جعفریجزی در بخش متون قدیم مورد تقدیر قرار گرفت.
هیات علمی جایزه کتاب سال، جایزه ویژه خود در بخش سپاس را به کتاب «مصحف المشهد الرضوی» پژوهش مرتضی کریمینیا اهدا کرد. همچنین، جایزه ویژه بخش شخصیت علمی به پاس خدمات ارزنده در زمینه فلسفه و حکمت اسلامی به دکتر غلامرضا اعوانی تعلق گرفت.
علاوه بر آثار برگزیده، اسامی آثار شایسته تقدیر نیز در این دوره اعلام شد که شامل کتابهایی در زمینههای مختلف از جمله کتابشناسی، فلسفه اسلامی، حدیث، کلیات اسلام، عرفان و تصوف، جامعهشناسی، علوم سیاسی، حسابداری، زبان عربی، تاریخ علم، ریاضیات، فیزیک، زیستشناسی، زمینشناسی، نجوم، علوم پزشکی، دامپزشکی، مهندسی شیمی، مهندسی مواد، عکاسی، معماری و شهرسازی، نمایشنامه، تربیت بدنی و ادبیات بود.
این جایزه که یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی کشور بهشمار میرود، هرساله به منظور تقدیر از نویسندگان، مترجمان و مصححان برتر آثار منتشرشده در طول سال برگزار میشود. برای اطلاع از فهرست کامل برگزیدگان چهلودومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران رمزینه را اسکن کنید.
اسامی آثار برگزیده به شرح زیر است:
فلسفه و روانشناسی
فلسفه اسلامی (تصحیح): «الحکمه الاشراقیه؛ المجموعه الکامله لمصنفات شهابالدین یحیی السهروردی» تألیف شهابالدین یحیی سهروردی، تصحیح محمد ملکی (جلالالدین)، با همکاری علمی علیرضا ملکی، قم: دانشگاه ادیان و مذاهب؛ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۴ـ۱۴۰۲، ۹ج.
فلسفه اسلامی (ترجمه): «اویسنا؛ مابعدالطبیعه ابنسینا در غرب قرون وسطا» تألیف گروه نویسندگان، ترجمه و گردآوری علی نیکزاد، ویراستار علمی: سعید انواری، تهران: کرگدن، ۱۴۰۲، ۳۲۰ص.
دین
علوم قرآنی: «قرآن قدس؛ ترجمهای کهن از قرآن» پژوهش علی رواقی، تهران: موقوفات دکتر محمود افشار؛ با همکاری سخن، ۱۴۰۲، ۳ج.
فقه و اصول: «کتاب نکاح» تألیف آیتالله سیدموسی شبیریزنجانی، قم: مرکز فقهی امام محمدباقر (ع)، ۱۴۰۲، ۱۲ج.
علوم اجتماعی
جامعهشناسی: «کنشگران مرزی؛ صد سال نخست از نسل شوشتری (۱۱۷۰ش) تا نسل فروغی (۱۲۷۰ش)» تألیف مقصود فراستخواه، تهران: گام نو، ۱۴۰۱، ۶۰۲ص.
علوم خالص
زمینشناسی: «زمینشناسی مهندسی و تونلسازی؛ ارزیابی عملکرد TBM در تونلهای سنگی» تألیف جعفر حسنپور، جمال رستمی و ماشاءالله خامهچیان، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۲، ۴۸۸ص.
علوم کاربردی
علوم پزشکی (تالیف): «سلامت خانواده؛ با تأکید بر سلامت مادر، کودک و باروری» تألیف مژگان میرغفوروند و اعضای هیات علمی دانشگاههای علوم پزشکی کشور، تهران: جامعهنگر، ۱۴۰۲، ۴ج.
علوم پزشکی (ترجمه): «اورژانسهای پزشکی در مطب دندانپزشکی» تألیف استنلی مالامد، ترجمه و تألیف مسعود یغمایی، تهران: شایان نمودار، ۱۴۰۲، ۷۱۶ص.
