انحراف از یک سنت

افطاری دادن در ذات و ماهیت خود راهی برای رشد ویژگی انسانی و ترویج آن است. هنگامی که یک شخص از مال خود بگذرد و دیگری را در خوراکش شریک کند، نمادی از خصیصه والای انسانی است. این که یک نفر روزه گرفته و منتظر افطار است و شخصی دیگر تدارکات افطار را فراهم کند نیز جذابیت و لذت زیادی دارد و در مجموع فضایی را فراهم می‌کند تا هر دو طرف بیشتر به خدا نزدیک شوند.
اما برعکس گاهی اوقات بعضی افراد هستند این چرخه را به هم می‌زنند و اهداف طراح افطاری دادن و میزبانی کردن در ماه رمضان را تغییر می‌دهند و افطاری را به وسیله‌ای برای به رخ کشیدن و فخر‌فروشی تبدیل می‌کنند. این قبیل کارها پیامد‌هایی به دنبال دارد که یکی از آنها این است که انجام این سنت مذهبی دیگر آثار مثبتی بر فرد ندارد و رشد و کمالی که فرد می‌توانست از این طریق به دست بیاورد معکوس می‌شود. برای مثال به جای این که انسان ایثار داشته باشد و در لحظاتی که به‌شدت گرسنه است ازخودش بگذرد و به دیگران کمک کند برعکس می‌شود و دیگران را به خدمت می‌گیرد تا در مهمانی تجملاتی او شرکت کنند و مایه افتخار میزبان شوند. بدیهی است این نوع از افطاری دادن‌ها باعث رشد و کمال انسان نمی‌شود. نکته بعدی که باید به آن توجه داشت تاثیر منفی دوری از سادگی در افطاری‌ها بر‌مهمانان است‌. در حقیقت کسانی که سفره‌های رنگین و آنچنانی پهن می‌کنند باعث شکل‌گیری مقایسه می‌شوند ضمن این که رقابتی ناسالم ایجاد می‌کند باعث حس نارضایتی و سرخوردگی در افراد می‌شود. ماه رمضان فرصتی برای نزدیکی به خداست و این‌گونه افطاری‌هایی که با هدف چشم و هم‌چشمی برنامه‌ریزی می‌شود افطاری را به وسیله‌ای برای نارضایتی از خداوند تبدیل می‌کند، ضمن آن که اهداف اجتماعی این سنت مذهبی را که شامل دورهمی و ایجاد صمیمیت است از بین می‌برد. به همین دلایل باید افطاری‌های ساده در جامعه تشویق و ترویج شود. یکی از راه‌های ترویج، آموزش‌های همگانی و فرهنگ‌سازی است.
رسانه‌ها اعم از مطبوعات، فضای مجازی، صدا و سیما، نمازجمعه، مدارس، مساجد و... باید در جامعه طوری جا بیندازند که رفتارهای تجملگرایانه در بین مردم منکر تلقی شود. به طور کلی مردم از کاری درجامعه پیروی می‌کنند که ارزش تلقی شود پس باید سادگی ارزش معرفی و پیروی از تجملات سرزنش شود.

حجت‌الاسلام عباس پسندیده

عضو هیات علمی دانشگاه قرآن و حدیث