ضرورت بازگشت به گذشته

در شبکه های مختلف تلویزیونی گاه به تولیداتی برمی خوریم که یا به معرفی برنامه های در حال تولید و پخش می پردازند یا به نقد آنها.

کد خبر: ۱۴۱۴۶۹

برنامه روتین سیمای 4که پنجشنبه ها، شاهد پخش آن ، از شبکه 4سیما هستیم نمونه ای از تولیدات نخست است و برنامه هایی مانند نقد یک ، 2و یا 3را باید از آنانی دانست که رویکردی تحلیلی و ارزش گذارانه دارند. در این میان سیمای 4را می توان در جرگه برنامه هایی به شمار آورد که می کوشد، نگاهی نقادانه به تولیدات شبکه 4سیما داشته ، از این رهگذر زمینه تعامل مخاطبان و کارشناسان را از یک سو و برنامه سازان و مدیران شبکه را از طرف دیگر، فراهم کند.
سیمای 4با موضوع ، محتوا و پیامی که اینک دارد، دارای پیشینه و سابقه است . آنها که پیگیر برنامه های این شبکه از آغاز حیات آن بوده اند نیک به خاطر دارند که در سالهای پایانی دهه 70و آغاز دهه 80، برنامه هایی با هدف بررسی تولیدات شبکه 4سیما، به صورتی مستقیم و با آیتمهای مختلف ، پخش می گردید. آن مجموعه برنامه ها، علاوه بر این که می کوشیدند پس از پایان پخش هر برنامه به تحلیل و داوری درباره آنها بپردازند تلاش داشتند، مخاطبان را از وضعیت تولیدات شبکه مطلع گردانند.
افزون بر این انعکاس نظرات مردم و کارشناسان و منتقدان ، یکی از بخشهای اصلی و پررنگ آن برنامه را تشکیل می داد.سیمای 4در شکل کنونی به شیوه ضبطی سامان یافته است و بیش از آن که به داوری و ارزش گذاری روی برنامه های پخش شده از شبکه بپردازد، گرایش به طرح مباحث تئوریک و نظری دارد. به عنوان مثال ، این برنامه با موضوع بررسی تله تئاترها، چنین رویکردی را دنبال کرده است.
پیشینه تله تئاتر در ایران و جهان ، تفاوت تئاتر با تله تئاتر در زمینه های مختلف و ازجمله موسیقی ، تله تئاتر و مخاطب ، لزوم یکی بودن کارگردانی تلویزیونی و هنری ، چگونگی استفاده از فضاهای باز در تله تئاتر، از زمره محورهایی بودند که تقریبا تمام مدت قسمتهای مختلف برنامه با موضوع یاد شده را به خود اختصاص دادند و موجب شد تا در مجموع بررسی و نقد تله تئاترهای کار شده در شبکه 4سیما از جنبه های مختلف در این قسمت پرداخت بایسته و در خوری نداشته باشد.
بیان و بررسی این مضامین با وجود آن که حاوی آگاهی و غنای مطلوبی از نظر محتوایی است ، اما برنامه را از هدف اصلی خود در حیطه نقد برنامه ، دور می گرداند به گونه ای که حاصل کار را از جهت موضوع ، مضمون و پیام ، ابهام و آشفتگی روبه رو می کند.
سیمای 4، از نظر ساختاری قابل تامل است ، در شرایطی که برنامه هایی نظیر پرتو و یا آسمان شب به صورت مستقیم ، از آنتن این شبکه پخش می گردند، با در نظر گرفتن ماهیت و غایت برنامه ، انعکاس آن به همین طریق و با بهره گیری خلاقانه تر از قابلیت های پخش زنده می توانست ، ریتم ، عمق و اثرگذاری بیشتری به آن دهد.
این برنامه ، در کنار گزارش می توانست بخشهای متنوع دیگری نیز داشته باشد به گونه ای که ضمن حفظ موضوع اصلی ، به بیان تلاش و فعالیت های دیگر شبکه و نظراتی که درباره آنها وجود دارد، بپردازد.
بی تردید وجود آیتم های مختلف ، از نظر تنوع در نحوه پردازش موضوع و شکل باید به گونه ای باشد که به وضوح نکات و مضامین محتوا کمک کند و به گونه ای منسجم به نمایاندن ابعاد مختلف سوژه بپردازد و از جهت بصری هم چهره ای جذاب را از خود به نمایش بگذارد.
نگاهی گذرا به این برنامه ، نشان می دهد که گاه در برخی از قسمتهای آن ، این ویژگی به چشم نمی آید، به عنوان مثال ، در گزارش یکی از کارگردانان شهیر تلویزیونی درباره اهمیت این حرفه و ضرورت آموزش آن سخن می گوید و در مقطعی دیگر از گفتگوی مجری کارشناس با میهمانان ، همه حکم به ضرورت یکی شدن کارگردانی تلویزیونی و هنری می دهند و یا در بخشهای مختلف همان برنامه ، شاهدیم که کرم رضایی از بازیگران برجسته تئاتر کشورمان درباره زندگینامه و فعالیت هایی که در عرصه تئاتر داشته ، نکات و مسائلی را مطرح می کند.
برنامه هایی از سنخ سیمای 4، از آن رو که به نقد برنامه های شبکه ای می پردازد که خود نیز آنها را تولید کرده ، از حیث عمق و آزادی هایی که برای تحقق این هدف دارند با اما و اگرهای بسیاری مواجه اند.
تماشای منصفانه این گونه تولیدات این نکته را آشکار ساخته است که چنین برنامه هایی به جهت همان ویژگی ای که مطرح شد اگر چه از سوی مجری کارشناس و یا کارشناسان و صاحب نظران در مواردی دچار ملاحظات و محافظه کاری هایی خواهند گشت ، با این وجود، در صورت بهره مندی از وضوح در موضوع ، محتوا و نظرات صاحب نظران خلاق ، خواهد توانست به تعمیق آگاهی های فرهنگی و هنری مخاطب و برنامه سازان کمک شایانی بکند. سیمای 4، با رفع کاستی های یاد شده می تواند جذاب و اثرگذار باشد و اگر به همان شکل و شیوه پخش مستقیم و پیشین خود باز گردد فروغ و خجستگی افزون تری خواهد داشت.