دامپزشکی: «آناتومی جامع دامپزشکی» تألیف جواد صادقینژاد، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۱، ۵۹۸ص.
هنر
معماری و شهرسازی: «بنیادهای فهم تاریخ معماری؛ درسنامهای میانرشتهای» تألیف مهرداد قیومیبیدهندی، تهران: فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران؛ مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری (متن)، ۱۴۰۲، ۴۱۹ص.
ادبیات
داستان بلند و رمان: «سنگ اقبال» نوشته مجید قیصری، تهران: چشمه، ۱۴۰۲، ۲۳۷ص.
داستان کوتاه: «آن پریزاد سبزپوش» نوشته صمد طاهری، تهران: نیماژ، ۱۴۰۲، ۱۸۴ص.
شعر کلاسیک: دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
«شبانماه» سروده فاطمه عارفنژاد، تهران: مؤسسه فرهنگی ــ هنری شهرستان ادب، ۱۴۰۲، ۹۳ ص.
«کوهزاد: مجموعه غزل» سروده قادر طراوتپور، تهران: مؤسسه فرهنگی ــ هنری شهرستان ادب، ۱۴۰۲، ۱۴۱ص.
شعر نو: دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
«آنقدر تلخ که فراموش میکنی شکلات است» سروده فاطمه گیلانی، تهران: شرکت انتشارات سوره مهر، ۱۴۰۲، ۸۸ ص.
«زن آتش» سروده حسنا محمدزاده، کرج: ایهام، ۱۴۰۲، ۱۸۲ص.
درباره شعر: «شاعران در جستوجوی جایگاه؛ نگاهی دیگر به تحول شعر فارسی» تألیف مسعود جعفریجزی، تهران: نیلوفر، ۱۴۰۲، ۴۰۶ص.
متون قدیم: «دیوان قطران تبریزی» تصحیح محمود عابدی و مسعود جعفریجزی با همکاری تهمینه عطایی و شهره معرفت، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۴۰۲، ۲ج.
*بخش سپاس
هیات علمی چهلودومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران جایزه ویژه خویش را در بخش سپاس به کتاب زیر اهدا میکند.
«مصحف المشهد الرضوی؛ الجامع للنسختین المرقمتین ۱۸ و ۴۱۱۶ فی مکتبه العتبه الرضویه بمشهد» پژوهش و تحقیق مرتضی کریمینیا؛ مقدمه: سیدجواد شهرستانی، بررسی و بازبینی نهایی: مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران، قم: مؤسسه آلالبیت(علیهمالسلام) لاحیاء التراث، ۱۴۰۲، ۱۰۲۴ص.
*بخش شخصیت علمی
هیات علمی چهلودومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران جایزه ویژه خویش را در بخش شخصیت علمی به پاس:
ــ تحقیق و پژوهش در زمینه حکمت و فلسفه اسلامی، فلسفه تطبیقی، عرفان، فلسفه غرب و فلسفه هنر
ــ بسط و توسعه عمیق حکمت اسلامی در مراکز دانشگاهی، علمی و پژوهشی ایران و معرفی آن به جامعه فلسفی و علمی جهانی
ــ بیش از 50 سال تدریس و آموزش فلسفه در مراکز دانشگاهی ایران و تربیت نسلهای بعدی استادان در کشور
ـ تألیف و سرپرستی نشر آثار علمی و دانشگاهی در حوزه حکمت و فلسفه
به جناب آقای دکتر غلامرضا اعوانی اهدا میکند.
همچنین اسامی آثار شایسته تقدیر چهلودومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران نیز به شرح زیر اعلام شده است:
کلیات
کتابشناسی: «نمایه تحلیلی موضوعی سفرنامههای ترجمهشده سیاحان انگلیسی درباره ایران» تألیف آزاده حیدری، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۴۰۲، ۳ج.
فلسفه و روانشناسی
فلسفه اسلامی: «البلغه فی الحکمه» تألیف قطبالدین ابوالفضائل اهری، تصحیح سیدمحمود یوسفثانی، ویراستار: فهیمه نظری، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ۱۴۰۲، ۳۹۲ص.
