این صداکُش‌های گران

کارکرد هدفون‌های خنثی‌کننده نویز
هدفون‌های کنسل‌کننده فعال نویز - در این مورد به معنی سر و صدای محیطی - سعی می‌کنند با تحلیل صدای محیطی، صدایی مخالف بسازند. نتیجه؟ سر و صدای کمتر!
امواج دریا را در نظر بگیرید که از قسمت مرتفع موسوم به «تاج» و قسمت پست معروف به «ناوآب» تشکیل شده‌اند. اگر ارتفاع مثبت تاج را با عمق منفی ناوآب ترکیب کنیم، در نتیجه با دریایی مسطح روبه‌رو خواهیم شد. به زبان ریاضی با همان فرمول ساده و منطقی 1+ به علاوه1- برابر با 0
(0= 1- + 1+) طرف هستیم. این عملا همان کاری است که هدفون‌های خنثی‌کننده صدای ناخواسته انجام می‌دهند. یعنی به تاج‌ها، ناوآب افزوده و به ناوآب‌ها تاج اضافه می‌کنند؛ فقط به جای آب دریا با امواج صوتی درگیر هستیم.
ولی این فرمول بی‌نقص نیست. کار این هدفون‌ها خلق سکوت نیست، قادر به حذف نویز هم نیستند. تاج‌ها و ناوآب‌ها کاملا هم را خنثی نمی‌کنند. بهترین و بی‌نقص‌ترین هدفون‌های خنثی‌کننده صدای محیط، فقط از میزان سر و صدا می‌کاهند و جایی که می‌درخشند، در برخورد با صداهای وزوزگونه کم‌فرکانس است. به عبارت بهتر، با این هدفون‌ها، زمزمه‌های بلند کم‌صداتر می‌شوند و زوزه‌های گوشخراش هواپیما، زوزه‌هایی قابل تحمل می‌شوند.
تمام صداها هم خفه نمی‌شوند. مثلا در فرکانس‌های بالاتر، مانند بازه صوتی صدای انسان و بالاتر، اگر کاری هم کنند، چیز دندان‌گیری نمی‌شود. یعنی اگر هدفون را به امید رهایی از گریه‌های کودک آتش‌پاره همسفرتان روی گوش بگذارید، در جا توی ذوقتان خواهد خورد. از طرف دیگر، صداهای سریع و گذرا هم درست بلوکه نمی‌شود، پس حتی برای چرت بعدازظهر جمعه هم به فکرشان نباشید.
درد دیگر این هدفون‌ها این است که اصلا ثبات عمل ندارند. بعضی‌هایشان صدای زیادی را خفه می‌کنند و بعضی دیگر به درد لای جرز دیوار هم نمی‌خورند! دردناک‌تر این که با نگاه به مشخصاتشان هرگز نمی‌توان فهمید چی به چی است و کدام کارتان را راه می‌اندازد.
ممکن است دو هدفون، ادعایی مشابه داشته باشند، اما پای عمل زمین تا آسمان فرق دارند. از این رو، بهترین و شاید تنها راه انتخاب هدفون خنثی‌کننده صدای ناخواسته مناسب این است که پیش از خرید، آنها را حضوری تست کنید که باز هم محک زدن صحیحشان به میزان شلوغی فروشگاه و پیرامونش بستگی دارد.
البته گفتنی است این هدفون‌ها به جز وزن افزوده به دلیل باتری و تجهیزات اضافه الکترونیکی، ضعف دیگری هم دارند. مداربندی خنثی‌کننده صدا می‌تواند کیفیت صدا را کاهش دهد و در صداهای فرکانس بالا، ایجاد وزوز کند. البته به این دلیل که خاصیت خنثی‌سازی صدای بیرون، کیفیت شنیدار را افزایش می‌دهد، این اتفاق چندان به چشم نمی‌آید.

هدفون‌های ایزوله‌ساز صدا
هدفون‌های خنثی‌کننده صدای ناخواسته برای فعالسازی قطعات الکترونیکی خود به باتری احتیاج دارند. البته هدفون‌های ایزوله‌ساز صدا (noise-isolating) هم قطعات الکترونیکی ندارند و قیمتی به مرتب پایین‌تر دارند. این انواع، به منظور خفه کردن صدا از مسدودسازی مجرای گوش فرد بهره می‌گیرند؛ به این صورت که گیره‌هایشان داخل گوش قرار می‌گیرد و راه ورود صدا را می‌بندد. اگر سایز مناسب خود را پیدا کنید، می‌توانید تا حد زیادی روی این مدل‌ها حساب کنید، اما پیدا کردن سایز مناسب دردسرهای خود را دارد. پیدایش هم بکنید، تاثیرشان به پای انواع درجه یک هدفون‌های خنثی‌کننده نویز نمی‌رسد. با این حال، طیف گسترده‌ای از اصوات را کاهش می‌دهند که با توجه به قیمتشان می‌توان آن را غنیمت دانست.

سیاوش شهبازی