طعم تلخ یک اشتباه
به دنبال بروز اشتباه های داوری در هفته های اخیر و در کنار آن حمایت های بی دلیل رئیس کمیته داوران از این عملکردهای نادرست ، بالاخره کار به جایی رسید که کیومرث هاشمی
اگر چه چندین تیم لیگ برتری در اثر این قضاوت های ناعادلانه متحمل خسارت های غیرقابل جبرانی شدند و مسائل پیش آمده ، دلزدگی بسیاری از علاقه مندان فوتبال را با خود به همراه داشت ، ولی از آنجا که گفته اند جلوی ضرر را از هر جا بگیری منفعت است ، ما هم دلمان را به همین خوش می کنیم و منتظر می مانیم تا بازی آینده و داور بعدی...
«همیشه معتقد بودیم که قضاوت داوران ما با عدالت و به دور از غرض ورزی است ؛ اما متاسفانه در هفته های اخیر اتفاقاتی رخ داده که ما نسبت به افکار خودمان هم بدبین شده ایم! وقتی یک خطای اظهر من الشمس که برای هر داور درجه 3 براحتی قابل تشخیص است ، برای یک داور بین المللی غیرقابل تشخیص می شود هر انسان بی طرفی می تواند به این قضیه شک کند و اگر نگوییم که عمدی در کار بوده ، حداقل می توانیم چنین داوری را ترسو قلمداد کنیم!»
پرویز سیار، کارشناس باسابقه و مدرس داوری ضمن طرح این مطلب می افزاید: اشتباه های داوری در این چند هفته اخیر براحتی نتیجه بازیها را تا 180 درجه تغییر داده و این قضیه کمی مشکوک به نظر می رسد.
اشتباه های بچگانه داورانی که پس از پخش تلویزیونی صدباره اشتباه هایشان باز هم مصرانه بر رای اشتباه خود پای می فشارند و نپذیرفتن این که با چنین تصمیم گیری های نادرستی ضرر و زیان فراوانی را به برخی تیمها تحمیل کرده اند و سرنوشت آنها را تغییر داده اند، مساله ای نیست که بتوان براحتی از آن گذشت.
سیار با اشاره به این که کمیته داوران دائم از اشتباه های داوران خود حمایت می کند، می گوید: در بازی سایپا پرسپولیس عامل اصلی تشنج در درجه اول شیث رضایی و پس از آن افشاریان داور بازی بود که با اخطار ندادن بموقع ، برخورد نکردن جدی و حتی اخراج نکردن شیث رضایی ، جو بازی را آرام نکرد و اجازه داد کار به آنجا که نباید کشیده شود. وی در ادامه به موضوع جالبی اشاره می کند و می گوید: در کلاسهای متعددی که در آلمان و ایران برگزار کرده ایم ، گفته ایم که ابداع کننده و مبتکر بسیاری از اعمال ناشایست بازیکنان ، مربیان آنها هستند که وقتی می بینند در صورت باخت تیمشان خطرات مالی ، اخراج و از دست رفتن شهرت آنها را تهدید می کند، تصمیم می گیرند به هر طریق ممکن ولو ناجوانمردانه تیم خود را برنده میدان کنند و بنابراین با طراحی نقشه هایی کثیف و به مراتب غیراخلاقی تر از دوپینگ ، از بازیکنان خود می خواهند تا ضمن زیر پا گذاشتن تمام اصول اخلاقی و با هر شیوه ممکن و البته سفارش شده ، پیروز میدان باشند و نمونه بسیار زشت این طرز فکر را همه ما در بازی سایپا پرسپولیس دیدیم.
این مدرس داوری توصیه می کند به جای موضع گیری های نادرست و صحه گذاشتن بر اشتباه های داوران ، بهتر است با برگزاری کلاسهای آموزشی متعدد در فواصل زمانی بسیار نزدیک برای داوران کشورمان ، با افزایش بنیه علمی آنان ، احتمال خطا را به پایین ترین سطح ممکن برسانیم و سلامت قضاوت بازیها را بدین طریق به بالاترین و مطلوب ترین حد ممکن ارتقائ دهیم.