دین
در موضوع «حدیث» دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
«استناد در روش شناخت رجال اسناد» ج ۱، تحقیق و تألیف: مرکز فقهی امام محمدباقر (علیهالسلام)، بازبینی سیدجواد شبیریزنجانی، قم: مرکز فقهی امام محمدباقر (علیهالسلام)، ۱۴۰۲، ۵۴۴ص.
«منابع الکافی بخش اصول؛ بازیابی و اعتبارسنجی» تألیف محمود ملکی، ویراستار: مهدی انوارینسب، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۴۰۲، ۳۷۱ص.
کلیات اسلام: «دائوی اسلام؛ کتاب مرجع درباره زوجیت در تفکر اسلامی» تألیف ساچیکو موراتا، ترجمه زهرا کاظمیفرد و ملیحه رحمانی؛ ویراستار: بابک عالیخانی، تهران: حکمت، ۱۴۰۲، ۶۶۰ص.
عرفان و تصوف: «مکاتیب» تألیف قطببنمحیی، تصحیح مریم دانشگر، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵ـ۱۴۰۲، ۲ج.
ادیان دیگر: «پیامبران بومیگرای ایران در سدههای آغازین اسلام؛ شورشهای دهقانی و زردشتیگری محلی» تألیف پاتریشیا کرون، ترجمه کاظم فیروزمند؛ ویراستار: کوثر حبیبی، تهران: نامک، ۱۴۰۲، ۷۴۴ص.
علوم اجتماعی
جامعهشناسی: «ثروت مشترک؛ بدیلی فراسوی سرمایه» تألیف مایکل هارت و آنتونیو نگری، ترجمه فؤاد حبیبی، تهران: ققنوس، ۱۴۰۲، ۵۰۴ص.
علوم سیاسی
«کشمکشهای منطقهای و بینالمللی در خاورمیانه (غربآسیا) و شمال آفریقا» تألیف حمید احمدی، تهران: نی، ۱۴۰۲، ۴۸۸ص.
حسابداری
«کاربرد اقتصادسنجی در پژوهشهای کمی حسابداری» تألیف عباس افلاطونی، تهران: ترمه، ۱۴۰۲، ۴۲۵ص.
زبان
زبان عربی: «فرهنگ منتهی الارب فی لغهالعرب (عربی ـ فارسی)» تألیف عبدالرحیم صفیپوری؛ تصحیح و ترجمه سیدحمید طبیبیان، بهاهتمام سعید واعظ، تهران: آوای خاور، ۱۴۰۲، ۴ ج.
علوم خالص
کلیات و تاریخ علم (تصحیح): «اختیارات مظفری جامعترین کتاب هیئت بطلمیوسی و غیربطلمیوسی به زبان فارسی» تألیف قطبالدین محمود بن مسعود شیرازی، تصحیح و شرح امیرمحمد گمینی، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ۱۴۰۲، ۸۶۳ص.
کلیات و تاریخ علم (ترجمه): «کامل الصناعه الطبیه» تألیف علی بن عباس مجوسی اهوازی، ترجمه سیدمحمد خالد غفاری، با مقدمهای از مهدی محقق، تهران: نگارستان اندیشه؛ مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران؛ مونترال: دانشگاه مکگیل، ۱۴۰۲، ۶ج.
ریاضیات
تألیف: «پایه گربنر و کاربردهای آن» گردآوری و تدوین امیر هاشمی، اصفهان: دانشگاه صنعتی اصفهان، ۱۴۰۲، ۲۹۳ص.
ترجمه: «هندسه محاسباتی الگوریتمها و کاربردها» تألیف مارک دی برگ، اوتفرید چئونگ، مارک فن کرولد و مارک اورمارس، ترجمه مصطفی عباسیکیا و بهرام صادقیبیغم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۴۰۲، ۲ج.
فیزیک
تألیف: «مکانیک کوانتومی؛ آموزهها و کاربردها» تألیف فیروز آرش، تهران: نوپردازان، ۱۴۰۲، ۲ج.
