ما اهل کتاب هستیم

آقای وزیر پای شما حساب می شود
اولین غرفه نشر مروارید بود. یکی دو نفر از غرفه‌داران نشر، رهبر انقلاب را به داخل غرفه دعوت کردند. آقا کتابهای روی میز را تورق کردند و کتابی از شاملو را برمی‌دارند و نگاهی می‌اندازند. رهبر کمی جلوتر کتاب نویسنده زنی را به وزیر نشان دادند و گفتند نویسنده زن هم زیاد شده است. کتابی را از خالد حسینی نیز دیدند و به وزیر گفتند این همان نویسنده افغانستانی است. وزیر می‌گوید بله «بادبادک‌باز». کتاب پرفروش «ملت عشق» را هم به وزیر نشان دادند و گفتند این همان کتابی است که قبلاً درباره‌اش به شما گفته بودم. غرفه دوم، نشر «مشق شب» بود که آیت‌ا... خامنه‌ای به آرامی و با تأنی نگاهش کردند و بعد به غرفه«مسیر دانشگاه» رسیدند.خانم مسئول کتابی را معرفی کرد که در آن برای اولین بار شعرهای مثنوی مولوی اعراب‌گذاری شده است و آقا از چنین کاری تعریف کردند. نشر بعدی نشر «مسجد جمکران» بود. آقا در همان اول ورود پرسیدند شما چی چاپ می‌کنید؟ یکی از مدیران نشر از تنوع حوزه‌های انتشارات مسجد جمکران گفت. از رمان و داستان تا پاسخگویی به شبهات. بعد رفت سراغ کتاب‌ها از رمان «نخل و نارنج» وحید یامین پور که رمانی بر پایه زندگی شیخ انصاری است. بعد رمان «مستوری» صادق کرمیار را نشان داد. آقا پرسیدند «همان آقای کرمیار رمان نامیرا؟»که پاسخ مثبت شنیدند. رهبر انقلاب از کتاب‌های شبهات مهدویت سراغ گرفتند که غرفه‌داران کتابی را در رد و تبیین حرکت‌های فرقه‌گرایانه مهدویت معرفی کردند.در حال بیرون رفتن از غرفه انتشارات،آقا نگاهشان به کتابی افتاد که نام نویسنده‌اش دکتر جان کری بود. لبخندی زدند و گفتند: این همان جان کری که نیست؟ غرفه‌های بعدی نشرهای«مژگان» بود و «مشکی» و «مشهور» که یا خالی از فروشنده بود یا کتاب‌هایشان به چشم نیامد. سریع‌تر رد شدند. غرفه بعدی نشر «معیار علم» بود. کتاب‌هایی از جلال آل احمد چاپ کرده بود. وزیر توضیح داد که ناشر اصلی آثار جلال این نشر نیست. مقادیری کتاب‌های عامه‌پسند هم داشت. آقا به کتابی اشاره کردند و به وزیر ارشاد با لحنی عتاب‌آلود گفتند «اینها پای شما حساب میشه...!»
تعظیم منزلت مترجم کُرد
غرفه بعدی نشر «معیار اندیشه» بود که مروری شد و گذشتند. چند قدم آن طرف‌تر غرفه«انتشارات سروش» بود. شمشیری مدیرعامل انتشارات سروش در پیشانی غرفه ایستاده بود. آقا که نزدیک شدند با صدای بلند سلام کرد. شمشیری اولین مدیر نشری بود که تا اینجای بازدید، خودش برای معرفیفعالیت انتشاراتش در نمایشگاه پای‌کار بود. او از موضوعات مختلف کتاب‌های سروش گفت و به کتاب «اخلاق رسانه‌ای» اشاره کرد. ترجمه 8 جلدی قانون ابن سینا را نشان داد و گفت که جزو پرفروش‌های انتشاراتش است. رهبر انقلاب برای چندمین بار در طی این سال‌ها از مرحوم شرفکندی مترجم کتاب با تعظیم و بزرگداشت یاد کردند و تلاشش در ارایه ترجمه‌ای درخور قانون را ستودند. کتاب «دختران آفتاب» که قبلا رهبر انقلاب خواندن آن را توصیه کرده بودند، کار دیگر این انتشارات بود که حالا به چاپ بیست‌و‌نهم رسیده است. شمشیری گزارش مختصری هم از برنامه‌های جدید سروش داد و از حمایت‌های آقای میثم نیلی و سازمان صداوسیما برای تحول در این انتشارات خبر داد وگفت که در پی احیای مجلات با سابقه سروش است.