«در این 6 سالی که لیگمان به اصطلاح حرفه ای شده ، با نزدیک شدن به روزهای پایانی فصل و به تبع آن شناخته شدن تیمهای ابتدای جدول و نیز تیمهای سقوط کننده ، بر حساسیت بازیهای فوتبال افزوده می شود. مشکلات داوری نیز به جهت همین حمایت بیشتر ظهور و بروز می کند و آشکارتر از پیش خود را نشان می دهد.» به گفته محمد فنایی ، مدرس و ناظر داوری کشورمان بی انصافی است که در این میان داوران را به عنوان گناهکاران اصلی محسوب و از عوامل دیگر چشم پوشی کنیم. بی برنامگی و نابسامانی فدراسیون فوتبال در ماههای اخیر و نداشتن مدیریتی منسجم و مشخص ، موجب شده تا بخشی از این مشکلات به تشکیلات داوری نیز منتقل شود و اعضای کمیته داوران با این ذهنیت که حالتی موقت و بی ثبات دارند، آن گونه که باید تلاش و برنامه ریزی لازم برای ساماندهی امور جاری را انجام ندهند.
فنایی در ادامه می افزاید: اگر تشکیلات داوری منسجم تر شود و تنبیه ها و تشویق های اعمال شده در خصوص داوران تشدید شود و آنها از حاشیه امنیتی مناسبی بخصوص در شهرستان ها برخوردار شوند قطعا عملکرد موفق تری از خود نشان خواهند داد.
به عقیده وی ، برگزاری کلاسهای روانشناسی و مدیریتی برای داوران ضرورتی انکارناپذیر است ضمن این که برای قضاوت بازیهای مختلف ، داوران ما باید طبقه بندی شده و براساس عملکردهای موفق و نوع قضاوتشان و نه براساس سابقه کاریشان برای بازیهای بزرگ و حساس انتخاب شوند.
فنایی در خصوص پافشاری برخی داوران بر تصمیمات اشتباهاتشان و نپذیرفتن این که به اشتباه سوت زده اند، می گوید: این مساله به شخصیت اخلاقی و شجاعت و شهامت افراد بازمی گردد و این که تا چه اندازه حاضر به پذیرش خطاهای خود باشند؛ اما در این میان حمایت های مسوولان داوری از اشتباه های فاحش این داوران ، به آنها می آموزد که مقاومت کنند و خطاهایشان را نپذیرند، به این ترتیب به مسائل پیش آمده بیشتر دامن بزنند.حساسیت فوتبال ما در هفته های اخیر و نیاز شدید بیشتر تیمها به کسب حتی یک امتیاز، موجب شده این تیم از هیچ تلاشی برای به دست آوردن امتیاز فروگذار نکند، حتی اگر بدانند این کار آنها به ایجاد بحران و آشوب منتهی می شود. بیژن ذوالفقارنسب ، مربی باسابقه و بااخلاق کشورمان با اشاره به این مطلب می افزاید: به عقیده من ، اشتباه های داوری نه در کشور ما که در تمام دنیا و حتی در جام جهانی که از حساسیت ویژه ای برخوردار است ، بکرات دیده شده و دیده خواهد شد. اما این که بخواهیم این خطاها را اینقدر بزرگ و وحشتناک جلوه دهیم کاری دور از انصاف است. ضمن این که آن طور که به نظر می رسد، در موقعیت کنونی داوران بهترین توجیه برای افرادی هستند که به مسوولیت های خود درست عمل نکرده اند.
وی در ادامه می گوید: در این فصل ما خودمان چند امتیاز را به دلیل اشتباه های سهوی داوران از دست داده ایم و متضرر شده ایم ولی با علم به این که قضاوت و داوری کاری بسیار مشکل است ، به هیچ وجه نسبت به این مسائل واکنشی نشان نداده ایم.
|
|
«خطای انسانی در داوری امری اجتناب ناپذیر است و تا جایی که صرفا اشتباه سهوی باشد، ایرادی به آن وارد نیست ولی اگر قضیه صورت دیگری پیدا کرد و تعمدی در کار بود، آن وقت است که باید گفت وای به حال این داوری!»
به عقیده رضا غیاثی ، رئیس سابق کمیته داوران فدراسیون فوتبال و کارشناس داوری وظیفه اصلی یک داور قضاوت به عدل است و به نظر می رسد اگر به جای مبلغ کنونی 3 برابر آن را به هر داوری بدهند، خطاها را بهتر ببیند و عادلانه تر قضاوت کند. او پس از طرح این مطلب می پرسد: شما فکر می کنید وجدان آدمها نرخ دارد؛
به گفته وی ، پولهای بی حساب و کتابی که به بازیکنان و مربیان و دلالان فوتبال پرداخته می شود قابل دل کندن نیست و به همین دلیل پس از باخت تیمشان دیواری کوتاه تر از دیوار داوری نمی بینند که همه چیز را به پای آن بگذارند.
