اعتیاد از نوعی دیگر

صبح را با چت آغاز می کنید و شبها در چت روم خوابتان می برد. نیمه شب برای آب خوردن سمت آشپزخانه می روید، ولی سر راه Email هایتان را چک می کنید.
کد خبر: ۱۴۰۹۷۱

به خاطر دسترسی رایگان به اینترنت تصمیم می گیرید به دانشگاه بروید. روی بوق ماشین هم Double Click می کنید. بله شما به اینترنت معتاد شده اید. شاید تا چند سال پیش اعتیاد به اینترنت امری دور از ذهن بود، اما اکنون اعتیاد به اینترنت به یک واژه آشنا تبدیل شده است.
از سال 1995 میلادی روانپزشکی به نام گلد برگ ، اعتیاد جدیدی را کشف کرد. او با مردمی روبه رو می شد که برای دیدن صفحه نمایشگر رایانه ، خانواده خود را رها کرده اند. اینها بسیاری مواقع ترجیح می دادند وقت خود را با رایانه و در سایتهای مختلف اینترنت بگذرانند به این ترتیب این اعتیاد جدید را کشف کرد و بتدریج دیگر محققان جنبه های دیگر این اعتیاد را شناسایی کردند. اعتیاد به اینترنت برداشت کلی و اصولا به استفاده مستمر از اینترنت اطلاق می شود و امکان دارد دامنه نتایج آن به کم خوابی ، به خطر افتادن موقعیت شغلی و دگرگونی در روابط خانوادگی و اجتماعی منجر شود.

واژه های استفاده طبیعی و استفاده اعتیادآور از اینترنت واژه هایی هستند که هنوز هم در میان محققان مورد بحث و بررسی قرار می گیرند. البته تحقیق در زمینه اعتیاد اینترنتی هنوز مراحل آغازین خود را طی می کند، به همین دلیل ، شاهد تفسیرهای متفاوتی از استفاده اعتیادی اینترنت ، اهمیت و شرایط آن هستیم. امروزه روان شناسان حتی مطمئن نیستند که اسم این پدیده را چه بگذارند. برخی از آنها ترجیح می دهند به جای واژه اعتیاد به اینترنت ، از واژه اعتیاد به رایانه استفاده کنند؛ چراکه هستند افراد زیادی که ساعتها با رایانه کار کرده و به آن وابسته اند، اما اصلا به اینترنت حتی فکر نمی کنند. حتی بسیاری از روان شناسان در این مساله تردید دارند که آیا واژه «اعتیاد» برای توصیف زمانی که مردم وقت زیادی را صرف استفاده از اینترنت می کنند، واژه مناسبی است. به هر حال ، واژه را هر چه که بنامیم این واقعیتی است که وجود دارد.

علایم هم دارد

مانند تمامی انواع دیگر اعتیادها، اعتیاد اینترنتی ، نوعی اختلال و بی نظمی روانی اجتماعی با مشخصه هایی چون تحمل (نیاز به افزایش زمان لازم برای کسب مطلوبیت برابر با زمانهای اولیه استفاده)، علایم کناره گیری (بویژه رعشه و ارتعاش ، اضطراب و بی حوصلگی)، اختلالات عاطفی (افسردگی ، تندخویی و بدخلقی ) و ازهم گسیختگی روابط و مناسبات اجتماعی (کاهش یا فقدان روابط اجتماعی به لحاظ کمی یا کیفی) است.

علایم اختلال اعتیاد اینترنتی

عبارتند از: مشکلات میان فردی و یا مشکلات در هنگام کار یا مطالعه ، نادیده گرفتن مسوولیت های مربوط به دوستان ، خانواده ، کار و یا مسوولیت های فردی ، کناره گیری پس از دست کشیدن از اینترنت ، کج خلقی هنگام تلاش برای دست کشیدن از اینترنت ، آنلاین ماندن بیش از زمان برنامه ریزی شده ، دروغ گفتن یا مخفی نگهداشتن زمان واقعی کار با اینترنت از نظر دوستان یا خانواده ، تغییر در سبک زندگی به منظور گذران وقت بیشتر با اینترنت ، کاهش فعالیت فیزیکی ، بی توجهی به سلامت شخصی و بی خوابی یا کم خوابی و یا تغییر در الگوی خواب به منظور گذران وقت در اینترنت.
از طرفی ، افراد در صورت استفاده از اینترنت ، نه تنها رفتارهایی متفاوت با الگوهای رایج در جامعه از خود نشان می دهند، بلکه نوع تفکرشان نیز با اکثریت افراد جامعه ، متفاوت می شود. این افراد اندیشه های وسواسی راجع به اینترنت دارند. کنترل چندانی بر وسواس و انگیزه های اینترنتی شان ندارند و حتی فکر می کنند اینترنت تنها دوست آنهاست. همچنین ، این گونه افراد فکر می کنند اینترنت تنها جایی است که آنها در آن ، احساس خوبی به خود و جهان اطراف دارند.