چه ربطی به وزارت کار دارد!
ایستگاه بعدی بازدید رهبر انقلاب، «انجمن کتاب‌فروشان خوشه» بود. اسماعیلی مدیرعامل این تشکیلات غیردولتی که مربوط به کتاب‌فروشان جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی است بعد از سلام و عرض ارادت، توضیحی کوتاه درباره خوشه و 100 کتاب‌فروشی فعال در این انجمن فعال ارائه داد. او از آموزش‌ها و آیین‌نامه‌های کتاب‌فروشی مناسب که در قالب جزواتی آماده کرده بودند سخن گفت و در آخر از حمایت‌های میثم نیلی مدیرعامل مجمع ناشران انقلاب اسلامی از خوشه سخن گفت. بعد از سروش این دومین بار بود که اسم نیلی برده می‌شد. اینجا آقا فرمودند خدا به ایشان خیر بدهد! یازدهمین انتشارات این بازدید، غرفه بزرگ نشر«علمی و فرهنگی» بود. از وزیر پرسیدند این انتشارات برای کیست؟ صالحی جواب داد زیرمجموعه وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی است. همان ابتدای ورود مثل مشتری‌های جدی از فروشنده‌ها پرسیدند چی چاپ کردید؟ یکی از خانم‌های فروشنده، کتاب حافظ‌نامه بهاءالدین خرمشاهی را ارائه کرد. تورقی کردند و پرسیدند فروشش خوبه؟ فروشنده گفت «بله، چون در جاهایی به عنوان کتاب درسی به این کتاب ارجاع داده می‌شود فروش خوبی دارد» رهبر انقلاب از متصدی غرفه پرسیدند «مدیر این انتشارات کیست؟» پاسخ دادند «دکتر کوثری ولی الان تشریف ندارند» در ادامه از کتاب‌های «تاریخ فلسفه غرب» فردریک کاپلستون، «بتهوون؛ انسان پیروز» نوشته امیل لودویک، «اسلام علم مسلمان» مظفر اقبال و کتابی از حمیدرضا آتش‌بر‌آب تورقی کردند. بعد از غرفه‌دار دیگری پرسیدند اوضاع فروش‌تان چطور است؟ پاسخ داد الحمدلله خوب است! آخر سر پرسیدند این همان انتشارات فرانکلین قبل از انقلاب است؟ وزیر گفت: بله! رهبر انقلاب پرسیدند معلوم نشد ارتباط چنین نشری با وزارت کار چیه؟ وزیر خندید و گفت هیچی فقط زیرمجموعه است.