ترجمه: «فیزیک ذرات پیشرفته» تألیف مارک تامسون، ترجمه حمزه خانپور، مریم سلیمانینیا، فاطمه اربابیفر، ساراخطیبی، رضا جعفری و مجتبی محمدینجفآبادی، بهشهر: دانشگاه علم و فناوری مازندران، ۱۴۰۲، ۸۳۰ص.
زیستشناسی
«جوندهسانان ایران» تألیف جمشید درویش، احمد محمودی و بیبی صفیه اکبریراد، تهران: دانشگاه تهران، ۱۴۰۲، ۴۴۸ص.
زمینشناسی
«کانسارهای اپیترمال ایران» تألیف مجید قادری، نرگس یاسمی، سیدهدایتالله موسویمطلق، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، ۱۴۰۲، ۲ج.
هیئت و نجوم
«فلسفه کیهانشناسی» تألیف خلیل چمچم، جوزف سیلک، جان دی. بارو و سیمون ساندرز، ترجمه داود مجیدی، تهران: صالحان، ۱۴۰۲، ۷۱۸ص.
علوم کاربردی
علوم پزشکی (تالیف): «روشهای آزمایشگاهی شناسایی عوامل ایجادکننده بیماریهای قارچی در نمونههای بالینی» گردآوری و تدوین حسین دارآفرین و محمد قهری، تهران: مُند، ۱۴۰۲، ۷۰۴ص.
علوم پزشکی (ترجمه): «اصول و مبانی فیزیکوشیمیایی داروسازی در ساخت، فرمولاسیون و کاربرد بالینی» تألیف الکساندر تی فلورنس و دیوید آتوود، ترجمه رضا ابوفاضلی و مهسا سیدطباطبایی، تهران: اطمینانراد، ۱۴۰۲، ۹۰۰ص.
دامپزشکی: «جراحی و لنگش گاو» تألیف ای. دیوید ویور، اون اتکینسون، گای سنتجین و آدریان اشتاینر، ترجمه احمدرضا محمدنیا، سمانه قاسمی، مرضیه فائزی، سارا اهرابینژاد و محمدعلی صادقی، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۴۰۲، ۴۰۰ص.
مهندسی شیمی
«مهندسی پلاستیک» تألیف آر. جی، کرافورد و پی. جی. مارتین، ترجمه مهرداد کوکبی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، ۱۴۰۱، ۷۵۷ص.
مهندسی مواد و معدن
«آفتابی در یکی ذره نهان؛ درسهایی از نظریه الکترونی و فیزیک حالت جامد مواد» تألیف خلیلالله قیصری، اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز، ۱۴۰۲، ۴۲۹ص.
هنر
عکاسی: «عکاسی/ جنگ؛ تصاویر درگیریهای مسلحانه و پیامدهای آنها» تألیف آن ویلکس تاکر، ویل مایکلز و ناتالی زِلت، ترجمه نگین شیدوش و عباس نوری، بهکوشش و نظارت فرهاد سلیمانی و مجتبی کوچکی، تهران: انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس، ۱۴۰۲، ۷۳۱ص.
معماری و شهرسازی: «تعامل مرمت و تاریخ معماری در ایران» تألیف ذاتالله نیکزاد، ویراستار بابک بنازاده، تهران: فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران؛ مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن»، ۱۴۰۲، ۳۸۲ص.
نمایشنامه: «سه نمایشنامه؛ کنتس کاتلین-سرزمین هوس دل و ملکه بازیگر» نوشته ویلیام باتلر ییتس، ترجمه سارا وظیفهشناس، ویراستار: مهدی سجودیمقدم، تهران: مهراندیش، ۱۴۰۲، ۲۲۰ص.
تربیت بدنی: «دانشنامه مطالعات بینالمللی ورزشی» تألیف راجر بارتلت، کریس گراتن و کریستر رالف، ترجمه محمدحسین علیزاده، مهدی نمازیزاده، رضا قراخانلو، محمد احسانی و علی شریفزاده، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۴۰۲، ۲ج.