غیاثی با اشاره به فاکتور مهمی به نام امنیت داوران می افزاید: اگر امنیت یک داور از هر لحاظ ممکن تامین شود و او مطمئن باشد که تصمیم گیری صحیح او، از حمایت همه جانبه برخوردار بوده و با واکنش منفی روبه رو نمی شود و حتی در صورت بروز چنین واکنش هایی ، کمیته انضباطی قویا از او حمایت می کند و فدراسیون در کنارش می ایستد، آنگاه می تواند با اطمینان خاطر تصمیم درست خود را عملی کند. البته گفتنی است که آموزش داوران طی جلسات متعدد و زیر نظر اساتید برجسته علم داوری ، تاثیر بی نظیری در ارتقائ سطح علمی آنان و در نتیجه ارائه قضاوت های دقیق تر از سوی داوران خواهد داشت.
اشتباه های داوری در لیگ امسال ، بیشتر گریبان تیمهایی را گرفت که به لحاظ بنیه مالی خیلی قوی نبودند و کمتر پیش آمد که تیمهایی همچون استقلال و پرسپولیس از نحوه داوری ها شکایتی داشته باشند.
احمدزاده ، مربی تیم فوتبال ملوان انزلی با طرح این موضوع می گوید: اگرچه بیشتر اشتباه های داوری در این فصل سهوی بوده ، ولی باید بپذیریم ما و برخی تیمها در این میان بشدت متضرر شده ایم و فکر می کنم اصلی ترین عامل در این میان جوانی داورها بوده باشد.
به عقیده وی ، کمیته داوران با یک حرکت جوانگرایی شدید در این فصل حدود 20 - 30 داور وسط جدید را وارد میدان کرده ، در حالی که این کار می توانست بتدریج و با تامل بیشتری صورت گیرد تا یکباره شاهد این همه اشتباه های متعدد در لیگ جاری نباشیم.
احمدزاده در ادامه با اشاره به این که تیمهای با وضعیت مالی خوب در اثر اشتباه های داوری تنها ممکن است بخشی از سرمایه خود را از دست دهند (که آن هم قابل جبران است) می افزاید: این گونه خطاها تیمهای فقیری همچون ما را، هم به لحاظ مالی و هم به لحاظ روانی در مضیقه شدیدتری قرار می دهد و در یک کلام سلامتی را از تیمهای این چنینی می گیرد و این همان چیزی است که هیچ راهی برای جبران آن وجود ندارد.
«معلوم نیست چرا بعضی ها فکر می کنند که از دست رفتن امتیاز تیمهای انتهای جدول مساله مهمی نیست و سقوط این گونه تیمها به هر شکل دیر یا زود صورت خواهد پذیرفت!»
اکبر میثاقیان ، مربی تیم فوتبال راه آهن با انتقاد از این طرز فکر رایج در بین بعضی از دست اندرکاران فوتبال می گوید: به عقیده من این طرز فکر کاملا اشتباه است ؛ چراکه کسب حتی یک امتیاز برای این تیمها، ارزش حیاتی دارد و نه ما و نه هیچ یک از تیمهای انتهای جدول تمایلی به افتادن و سقوط نداشته و نداریم و به همین لحاظ هم دوست نداریم هیچ حقی از ما تضییع شود در حالی که ما قصد داریم با تلاش و تکاپو موقعیت فعلی مان را بهبود ببخشیم ، همه با دیدی اشتباه ما را حذف شده می انگارند و از دست رفتن امتیازات ما به دلایل مختلف را مهم تلقی نمی کنند.
وی با اشاره به این که همان گونه که مربی و بازیکن اشتباه می کنند، داوران نیز از خطا و اشتباه مصون نیستند، می گوید: اشتباه جزیی از کار همه ماست و ما هم خطاهای داوری را سهوی قلمداد می کنیم ؛ ولی اگر کمیته داوران برای بازیهای حساس از داوران باتجربه تری بهره بگیرد یقینا با مشکلات کمتری روبه رو خواهیم شد.
زهره زیدی فرد
گفت و گو