دنیای سوفی را بچه‌هابخوانند
دوازدهمین غرفه انتشارات هرمس بود. در این غرفه هم سراغ کتاب‌های تازه رفتند. از قیمت کتاب‌ها پرسیدند. کتابی از دکتر کاکایی، نسخه‌ای از شاهنامه‌ای و کتاب اخلاق خسروانی اثر مهدی‌پور را ارائه دادند. کتابها قیمت بالایی داشت ظاهراً چون آقا فرمودند این کتاب‌ها نشان از وجود رونق در بازار کتاب است.یکی از غرفه‌داران کتابی به نام «معنای عشق» را به رهبری معرفی کرد و رهبری گفتند «پس بالاخره ایشان عشق را معنا کرده‌اند» که همه خندیدند. وزیر اینجا آمار مختصری از رشد کمی و کیفی کتاب‌های جدیدالانتشار داد. بعد غرفه‌داران کتابی از آگاتا کریستی و کتاب دنیای سوفی را به رهبر انقلاب نشان دادند وخانم غرفه‌دار،اشاره‌ای به آشنایی رهبر انقلاب با کتاب«دنیای سوفی»کرد. آقا فرمودند «بله؛ این کتاب را بچه‌های ما خوب است بخوانند.» قبل از خارج شدن از غرفه، یکی از غرفه‌دارها کتاب‌های دیوان ملک‌الشعرای بهار، حضور «خلوت انس» اثر کریمی زنجانی و «نخستین رویارویی‌های اسلام و سکولاریسم» را به رهبر انقلاب هدیه داد. که آقا با لبخند پذیرفتند و به شوخی گفتند «کتاب‌های باب میل ما را می‌آورند».
دیلماج حمیدرضا شاه‌آبادی در افق
غرفه نشر افق محل بعدی بازدید بود. افق انتشارات بزرگی است. آقا در این غرفه از کتاب «دیلماج» حمیدرضا شاه‌آبادی تمجید کردند. غرفه‌دار می‌گوید:پرفروش‌ترین آثار ما متعلق به رضا امیرخانی است و کتاب‌هایش را یک‌به‌یک نشان رهبر می‌دهد. غرفه‌دارِ نشر افق کتاب «داستان دو شهر» را نشان داد و گفت که این پرتیراژ‌ترین کتاب جهان است، آقا تعجب کردند و گفتند «بله این کتاب درباره یک انگلیسی است که می‌رود به فرانسه و آنجا ماجراهایی دارد»غرفه‌دار به تفصیل از کتاب‌ها و خلاصه آثار کلاسیک برای نوجوانان سخن گفت. این کارِتلخیص کتاب‌های کلاسیک هم از زمره پیشنهادات و توصیه‌های رهبر انقلاب به ناشران در سال‌های قبل بود. آقا اینجا پرسیدند «نسخه‌های خلاصه را از نسخه زبان اصلی ترجمه کردید یا تلخیص را به‌طور مستقل خودتان انجام دادید؟» سوالی که برای اهل ادبیات معنای خاص خودش را دارد. گفته شد که خودمان تلخیص کرده‌ایم. سوال بعدی آقا از غرفه افق این بود که شما کتاب را برای ترجمه انتخاب می‌کنید یا از مترجم نسخه ترجمه شده را می‌گیرید؟ یکی از مدیران افق توضیح داد هر دو شکل وجود دارد. ایشان کتابی از «همینگوی»را دیدند و به وزیرگفتند«آبروی این آقا را بعد از مرگش بردند.» رمان پدرخوانده که معرفی شد،آقا گفتند«بله فیلم‌هایش را دیده‌ام.» «فرهنگ معاصر» چهاردهمین ناشری بود که رهبر انقلاب، وزیر فرهنگ و هیأت همراه به آن سر زدند. وزیر گفت، مدیر این انتشارات آقای داوود موسایی است. خود مدیر حضور نداشت. آقا از فروش «کلیدر» محمود دولت‌آبادی پرسیدند و غرفه‌دار ابراز رضایت کرد. آقا کتاب «فرهنگ آوایی فارسی»را تورقی کردند و گفتند «اینجا در متن بِلانسبت را حرکت‌گذاری کرده است ولی اشتباه است. بَلانسبت درست نیست، بِلانسبت باید ثبت می‌شد!» بعد با خنده‌ای به غرفه‌دار گفتند: اشتباه کتابتان را هم گرفتیم.
کوئلیو نسبتی با معنویت ندارد
«بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه» ناشر بعدی بود. جوان‌های غرفه‌دار به رهبر انقلاب سلام کردند. ایشان اولین کتابی که دیدند کتابی از پائولو کوئلیو بود؛ پرسیدند «این کتاب درباره چیست؟» فروشنده گفت «درباره یک سفر معنوی است». رهبر انقلاب گفتند «اما این نویسنده اصلا اهل معنویت نیست!» کتاب بعدی بازجویی از صدام بود. کتابی که گویا آقا قبلا مطالعه کرده بودند. گفتند در این اثر مجموعا از صدام تعریف می شود و چهره مثبتی نشان داده می‌شود. کتاب دیگری که از انتشارات کتاب پارسه دیدند «قهرمانان تاریخ» ویل دورانت بود. غرفه‌دار گفت می‌خواهم این کتاب را به شما هدیه بدهم. رهبری پذیرفتند ولی گفتند اگر پولش را بگیرید ما خوشحال‌تر می‌شویم. بعد کتابِ«تاریخ اندیشه‌های دینی»را قیمت کردند. 72 هزار تومان بود. آقا پرسیدند می‌خرند؟ فروشنده گفت «بله. فروش خوبی داشته است.»
دعا برای هدایت داعش
قبل از رسیدن به غرفه بعدی که غرفه انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بود. سراغ حجت الاسلام مهدوی‌راد را گرفتند. آقای مهدوی‌راد از شاگردان قدیمی رهبر انقلاب در مشهد است که در غرفه حضور داشت. او کتابی رجالی رابه رهبر انقلاب معرفی کرد و گفت، این دستاورد علمی درجه یکی است. رهبری پرسیدند چه دستاوردی دارد؟ و همین سوال کافی بود که با آقای مهدوی‌راد وارد یک بحث طلبگی شوند. بحثی صریح و یکراست که زود به انجام خودش رسید. غرفه‌ بعدی دفتر نشر معارف بود. آقا به دقت در غرفه قدم زدند. غرفه‌داران چفیه را خواستند.جلوتر کتابی از وحید یامین پور با عنوان «ماجرای فکر آوینی» به رهبر انقلاب نشان دادند، کتاب‌های مرحوم آیت‌ا... حائری‌شیرازی را معرفی کردند و یک کتاب هم در موضوع داعش ارائه کردند. آقا فرمودند داعش در این کتاب چه سرنوشتی دارد؟ غرفه‌دار گفت نابود می‌شود. رهبر انقلاب گفتند:«کاش داعش هدایت می‌شد!»
ما اهل کتاب هستیم
شرکت نشر البرز میزبان بعدی رهبر انقلاب بود. جوانی جلو آمد. سلام کرد و گفت من پسر آقای علمی هستم. آقا، علمی‌ها را خوب می‌شناسند. پرسید پسر کدام علمی؟ جوان حسب و نسبی از خودش گفت. بعد کتابی از اسماعیل فصیح به رهبری داد. آقا پرسیدند این آقای فصیح فوت شده؟ مدیر انتشارات گفت بله. آقا گفتند یک کاری از ایشان سال‌ها پیش خوانده‌ام. مدیر انتشارات رفت سراغ کتاب‌های شعر. گفت چون شما اهل شعر هستید این کتاب را به شما پیشنهاد می‌کنم. رهبر انقلاب لبخندی زدند و گفتند ما اهل کتاب هستیم. به پشت سر نگاهی انداختم. یکی از فرزندان رهبر انقلاب در غرفه نشر معارف که قبل از شرکت نشر البرز بود دو سه جلد کتاب برداشت و دست به جیب شد که حساب کند. فروشنده قبول نمی‌کرد ولی ایشان اصرار کرد و تا فروشنده پول را نگرفت از غرفه بیرون نیامد.
یادکردی از استاد شفیعی کدکنی
آقا از انتشارات روزنه سریع عبور کردند و نشر بعدی کتابسرای تندیس بود. غرفه‌دار این انتشارات، رمان «دل سگ» میخائیل بولگاکف را به رهبر انقلاب داد و گفت شما این کتاب را تعریف کرده بودید. رهبر انقلاب فرمودند «بله این کار فوق العاده‌ای است.» نشر تندیس کتابی درباره دوران کرامول و یکی از ملکه‌های انگلستان معرفی کرد که رهبر انقلاب در همین باره کتاب «خائن بی‌گناه» را هم به آنها معرفی کردند و معلوم شد تندیسی‌ها آن را چاپ کرده‌اند.مدیر انتشارات از کتاب‌های داستانی مرتبط با تاریخ انگلستانِ نشرش گفت. آقاگفتند«چه جالب. این حوزه داستانی را جدی گرفته‌اید!» و در ادامه رهبر انقلاب درباره تبارهای خاندان‌های سلطنتی انگلستان نکاتی را گفتند. دفتر نشر فرهنگ اسلامی تقریبا بی‌گفت‌و‌شنود گذشت و به انتشارات آگه رسیدند. آقای مختارپور که دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور است در توضیح کتاب‌ها، جدیدترین کتاب دکتر شفیعی کدکنی که تصحیح تذکرةالاولیا عطار بود را به رهبر انقلاب معرفی کرد و در ادامه گفت «دکتر شفیعی کدکنی با این کتاب دوره کتاب‌های عطار را طی سالیان تصحیح و تنقیح کرده و به اتمام رسانده است.» حرف بیش از 40-30 سال کار مداوم استاد خوشنام دانشگاه تهران در حوزه ادبیات کهن بود.
اوضاع فروش چطور است؟
انتشارات سایان ناشر بعدی بود که با اطلس‌های بزرگش از موضوعات و شخصیت‌ها شناخته می شود. غرفه‌دار کتاب «زندگی‌و‌زمانه شهید آیت‌ا... بهشتی» را نشان داد و کتاب زندگی‌و‌زمانه خود ایشان را، که نکته‌ای درباره‌اش گفته نشد. از نویسنده یکی از اطلس‌های بزرگ خارجی که توسط سایان چاپ شده بود سراغی گرفتند و از توضیحات غرفه‌داران تشکر کردند. انتشارات آسیم که رسیدند از معنای آسیم پرسیدند که کسی از غرفه‌داران نمی‌دانست. رهبر با خنده گفتند یک کتاب لغت برسانید.ایشان کتاب «انسان بودن در عصر هوش مصنوعی» را تورقی کردند و سراغ اوضاع فروش را از این ناشر هم گرفتند. که شنیدند فروش ضعیف شده است. تا اینجا از 8-7 ناشر پرسیدند اوضاع فروش و کاسبی‌تان چطور است؟ معلوم بود که یافتن یک ارزیابی میدانی از وضعیت بازار نشر برای رهبر انقلاب مسأله‌ای جدی است. شاید در وضع موجود از هر ناشری بپرسیم بازار فروشت چطور است از افت فروش و افزایش هزینه‌ها اظهار ناخرسندی بکند ولی تا اینجا خیلی روشن بود که ناشرانی که کتاب‌هایشان را با دقت و وسواس برای چاپ انتخاب کرده‌اند عمدتا از بازار راضی هستند. در غرفه نشر اطلاعات رهبر انقلاب شرحِ کریم زمانی بر مثنوی معنوی را ورق زدند و یادی از مؤسس این انتشارات حسن آقاتهرانی کردند و گفتند که «این‌کاره بود و کاربلد انتشارات» انتشارات آموت و علیخانی موسس و مدیر این انتشارات میزبان بعدی رهبر انقلاب بودند. ایشان پرسیدند آموت به چه معناست؟ علیخانی گفت «هم به معنی لانه عقاب است هم به معنی آموخته. در لهجه محلی الموت که زادگاه ماست به شخص آموزش دیده می‌گویند آموت.» رهبر انقلاب از الموت و سابقه‌اش ذکر خیری کردند و گفتند من 60 سال‌ پیش کتابی خواندم به نام «آشیانه عقاب» که درباره الموت بود.
سراغی از شهید آوینی و خانواده‌اش
در ادامه رهبر انقلاب از انتشارات دفتر آیت‌ا... مکارم شیرازی بازدید کردند و به غرفه انتشارات روایت فتح رسیدند. دریالعل مدیر انتشارات سلام و خوشامد گرمی به رهبر انقلاب گفت و دست ایشان را بوسید و گفت «۲۰ سال است بچه‌های انتشارات روایت فتح منتظر شما هستند آقا» اینجا که رسید آقا پرسیدند«از خانواده شهید آوینی کسی اینجا هست ببینیم‌شان؟» سال‌ها بعد از شهادت شهید سیدمرتضی آوینی پیدا بود که هنوز یاد و نامش همراه رهبر انقلاب بود. مدیر انتشارات روایت فتح گفت خانم امینی همسر شهید آوینی چند سالی است که انتشارات واحه را به صورت شخصی تأسیس کرده‌اند. پسر شهید صیادشیرازی مهمان غرفه‌ب روایت فتح بود. آمد و دست رهبر انقلاب را بوسید. دریالعل مجموعه کتاب‌های یادگاران و نیمه پنهان که از زمره کتاب‌های قدیمی و پرفروش این انتشارات بود را معرفی کرد و در میان کتاب‌های تازه از کتاب «کعبه بوی بهشت می‌دهد» که زندگینامه داستانی خانم نازقلیچی بود سخن گفت. رهبر انقلاب شناختند. این شهیده فاجعه منا همان خانم اهل بندر ترکمن بود که گفته بود به نیابت از رهبر انقلاب تمتع را به جا می‌آورد. کتابی از زندگی شهیدی زرتشتی و کتابی درباره شهید صیاد شیرازی از جمله کتاب‌های دیگر معرفی شده این انتشارات بود.
اسفندقه و میرشکاک
انتشارات «سفیر اردهال» ناشر تخصصی طب سنتی و علاقه‌مند به سیره و رجال ناشر بعدی بود. آقا از کتاب‌های جعفر مرتضی عاملی درباره سیره رسول خدا پرسیدند و از این کتاب یاد کردند. همچنین کتاب حاج میرزا فتاح تبریزی را به اصرار ناشر هدیه گرفتند. در ادامه، غرفه انتشارات جامعةالمصطفی‌العالمیه که حوزه علمیه خارجی‌ها محسوب می‌شود را بازدید کردند و بعد از انتشارات «علم» به غرفه«شهرستان ادب» رفتند. خانمی از اهالی شهرستان ادب گزارشی از فعالیت‌های این انتشارات دادند و بعد کتاب قصاید مرتضی امیری اسفندقه و تازه‌ترین عنوان از کتاب‌های استاد یوسفعلی میرشکاک را به رهبر انقلاب دادند. آقا کتاب میرشکاک را برای دقایقی مطالعه کردند.غرفه‌دار کتاب «قاف» به قلم یاسین حجازی را به رهبر انقلاب هدیه می‌دهد.

به اضافه اینکه ...

این‌طوری نمی‌شود!
پس از این نشست کوتاه که بالای صفحه شرح آن موجود است، رهبر انقلاب به‌غرفه‌«ملک اعظم» رفتند. کتابها را تورقی کردند بعد به غرفه مجمع ناشران رفتند. میثم نیلی که چند باری ذکر خیرش از دیگران در این بازدید رفته بود کنار آقا نشست. اول از حضورشان تشکر کرد. بعد خبرهای خوبی از افزایش قابل توجه تیراژ کتاب‌ها داد. مساله کاغذ را بزرگترین مشکل ناشران دانست و گفت متأسفانه در کاغذ خودکفا نیستیم. بعد گفت راه‌های خودکفایی جلوی رویمان باز است. بحث به اینجا که رسید آقا گفتند «وزیر صنعت شخص اجرایی و پیگیری است.» بعد رو به وزیر فرهنگ کردند و گفتند «جلسه بگذارید و این مسأله را حل کنید. باید مسأله‌ کاغذ را حل کنید، این‌طوری نمی‌شود.» مدیرعامل مجمع ناشران از جایزه ادبی فلسطین و مشارکت با ناشران و انجمن‌های ادبی کشورهای عربی در این موضوع سخن گفت و بعد هم از کارهای ایجابی که برای مقابله با جریان تطهیر پهلوی در حوزه کتاب انجام داده بودند در قالب جایزه شهید اندرزگو گفت.رهبر انقلاب در همین رابطه فرمودند «پهلوی‌ها مظهر وابستگی بودند. رضاخان را انگلیسی‌ها آوردند و محمدرضا را آمریکایی‌ها. پهلوی‌ها از رژیم قاجار تا جایی که توانستند چهره‌سازی زشت کردند. هرچند دروغ هم نیست. قاجار هیچ عقبه و محبوبیتی ندارد.»رهبر انقلاب ادامه دادند:«ما اگر می‌خواستیم مفاسد پهلوی را بیان کنیم باید 10 برابر این که تولید شده تولید می‌کردیم. ناشران ما باید نویسنده‌ها را پیدا کنند و در این‌باره تولید بکنند.»
خدا زیادش می‌کند
رهبر انقلاب از مدیرعامل مجمع ناشران انقلاب اسلامی پرسیدند نسبت شما با انجمن خوشه چیست؟ میثم نیلی گفت نسبت ما هم‌جبهه‌ای است. دوستان در انجمن کتاب‌فروشان خوشه مستقل از مجمع فعالیت می‌کنند. البته با هم تعاملاتی داریم ولی حیف که کمیم! آقا با لبخند گفتند خدا زیادش می‌کند.
مرتضی آخوندی مدیر انتشارات دارالکتب اسلامیه که از پیشکسوتان نشر است و نشرش قدمتی 80 ساله دارد بعد از این سخنان با رهبری گفت‌وگو کرد. آقا از مغازه قدیمی‌شان در ناصرخسرو پرسیدند و از کتابها و موسوعه‌هایی مثل بحارالانوار پرسیدند. آقای آخوندی توضیحاتی دادند و گفتند همچنان فعالیم و از آقا دعایی برای توفیق شنیدند.
غرفه‌ آخری هم انتشارات انقلاب اسلامی بود. آقای مختارپور گزارشی از کتاب‌های تازه منتشر شده این انتشارات دادند. از جمله کتاب «خون دلی که لعل شد»؛ همان زندگینامه خودگفته رهبر انقلاب که به‌همت استاد آذرشب ابتدا به عربی و بعد به فارسی منتشر شده است. مسئول غرفه از ترجمه‌یاین کتاب به زبان انگلیسی و اسپانیولی خبر می‌دهد که رهبر تذکر می‌دهند«کدام مترجم؟ این مهم است که مترجم خودش اهل آن زبان باشد». مختارپور و مدیر داخلی انتشارات انقلاب اسلامی از کتاب‌های در دست چاپ از جمله درس خارج غنا و دروس نهج البلاغه گزارشی دادند و آقا از زحمات‌شان تشکر کردند. چندقدم مانده بود رهبر انقلاب از نمایشگاه خارج شوند که از داخل یکی از غرفه‌ها، چند غرفه‌دار ایشان را صدا کردند و خواستند به غرفه‌شان بیایند. آقا هم به سمتشان رفتند. یکی از خانم‌های داخل غرفه از آقا خواست که در نماز شب به اسم دعایشان کنند و گفت که نامش سیده فاطمه است. خانم دیگری که در غرفه بود، کتاب زندگینامه‌ شهید حاج عماد مغنیه را به آقا داد و گفت که می‌خواهیم برای سیدحسن نصرا... هم بفرستیم و خواست که آقا آن را امضا کنند تا آقای نصرا... بر آن متنی بنویسند. آقا هم کتاب را امضا کردند. در این دیدار که دو و نیم ساعت طول کشید 33 غرفه مورد بازدید قرار گرفت. این بیست‌و‌دومین بازدید رهبر معظم انقلاب از نمایشگاه سالانه کتاب تهران بود.

مهدی نوری
فرهنگ