ادبیات
در موضوع داستان بلند و رمان دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
«دختران قبیله جنگ» نوشته جواد افهمی، قم: خط مقدم، ۱۴۰۲، ۳۵۰ص.
«دماسبی» نوشته رامبد خانلری، تهران: بان، ۱۴۰۲، ۱۸۴ص.
داستان کوتاه: «پرندهباز تهران» نوشته ندا رسولی، تهران: هیلا، ۱۴۰۲، ۱۲۰ص.
شعر کلاسیک: «خون برگ» سروده عباس کیقبادی، اصفهان: گفتمان اندیشه معاصر، ۱۴۰۲، ۱۱۲ ص.
شعر نو: «تو رفتهای یا من» سروده محمدرضا روزبه، تهران: فصل پنجم، ۱۴۰۲، ۸۰ ص.
در موضوع شعر محاوره دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
«چهیل» سروده سامی تحصیلداری، تهران: دالاهو، ۱۴۰۲، ۱۰۴ص.
«نَهنِه» سروده الهه رشیدی، رشت: ریما، ۱۴۰۲، ۶۹ ص.
نقد ادبی: «دیرش روایی» تألیف بهمن نامور مطلق، تهران: سخن، ۱۴۰۲، ۴۰۰ص.
درباره شعر: «فهلویات؛ پژوهشی در اشعار بازمانده از زبان ادبی مشترک عراق عجم و آذربایجان» تألیف پژمان فیروزبخش، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، با همکاری انتشارات سخن، ۱۴۰۲، ۲۰۸ ص.
متون قدیم: «أنیس الطالبین و عدهالسالکین؛ در شرح مقامات سلطانالعارفین خواجه بهاءالحقوالدّین نقشبند و مقامات علاءالدین عطار» تألیف خواجه محمد پارسا، تصحیح مریم حسینی و محمود علیزاده کاشانی، تهران: علمی، ۱۴۰۲، ۵۱۴ص.
ادبیات زبانهای دیگر: «اختلال» نوشته هروه لوتلیه، ترجمه شهلا حائری و فلورا منوچهریمقدم، تهران: قطره، ۱۴۰۲، ۴۰۰ص.
تاریخ و جغرافیا
تاریخ (تألیف، دوران باستان): «کتیبههای خصوصی فارسی میانه ساسانی و پساساسانی» تألیف سیروس نصراللهزاده، تهران: آریا رمنا؛ گروه پژوهشی باستانکاوی تیسافرن، ۱۴۰۲، ۳۰۰ص.
تاریخ (تالیف، دوره ترکمانان و صفویان): دو کتاب زیر بهصورت مشترک انتخاب شدند:
«بایندریان» تألیف عبدالرسول خیراندیش و مصطفی نامداریمنفرد، تهران: آبادبوم، ۱۴۰۱، ۵۳۰ص.
«سیاست و تجارت در فارس؛ از برافتادن صفویان تا برآمدن زندیان» تألیف احمد بازماندگانخمیری، تهران: نگارستان اندیشه، ۱۴۰۲، ۳۵۲ص.
تاریخ (تالیف، دوره معاصر): «ترورهای سیاسی در ایران (۱۲۸۶ـ۱۲۹۶)» تألیف سهراب یزدانی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری خانه هنر مَد، ۱۴۰۲، ۳۹۰ص.
تاریخ (ترجمه، دوره معاصر): «جبهه ایرانی-انقلاب جهانی؛ اسنادی درباره تجاوز و تهاجم شوروی به گیلان ۱۹۲۰ـ۱۹۲۱» تألیف و تدوین مویسی ارونوویچ پرسیتس، با همکاری ک. م. آندرسون و دیگران، ترجمه محمد نایبپور، تهران: نگارستان اندیشه، ۱۴۰۲، ۳۳۰ص.
تاریخ (مستندنگاری): «خاک کارخانه؛ پارچههای ناتمام چیتسازی بهشهر و سرگذشت آخرین کارگران» تألیف: شیوا خادمی، تهران: اطراف، ۱۴۰۲، ۳۱۲ص.