بیوه اینترنتی

شاید عجیب باشد اگر در دادگاه خانواده بشنوید چون به اینترنت معتاد شده بودم ، همسرم از من طلاق گرفت ، اما این هم از دردسرهای واقعی دنیای مجازی است. از پیامدهای اعتیاد اینترنتی مشکلات خانوادگی و تاثیر آن بر روابط زناشویی و والدین و فرزندان است. امروزه اصطلاح بیوه اینترنتی به همسر معتاد به اینترنت اطلاق می شود. آمار نشان می دهد اعتیاد به اینترنت ممکن است به فروپاشی خانواده و طلاق منجر شود. شاید باور کردن این که شخصی همسر خود را فقط به علت ارتباط با فرد دیگر در اینترنت ترک می کند، برای کسانی که به اینترنت اعتیاد پیدا نکرده اند، وحشتناک به نظر برسد؛ ولی این مساله هر روز در دنیای اینترنت اتفاق می افتد.

وسواس های فکری

یکی از آسیبهای روانی اینترنت به وجود آمدن وسواس است. از ویژگی های برجسته وسواس ، عدم توانایی مهار رفتارها یا اندیشه های خاص است. برای مثال ، فردی که وسواس شستشو دارد، نمی تواند میل به شستشو را کنترل کند و گاهی تا ساعتها مشغول شستن دستها می شود. اگر از فرد وسواسی بخواهیم عمل یا فکر وسواسی اش را کنار بگذارد دچار اضطراب شدیدی خواهد شد. این اختلال را می توان در بررسی کردن های پی درپی پست الکترونیک (وسواس عملی) یا دل نگرانی از ONLINE نشدن یک دوست (وسواس فکری) مشاهده کرد.

یک چهارم معتاد

بنا بر گفته دکتر سعید معیدفر، رئیس انجمن جامعه شناسان ایران 24.3 درصد یعنی نزدیک به یک چهارم کاربران اینترنت در تهران اعتیاد به اینترنت دارند و این میزان بین سنین 15 تا 18 سال در مقایسه با دیگر سنین بیشتر است به گفته دکتر معیدفر، بازدهی پایین ، تاخیر در رسیدن به محل کار، عدم تحرک جسمی و چاقی ، دردهای ناشی از استفاده از کامپیوتر مثل درد چشم و مفاصل ، ازجمله مواردی هستند که مساله اعتیاد اینترنتی را مهم جلوه می دهند.

برای درمان چه کنیم؛


همانند روشهای موجودی که در ترک سیگار و مواد مخدر روانپزشکان معتقدند که در صورت بروز علایم اعتیاد به اینترنت ، منع کامل دسترسی به اینترنت نیاز نیست و توصیه هم نمی شود، اما باید تمهیداتی اندیشیده شود تا در نهایت به کاهش این دسترسی تا مرز اعتدال منجر شود، لازم است . برای مثال ، استفاده فرد از 8 ساعت در روز به یک ساعت کاهش یابد. قدم بعدی یافتن جایگزین مناسب برای اینترنت است. بازگشت به گذشته و مقایسه آن با حال نشان خواهد داد که کدام فعالیت خانوادگی و اجتماعی و شخصی مانند گذراندن وقت با همسر و فرزندان ، دوستان ، ورزش ، مطالعه و خواب جای خود را با اینترنت تعویض کرده اند.
شناخت نقاط ضعف و قدرت هر شخص برای ترک اعتیاد کاملا به آمادگی روحی وابسته است و مراجعه به پزشک و در میان نهادن مشکلات شخصی و خانوادگی با وی کاملا ضروری به نظر می رسد و نباید از آن غفلت کرد

وی معتقد است براساس پژوهش های انجام شده بین مسوولیت پذیری و اعتیاد به اینترنت رابطه معنی داری وجود دارد، یعنی هر چه اعتیاد به اینترنت بیشتر باشد، مسوولیت پذیری اجتماعی کمتر است.

