انسان‌های پلاتینی!

در حوزه جراحی و خصوصا جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات هم، فلزات تحول‌آفرین بوده‌اند. از ابزارهای جراحی که بارها شسته و استریل شده و استفاده می‌شوند تا پروتزهای فلزی با ظاهر و قابلیت‌های بسیار متفاوت که برای ایجاد استقامت و پایداری در ستون فقرات در بدن انسان قرار داده می‌شوند.
در سال‌های اخیر، تمایل برای به‌کارگیری این پروتز‌ها که در اصطلاح به آنها پلاتین‌ گفته می‌شوند بسیار افزایش یافته و این اشتیاق متاسفانه گاهی در بیماران هم به شکل غیرعادی دیده می‌شود به طوری که در ویزیت‌های کلینیک، شاهد تعداد زیاد بیمارانی هستیم که جراحی پلاتین‌گذاری برایشان انجام شده اما درگیر مسائل و مشکلات جدیدی شده‌اند و حتی گاهی شاهد اصرار بیماران برای استفاده از پروتز فلزی در بدن‌شان هستیم در حالی که نیازی به این کار نبوده است.
ریشه این تمایل زیاد در حس جاودانی و دوامی است که فلزات برای انسان‌ها به وجود می‌آورند تا شاید با این کار، ستون فقراتی سخت در برابر فشارهای روزانه داشته باشند با این تصور که انسان پلاتینی، در برابر پیری و تحلیل بدن انسان، قدرتمند و مقاوم خواهد شد.
واقعیت این است همان‌طور که انواع پلاتین‌ها برای ایجاد پایداری در ستون فقرات ناپایدار مثل سرخوردگی مهره و انحراف‌های ستون فقرات به کار می‌روند، در بسیاری موارد جراحی بدون پروتز ارجح است و نتیجه بهتری از عمل به‌ دست می‌آید زیرا انعطاف طبیعی ستون فقرات انسان لازمه زندگی اوست و با محدود کردن این انعطاف‌پذیری، شاهد اسپاسم عضلات و آسیب‌پذیری بیشتر سایر قسمت‌های ستون فقرات خواهیم بود، به این معنی که سفت و سخت شدن بخشی از ستون فقرات سبب افزایش فشار روی سایر قسمت‌های آن و تشدید ساییدگی‌ها و بیرون زدن دیسک‌ها می‌شود.
حفظ تعادل در عبور از خط باریک میانه‌روی و پرهیز از افراط و تفریط در استفاده از پروتزهای فلزی، لازمه کمک به سلامت بیماران و پرهیز از عواقب سخت‌تر و پیچیده‌تر ثانویه به محدود کردن حرکت در ستون فقرات است.

دکتر علیرضا طبیب خویی

جراح مغز ‌و ‌اعصاب