کودکانی که کودکی ندارند

در زیر به خلاصه ای از گزارش سالانه یونیسف خواهیم پرداخت. یونیسف در این گزارش حمایت قاطعانه و کمکهای بیشتر جامعه جهانی را برای کودکانی تقاضا می کند که در جامعه خود در حاشیه قرار گرفته اند.

کد خبر: ۱۳۹۰۱۱

طبق برآورد یونیسف ، صدها میلیون کودک در سراسر دنیا به معمولی ترین تمهیدات در نظر گرفته شده در مبارزه با فقر، دسترسی ندارند. بخصوص کودکان خیابانی ، کودکان کارگر، کودکان فراری ، کودکان از اقلیت های قومی و کودکان بی سرپرست توسط دولتها ، مسوولان و عموم مردم نادیده گرفته می شوند. این کودکان اغلب به مدرسه نمی روند و امکان دستیابی به مراقبت های پزشکی را نداشته و در بررسی های آماری نیز محسوب نمی شوند. حتی خدشه دار کردن واضح حقوق کودکان همچون بیگاری کشیدن ، روسپی گری یا اجبارهای خودخواهانه اعمال شده توسط پلیس یا دولتمردان پیگیری نمی شود. برعکس در بسیاری از کشورها این کودکان بر اثر جزیی ترین موارد تخلف به زندان می افتند و با ایشان همانند مجرمان بزرگسال رفتار می شود.

یونیسف در گزارش سالانه خود در خصوص وضعیت کودکان در سال 2006 نگاه خود را متوجه سرنوشت کودکان فقیر می کند: دخترکان و پسرکان شاغل ، کودکان خیابانی ، قربانیان قاچاق انسان ، فراریان و کودکان سرباز، کودکان با اقلیت های قومی و میلیون ها نفر از این کودکان در حاشیه اجتماع زندگی می کنند. آنها طرد شده و نادیده گرفته می شوند. بسیاری از ایشان از داشتن مهمترین اقلام زندگی محروم هستند. این کودکان از غذای کافی و مراقبت های پزشکی بی بهره اند چه رسد به آن که امکان تحصیل در مدرسه را داشته باشند.
بسیاری مجبورند تحت شرایطی شبیه به برده داری کار کرده ظلم و سوءاستفاده را تحمل کنند. دوران کودکی به عنوان زمانی برای رشد سلامت ، آموختن و بازی کردن برای این کودکان وجود ندارد. برخی از ایشان از فقر حاکم بر خانواده از خانه فرار می کنند، برخی دیگر سرپرست خانوار را که وظیفه نگهداری و مراقبت از ایشان را به عهده دارد از دست داده اند.
به دلیل شیوع ایدز شمار کودکان بی سرپرست تا به امروز در حدود 143 میلیون نفر رشد داشته است. بسیاری از کودکان فقیر وجود رسمی و اداری ندارند و تولد نیمی از کودکان در کشورهای توسعه یافته ثبت نشده است. یونیسف بیم آن دارد که کودکان مورد ظلم قرار گرفته ، در تلاش برای عملی کردن اهداف توسعه طلبانه در جدال با فقر نادیده گرفته شده باشند. یونیسف با گزارش سالانه خود حمایت از این کودکان در برنامه های هدفمند را درخواست می کند. به این ترتیب دیگر کودکی باقی نمی ماند که دوران کودکی نداشته باشد.

داده های آماری

هر ساله حدود 48 میلیون نوزاد پسر و دختر بدون گواهی تولد یعنی:
- اولین شرط برای رفتن به مدرسه ، مراقبت های بهداشتی و بسیاری خدمات اجتماعی دیگر باقی می مانند.
- 171 میلیون کودک زیر 18 سال تحت شرایطی کار می کنند که به سلامت ایشان لطمه می زند 8.4 میلیون از آنها در شرایطی همچون برده داری به سر می برند. این کودکان به عنوان خدمتکاران دختر در خانه های ناشناس یا سخت ترین کارها در معادن یا کارگاه های سنگ شکنی با صدمات جسمی و روحی برای تمام عمر به کار گمارده می شوند. بیش از 70 میلیون کودک کارگر، کمتر از 10 سال سن دارند.
- 143 میلیون کودک ، یکی از والدین یا هر دوی آنها را از دست داده اند آماری که براثر شیوع ایدز در حال افزایش است . بسیاری چاره ای برای امرار معاش خود جز روسپی گری یا گدایی ندارند.
- تعداد کودکانی که در کلان شهرهای دنیا به زحمت شکم خود را سیر می کنند به بیش از 100 میلیون نفر می رسد. این کودکان طرد شده مورد ضرب و شتم قرار می گیرند، به زندان می افتند یا توسط افراد مسلح کشته می شوند.]
- بیش از یک میلیون کودک زندانی در سراسر دنیا وجود دارد. اغلب با این کودکان همچون مجرمان بزرگسال رفتار می شود و اغلب به مدت یک سال در نوبت محاکمه می مانند.

کودکان نامریی که هویت رسمی ندارند

طبق جدیدترین بررسی ها توسط یونیسف سالانه 55 درصد تمام موالید در کشورهای توسعه یافته ثبت نمی شود. این تعداد بالغ بر 48 میلیون نوزاد است. تقریبا نیمی از کودکان که هویت رسمی ندارند، در جنوب آسیا به سر می برند.به عنوان مثال در بنگلادش و افغانستان 7 درصد از کل موالید به هنگام تولد ثبت می شوند. کودکانی که گواهی تولد یا هر گونه مدرک رسمی دیگری ندارند تقریبا شانسی برای دریافت خدمات دولتی از تحصیل گرفته تا درمان در بیمارستان ندارند. وقتی سن کودکان مورد نظر دقیقا مشخص نباشد، از ازدواج در سنین کودکی ، سواستفاده جنسی از کودکان کم سن و سال یا استفاده از کودکان به عنوان سرباز را بسختی می توان اثبات و از نظر حقوقی دنبال کرد.
زمانی که کودکان امکان دستیابی به خدمات و ارزاق اجتماعی ندارند و نمی توانند به صورت عادلانه در جامعه خود سهیم باشند یا بازیچه ظلم و سواستفاده و استثمارند، عملا از جامعه خود محو می شوند، از حقوق خود محروم می شوند شانسی برای تحصیل ندارند و از طرف مسوولان نیز جدی گرفته نمی شوند، چرا که در هیچ آمار و ارقامی منظور نشده ، در برنامه های کلان اجتماعی و سیاسی نیز در نظر گرفته نمی شوند. خطر زیان دیدن از شرایط غیرعادی به خصوص برای کودکان در خانواده های فقیر و کودکانی که در روستاهای دورافتاده رشد کرده اند، بیشتر است. دخترها بیشتر از پسرها مورد آزار قرار می گیرند. کودکان عقب مانده ذهنی و جسمی همچنین کودکان از اقلیت های قومی بیشتر در معرض خطرند.

کودکان درگیر جنگ و فراری

اواخر سال 2004 ، 48 درصد فراریان را در تمام دنیا کودکان تشکیل می دادند. در همان سال در مجموع 25 میلیون نفر از سرزمین خود بر اثر جنگ و نقض حقوق بشر فرار کرده اند. کودکان فراری در معرض خطرات بسیاری قرار دارند. بسیاری از ایشان از خانواده جدا شده اند، سرپناه خود را از دست داده اند و مجبورند ناگهان تحت شرایطی زندگی کنند که سلامت و امنیتشان را به خطر می اندازد. جنگ شانس تحصیل را از ایشان می گیرد.

برخی از کودکان توسط اشرار ربوده و به کار و خدمت اجباری گمارده می شوند و بعضی نیز به گروههایی می پیوندند تا از فقر سوءاستفاده یا تبعیض جلوگیری کنند

وقتی کودکان بر اثر فرار، والدین خود را از دست داده اند در معرض خطر باجگیری یا سوئاستفاده قرار می گیرند. بخصوص دختران قربانیان خشونت های جنسی اند که این معضل در بسیاری جنگها به صورت هدفمند جای اسلحه را گرفته است.
شمار کودکان سرباز در دنیا بین 250 هزار تا 300 هزار نفر تخمین زده می شود که حدود یک سوم از ایشان را دختران تشکیل می دهند. گروههای اشرار این کودکان را به عنوان سرباز به کار می گیرند. برخی از آنها ربوده یا به خدمت اجباری در ارتش گمارده می شوند دیگر کودکان نیز به گروههایی می پیوندند تا از فقر، سوءاستفاده یا تبعیض جلوگیری کنند.
این گروهها کودکان را یا به عنوان مبارز یا باربر استخدام می کنند که مجبورند بارهای سنگین را جابه جا کنند. این کودکان پس از بازگشت به روستاهای خود با بسیاری مشکلات روحی و جسمی دست به گریبانند. زنان جوانی که در کودکی ربوده شده و از سوی سربازان مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند، به هنگام بازگشت از سوی خانواده خود طرد می شوند.

دوران کودکی در جنگ

براستی چه میزان ترس و خشونت مناسب دوران کودکی است؛ نانسی 15 ساله در این باره اطلاعات زیادی دارد. در سن 9 سالگی توسط گروهی شورشی از شمال اوگاندا ربوده شد. در پیشینه او موارد بسیاری بود که نانسی توانسته بود به عنوان یک کودک از پس همه آنها برآید. شورشیان در اولین هجوم خود به روستاییان پدر و مادر و معلم نانسی را پیش چشمانش کشتند و نانسی را به اسارت بردند. نانسی زندگی در بوته زار را آغاز کرد. او یکی از حدود 25 هزار کودکی است که توسط گروه شورشیان در اوگاندا از آغاز جنگهای داخلی یعنی تقریبا از 20 سال پیش تاکنون ربوده شده اند. هیچ جنگی با چنین شیوه خونباری همان گونه که در شمال اوگاندا در جریان است هدایت نمی شود. بیش از هزار دختر که موفق به فرار شده اند با یک نوزاد بازمی گردند. حدودا 1.5 میلیون نفر مجبور به ترک خانه و کاشانه خود و زندگی در ابتدایی ترین اردوگاه ها برای سالیان متمادی شده اند.
هر شب 30 تا 50 هزار کودک به شهرها فرار می کنند تا از خطر شورشیان در امان باشند. یونیسف و سازمان های همراه تمهیداتی چون در نظر گرفتن جای خواب اضطراری ، تامین آب بهداشتی برای بیش از 200 اردوگاه فراریان ، خدمات ساده درمانی و مدرسه های صحرایی اندیشیده است.

