نشست در روند همگرایی

سی و چهارمین اجلاس وزرای خارجه عضو سازمان کنفرانس اسلامی در پایتخت پاکستان با حضور نمایندگان 57کشور عضو در روزهای سه شنبه و چهارشنبه برگزار شد.

کد خبر: ۱۳۴۴۳۶

این نشست که شعار «صلح ، همبستگی و پیشرفت» را برای اجلاس سی و چهارم برگزیده بود، موضوعات مختلف جهان اسلام را مورد بررسی قرار داد.
دکتر غلامرضا صراف یزدی ، استاد دانشگاه در گفتگو با «جام جم» به ارزیابی نشست اخیر سازمان کنفرانس اسلامی و چالش های فراروی آن در تقویت همگرایی پرداخته است.

محور گفتگوها در سی و چهارمین نشست وزرای خارجه کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در پاکستان چه بود؛

اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی با هدف بررسی مسائل مختلف جهان اسلام از روز سه شنبه در اسلام آباد پایتخت پاکستان آغاز به کار کرد. در این اجلاس مسائل مختلف از جمله بررسی اوضاع فلسطین ، عراق و افغانستان ، بحث برقراری روند گفتگوهای مربوط به جامو و کشمیر بین پاکستان و هند و رابطه اعراب و اسرائیل مورد بحث قرار گرفته است. همچنین بررسی راههای مبارزه با اسلام ستیزی نیز در دستور کار قرار گرفت و اعضای شرکت کننده در این اجلاس به بررسی موضوع همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی پرداختند. در جریان این نشست ، پرویز مشرف ، رئیس جمهور پاکستان طرح تشکیل نیروهای اسلامی پاسدار صلح برای اعزام به عراق را مطرح کرد و این موضوع می تواند به تقویت جایگاه سازمان کنفرانس اسلامی در برقراری ثبات و امنیت درکشورهای عضو منجر شود. برگزاری این نشست که نمایندگان 57کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی در آن حضور داشتند، نشان دهنده قابلیت های جهان اسلام برای رفع مشکلات خود و اجازه ندادن به دخالت بیگانگان در این زمینه است.

سازمان کنفرانس اسلامی برای حضور موثر در معادلات بین المللی با چه مشکلاتی در عرصه روندهای همگرایی مواجه است؛

جهان اسلام از توانمندی های بسیاری در جهت حضور موثر در معادلات بین الملل برخوردار است که البته عملیاتی کردن این قابلیت ها مستلزم نهادینه شدن مواضع مشترک در میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در جهت اتخاذ سیاست های واحد در عرصه نظام بین المللی است . اما متاسفانه هنوز چنین اندیشه یا ضرورتی در بین این کشورها جای خود را پیدا نکرده و تشتت آرائ میان اعضای سازمان باعث شده تا جهان اسلام از حصول به یک رویکرد یگانه در برخورد با تحولات بین المللی عقب مانده و آنچنان که شایسته است که نتوانند در ساز و کارهای بین المللی نفوذ و دخالت موثر داشته باشند. لذا در گام نخست برای ایجاد روندهای همگرایی در جهان اسلام باید کشورهای عضو سازمان با گریز از تفکرات گذشته که مبتنی بر پیوند زدن امنیت و ثبات خود در روابط با امریکا و برخی از کشورهای غربی بوده ، به سمت اتکائ به توانایی و قدرت درون سازمانی از طریق همسوتر شدن سیاست های کشورهای اسلامی حرکت کنند.
بنابراین بروز باور تاثیرگذاری جهان اسلام در سطح نظام بین الملل ، شکننده کردن معادلات ثبات کشورها در پیوند با امریکا و اتخاذ سیاست های همسو می تواند راهگشای فصل نوینی برای روندهای همگرایی در جهان اسلام با هدف تاثیرگذاری در معادلات بین الملل باشد.

آیا عامل اقتصادی در عدم تکوین روندهای همگرایی در جهان اسلام موثر است؛

به نظر می رسد در کنار عامل سیاسی مهمترین عامل در تقویت همگرایی در درون کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی ، عامل اقتصادی است.
به عبارت دیگر تفاوت های گسترده و عمیق در اقتصادهای کشورهای عضو سازمان باعث شده تا عامل اقتصادی در تقویت همگرایی چندان پررنگ نباشد. این موضوع بدان معناست که کشورهای کمتر توسعه یافته جهان اسلام با کشیده شدن به سمت تقویت روابط خود با امریکا و برخی کشورهای اروپایی به ناچار مجبور به پیروی از بخشی از سیاست های اقتصادی و سیاسی این کشورها هستند که این موضوع به گسست در روندهای همگرایی منجر می شود. لذا تقویت بنیان های اقتصادی در درون سازمان از طریق ایجاد بازار مشترک اسلامی و گسترش مبادلات فنی و تکنولوژیکی می تواند راهکارهایی مناسب برای ارتقای سطح اقتصادی کشورهای عضو سازمان و همترازی در این زمینه باشد.