خزر در دکترین دفاعی ایران

بی شک ایران در منطقه ممتازی از جهان قرار گرفته است و این مزیت بزرگ را دارد که هر زمان اراده کند، می تواند معادلات جهانی را تغییر دهد و خود را سرمنشاء معادلات جدید کند.

کد خبر: ۱۳۰۴۲۵

اهمیت قضیه وقتی روشن می شود که ایران را هم مرز با مناطق استراتژیک دیگر نظیر آسیای مرکزی ، آسیای صغیر و قفقاز بدانیم و اگر نقش خاورمیانه ای ایران و همجواری آن را با تنگه استراتژیک هرمز در نظر بگیریم و نیز ایران را یکی از مهمترین راههای شمال به جنوب و غرب به شرق بدانیم ، نقش ایران در جهان صدچندان می شود. از لحاظ تاریخی ایران در جنگ جهانی دوم نقش بزرگ و ویژه ای در معادلات بین المللی ایفا کرد و باعث پیروزی متفقین شد و لقب پل پیروزی را به خود اختصاص داد.
بنابراین می توان درک کرد که کشور ایران مورد طمع ورزی کشورهای استعمارگر باشد. بدون شک کشور ایران اگر قدرتمند و مستقل باشد، خطر بزرگی برای اهداف کشورهای استعمارگر و یکجانبه نگر خواهد بود.
درک این مطلب از لحاظ امنیتی بسیار مهم است زیرا می تواند باعث وحدت گروههای مختلف نظام در جامعه شود.
منطقه قفقاز از لحاظ تاریخی و فرهنگی وابستگی های شدیدی نسبت به ایران دارد. کشورهای استعمارگر به چند دلیل از نفوذ ایران در این منطقه نگرانند:
1- نفوذ ایران به واسطه ملاحظات تاریخی و فرهنگی می تواند خطراتی برای تجارت شرکتهای آنها در این منطقه داشته باشد زیرا مردم این مناطق به لحاظ تاریخی و فرهنگی کالاهای ایرانی را بیشتر می پذیرند.
2- قفقاز به عنوان نزدیک ترین راه ارتباطی زمینی بین ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی نفت و گاز و اروپا به عنوان یکی از مصرف کنندگان اصلی نفت و گاز است و اگر خطوط نفت و گاز از ایران به اروپا از طریق قفقاز کشیده شود این خطوط نقش تعیین کننده ای در تحولات اقتصادی جهان خواهد داشت.
3- حوزه قفقاز از لحاظ ریلی و جاده ای به عنوان نزدیک ترین ، سریع ترین و ارزان ترین راه تبادلاتی زمینی میان ایران و اروپا و روسیه است. اهمیت قضیه وقتی روشن می شود که ما دیگر نتوانیم به هر دلیلی از بنادر جنوبی کشور استفاده کنیم.
اما دریای خزر به چند دلیل برای ایران اهمیت زیادی دارد:
1- اتصال بنادر شمالی کشور ما با کشورهای اروپایی از طریق کانال ولگادون.
2- از آنجا که این دریا می تواند یکی از راههای تبادلاتی مهم در جهت غرب به شرق محسوب شود (زیرا اروپا را از طریق گرجستان و آذربایجان به قزاقستان و ترکمنستان و از آنجا به آسیای مرکزی و از آنجا به خاور دور، افغانستان و هندوستان متصل می کند). این دریا می تواند به یکی از راههای اصلی غرب به شرق تبدیل شود.
3- اهمیت منابع نفت و گاز منطقه خزر برای کشورهای غربی.
4- بازار منطقه خزر برای شرکتهای غربی بخصوص اروپایی.
با توجه به موارد فوق اهمیت منطقه دریای خزر برای کشور ایران و کشورهای غربی و دشمنان ایران برجسته تر می شود و به همین دلیل منطقه خزر و منطقه قفقاز در دکترین امنیت ملی کشورمان از جایگاه ویژه ای برخوردار است.