کودکان خیابانی

طبق جدیدترین آمارها حداقل 100 میلیون کودک خیابانی وجود دارند. باید پذیرفت که این آمار با افزایش جمعیت جهان و علاقه به شهرنشینی به سرعت رو به گسترش است. تخمین زده می شود از هر 10 شهروند 6 نفر زیر 18 سال هستند. کودکان خیابانی در همه شهرهای بزرگ و پایتخت های جوامع ثروتمند صنعتی یافت می شوند. بسیاری از کودکان خیابانی با خانواده های خود در ارتباطند و با کار کردن در خیابان ها در درآمد خانواده سهیم می شوند. دیگر کودکان اغلب بر اثرسوءرفتارهای روحی ، جسمی یا جنسی دست به فرار می زنند. این کودکان فراری اغلب مورد آزار و اذیت قرار گرفته ، ربوده و خارج از شهرها رها می شوند. این کودکان توسط برخی گروهک های خودگردان که نام حامیان شهروندان را بر خود نهاده اند به اصطلاح برای پاکسازی شهرها کشته می شوند و معمولا هم دولتهای محلی پیگیری قانونی انجام نمی دهند.
سالانه میلیون ها دختر در سنین کودکی ازدواج می کنند. طبق آمارگیری خانه به خانه یونیسف در سال 2005 در 49 کشور توسعه یافته دنیا، 48 درصد زنان 20 تا 24 ساله جنوب آسیا پیش از 18 سالگی ازدواج کرده بودند. کودکان متاهل در واقع در آغاز راه یک عمر زیر سلطه بودن قرار می گیرند. در بسیاری فرهنگ ها به دختران همچون بار اقتصادی نگاه می شود. بنابراین با افزایش نیاز اقتصادی ، شمار کودکان متاهل در این فرهنگ ها نیز ازدیاد می یابد. بارداری و زایمان زودرس سلامت این دختران را به خطر می اندازد. مشکلات پزشکی در حین بارداری یا زایمان ، دلیل اصلی موارد مرگ و میر میان دختران 15 تا 19 ساله است. خطر مرگ به هنگام زایمان برای دختران زیر 15سال 5برابر زنان بالای 20 سال است.

کودکان ، قربانی تجارت انسان

طبق آمار، سالانه بیش از 1.2 میلیون کودک قربانی تاجران انسان می شوند، ربوده و اغفال شده یا با قولهای واهی راضی می شوند از قاچاقچیان انسان پیروی کنند. وقتی این کودکان به محیطهایی برده می شوند که نمی توانند با دیگران ارتباط کلامی برقرار کنند، تقریبا امکانی برای کمک گرفتن و فرار باقی نمی ماند و چون در این مناطق به صورت غیرقانونی و بدون مدرک هویت به سر می برند، نمی توانند به پلیس مراجعه کنند. کودکانی که در دام قاچاقچیان انسان افتاده اند، دست به دست فروخته می شوند. برای مثال دخترانی که در نپال برای کار در کارخانه های فرش از روستا به شهر منتقل شده اند تا هندوستان برای سوئاستفاده جنسی برده شده اند.

یک میلیون کودک در زندان

یونیسف مبنا را بر این می گذارد که بیش از یک میلیون کودک در سراسر دنیا به دلیل جزیی ترین خلافها در بازداشت به سر می برند. در این باره اطلاعات دقیق تری در دست نیست. دست آخر کودکان مجرم در زندان هایی تحت مراقبت دولت هستند که طبق آن اسامی این کودکان ثبت می شوند. ولی اغلب با دختران و پسران مجرم همانند کودکان رفتار نشده ، بلکه همانند مجرمین بزرگسال با ایشان رفتار می شود. علاوه بر این به صورت دائم از سوی دیگر زندانیان بزرگسال مورد آزار جسمی و جنسی قرار می گیرند که با اغماض پرسنل زندان روبه رو می شود. گاهی خود نیروهای پلیس نیز به بازداشت شدگان کم سن و سال تجاوز می کنند.
جامعه بین الملل باید از درگیری های مسلحانه جلوگیری کند یا در حل این درگیری ها تلاش کند. دولتهای ضعیف نباید بدون کمکهای مالی رها شوند. تنها به این صورت زنان و کودکان در این کشورها مورد حمایت و پشتیبانی قرار می گیرند.