7 معیار اعتیاد

انجمن روانپزشکی امریکا برای شناخت اعتیاد اینترنتی و افرادی که به استفاده مفرط از اینترنت معتادند، معیارهایی را مشخص کرده است که طبق آن ، چنانچه بخواهیم فردی را معتاد به اینترنت بنامیم ، باید حداقل 3 مورد از معیارهای هفتگانه زیر، در طول یک دوره 12 ماهه (یک ساله) در وی دیده شود. معیارهای پیشنهادی این انجمن شامل 7 مورد به شرح زیر است:
1- تحمل: این معیار به معنای صرف زمان بیشتری برای اینترنت به منظور رسیدن به رضایت است. در این شرایط، با وجود صرف همان میزان وقت میزان رضایت مندی کاربر کمتر است و نیاز به زمان بیشتری دارد تا به همان درجه از رضایت قبلی برسد.
2- وجود دو یا چند علامت کناره گیری در طی 2 روز در ماه که پس از کاهش یا ترک مداوم استفاده از اینترنت حاصل می شود. این مساله باید موجب بروز دردها و رنجها یا اختلالاتی در عملکرد اجتماعی ، فردی یا آموزش شود.
3- از اینترنت به منظور تخفیف یا اجتناب از علایم کناره گیری استفاده می شود.
4- از اینترنت ، اغلب در دوره های زمانی پیش از آنچه که در ابتدا مدنظر بود، استفاده می شود.
5- حجم قابل توجهی از وقت صرف فعالیت های مربوط به کاربری اینترنتی (برای مثال ، کتابهای اینترنتی ، یافتن جستجوگرهای جدید وب ، جستجوی فروشندگان اینترنتی و جز اینها) می شود.
6- به خاطر استفاده از اینترنت ، از فعالیت های مهم اجتماعی ، شغلی یا تفریحی دست کشیده یا کاسته می شود.
7- فرد به دلیل استفاده مفرط از اینترنت ، خطر فقدان روابط مهم ، شغل ، و فرصتهای آموزشی و شغلی را می پذیرد.

کلینیک ترک اعتیاد

اعتیاد به اینترنت در سالهای اولیه به عنوان موضوعی کم اهمیت تلقی می شد، اما پس از گذشت مدت زمان کوتاه به علت رشد چشمگیر مبتلایان این اعتیاد به صورت رسمی شناخته شده و حتی کلینیک های خاصی برای مداوای معتادان به اینترنت دایر گشت. چین ، امریکا و آلمان از جمله کشورهایی هستند که به علت تعداد زیاد کاربران اینترنت دارای بیشترین معتادین به اینترنت هستند و کلینیک های ترک اعتیاد اینترنتی در آنها دایر است.
در کشور آلمان بیش از 30 میلیون نفر از مردم به طور روزانه از اینترنت استفاده می کنند که یک میلیون نفر از آنها به اعتیاد اینترنتی مبتلا هستند. طبق آمار کشور چین با 94 میلیون نفر کاربر اینترنتی بعد از امریکا با 200 میلیون نفر کاربر دومین کشور بزرگ دنیا از لحاظ تعداد کاربر اینترنتی است و 5.2 میلیون نفر از این تعداد به اینترنت اعتیاد دارند.

غرق نشوید

بزرگراه های اطلاعاتی و دهکده جهانی عناوینی هستند که دنیا را به خود اختصاص داده اند. درست است که درخصوص استفاده از اینترنت و وب ، همه به هیجان آمده اند و درست است که عده ای از افراد ساعات بسیاری را صرف آن می کنند، اما این نوعی اعتیاد جدید است که گریبان انسان را گرفته است.
روند نگران کننده اعتیاد به اینترنت هر کاربری را به نگرانی وامی دارد. زندگی در دنیای مجازی گاهی چنان جدی می شود که اختلالات فاحشی را باعث می شود. چندی پیش فردی که خودکشی کرده بود، در نامه ای که از خود به جای گذاشت ، دلیل خودکشی خود را عدم توانایی در تشخیص میان دنیای واقعی و مجازی اعلام کرده بود. او دنیای واقعی خود را هم به شکل بازی کامپیوتری مورد علاقه اش می دید.
اینترنت ، دریای عظیمی است از اطلاعات. شاهراه و بزرگراهی است برای ارتباط دادن میلیون ها انسان ، با فرهنگ ها، زبانها و سلیقه های گوناگون و متنوع ، اما مواظب باشید در این دریا غرق نشوید.


علی اخوان بهبهانی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها