یک بررسی تحقیقاتی و انتقادی

با شروع جشنواره تئاتر بین المللی فجر ، تئاتر 25 در تلاش است از منظر شبکه 4 سیما ، روزنه ای فراخ تر برای تماشای این واقعه بزرگ هنری کشورمان بگشاید.

کد خبر: ۱۲۲۹۳۶

با وجود آن که تولید این گونه برنامه ها با رویکردی تبلیغی انجام می پذیرد اما این برنامه در مجالی که یافته ، بررسی تحلیلی و انتقادی مسائل و مشکلات در حیطه تئاتر را هدف قرار داده است . تئاتر در ایران ، نظیر دیگر کشورها فراز و نشیب های فراوان داشت . صاحب نظران ما تاریخ نمایش در این خطه را حداقل به هزاران سال پیش نسبت می دهند و اگر به تاریخ بخارا نوشته ابوبکر ترشخی استناد کنیم ریشه آن را باید در آیین ، اسطوره و شعایر دانست . در این راستا، داستان سیاوش را می توان از بهترین مظاهر آیین های نمایشی در ایران تلقی کرد. جایگزینی تئاتر به جای اسطوره ها و شعایر بتدریج صورت گرفته ، به گونه ای که بعدها خود به عنوان هنری شاخص جلوه گر می شود. با پیروزی انقلاب اسلامی دولت هدایت سکان تئاتر کشور را به عهده گرفت ، به گونه ای که نسبت به دیگر رشته های هنری نظیر سینما بیشترین نقش را در تداوم حیات آن ایفا می کند. افزون بر این مخاطب گریزی یکی از واقعیت های تئاتر امروز جامعه ماست . در این میان پرسشی که مطرح می گردد ، این است که آیا یکی از راههای برون رفت از این معضل و همه جایی کردن این رشته هنری ، ترویج و استحکام تئاتر خصوصی است؛ چه بسیار کسانی می باشند که بر این پندارند، تئاتر فاخر و وزین بدون حمایت دولت نمی تواند مانا و پر نشاط بماند و صاحب نظران دیگری که اعتقاد دارند تئاتر با بخش خصوصی غنا ، قوام و وسعت بیشتری خواهد یافت . یکی از اولین قسمتهای برنامه بیانگر دیالوگ دو نفر از صاحب نظرانی بود که هر یک از موضع حمایت از تئاتر خصوصی و دولتی سخن می گفتند. ممیزی ، سالن های تئاتر، نشر آثار نمایشی ، تئاتر مناطق مختلف کشور، بودجه و مسائل مالی از زمره تنگناها و مسائل کلی دیگری است که انتظار می رود در برنامه های بعد مورد بحث قرار گیرند. صراحت بیان و دانش عمیق صاحب نظران پیرامون موضوع به این بخش جذابیت و عمق افزونتری بخشیده است .انعکاس نمایش هایی که قرار است در طول جشنواره به صحنه بیایند از دیگر بخشهای اصلی می باشد در هر قسمت ، موضوع ، دلایل گزینش نمایش برای جشنواره و مشکلات اجرایی پیش روی از سوی نویسنده و کارگردان ، به همراه تصاویر دقایقی از تمرین نمایش موردنظر نمایانده می شود، نام نویسنده و کارگردان و محل اجرای نمایش هایی که قرار است در روز پخش برنامه در معرض دید علاقه مندان قرار گیرند از طریق زیرنویس ارائه شده ، بدین طریق تلاش شده ، مخاطب ، علاوه بر موارد یاد شده به اطلاعاتی درباره موضوع ، فرم و کیفیت آثاری که به اجرا در خواهدآمد دست یابد. بیان دیدگاه های منتقد درباره یکی از آثار نمایشی که در برنامه اشارتی به آن گشته بخش پایانی تئاتر 25 است . عدم احاطه مخاطب به ابعاد گوناگون اثر از نظر محتوایی و هنری باعث گردیده این قسمت از اثرگذاری وگیرایی چندانی بهره مند نباشد. در این ارتباط مطلوب تر آن است به بخشهای دیگر جشنواره نظیر تئاتر خیابانی ، مناطق و بین الملل ، بررسی تطبیقی آن با جشنواره های گذشته و جشنواره های ملل وکشورهای دیگر و همچنین دلایل و فواید غیر رقابتی بودن جشنواره و یا بررسی تحلیلی نمایش هایی که بیشترین تماشاگران را داشته ، پرداخته شود.تئاتر، حالش نسبت به گذشته از نظر کمی و کیفی زمانی فربه و غنی تر خواهد شد که تمامی آحاد جامعه به آن احساس نیاز کنند. ریشه دار کردن چنین گرایشی ، محتاج تلاش بسیار تشکل های دولتی و خصوصی نظیر انجمن نمایش و خانه تئاتر است .تفاوت در نیازهای جامعه ، لزوم تنوع در سالن های تئاتر را ضروری می نماید. در این چارچوب است که باید برای هر سالن تعریف خاصی داشت . به عنوان مثال در پیش از انقلاب ، سنگلج محل تماشای سطح خاصی از نمایش های مردمی بود، به موازات آن کارگاه نمایش ، رویکردی نخبه گرایانه داشته ، به جذب روشنفکران و دوستداران تئاتر تجربی می پرداخت . یکی از تمهیدات ، برای ایجاد نیاز افراد جامعه به تئاتر، بردن آن به میان آنان از تئاتر خیابانی و شهر و روستاهای مناطق مختلف کشور است . اتخاذ چنین شیوه هایی محتاج سیاست و مدیریت های توانمند و خلاقانه ای است که مجموعه برنامه هایی مانند تئاتر 25 می توانند در این باره به بحث بپردازند. تئاتر 25 تیتراژی اثرگذار دارد ، از ساختار ساده و معمولی آن که بگذریم ، صحنه آرایی اش از جذابیت های بصری و همسو با ماهیت برنامه بهره مند است .برنامه از شبکه ای پخش می شود که متولی تولید و پخش تله تئاتر است . این رسالت اهمیت و حساسیت این گونه تولیدات را از شبکه 4 سیما بیشتر می کند. تئاتر 25 علاوه بر موضوع هایی که به آنها می پردازد در صورتی که بخشها و گرایش های اصلی مربوط به جشنواره را نیز مورد بررسی قرار دهد اثرگذار و راهگشاتر خواهد شد.