پاییز پرفروش کتاب

پرفروش‌های طرح پاییزه
براساس آخرین آمار 671 کتابفروشی برای مشارکت در طرح پاییزه ثبت‌نام کرده‌اند که از این تعداد 521 کتابفروشی در مراکز استان‌ها و 150 کتابفروشی در سایر شهرهای استان فعالیت می‌کنند. در تهران 102 کتابفروشی عضو طرح هستند و از این تعداد، 94 کتابفروشی در مرکز و هشت کتابفروشی در سایر شهرستان‌های استان مشارکت دارند. براساس جدولی که از آمار فروش این طرح منتشر شده، استان تهران پرفروش‌ترین استان براساس تعداد کتاب بوده است و استان‌های خراسان‌رضوی، اصفهان و خوزستان در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند؛ ضمن این‌که استان‌های تهران، خراسان رضوی و اصفهان پرفروش‌ترین استان‌ها براساس مبلغ فروش هستند. کتابفروشی‌های پردیس کتاب مشهد، کتاب رشد اهواز (نادری) و کتاب رشد اهواز (مرکزی) هم جزو کتابفروشی‌های پرفروش این طرح هستند. در فهرست پرفروش‌ترین کتابفروشی‌های عضو پاییزه نیز آنچه بیش از همه خودنمایی می‌کند،‌ حضور حداکثری کتابفروشی‌های غیر تهرانی است. همچنین اختصاص رتبه‌های دوم و سوم، به شعبه‌های نادری و مرکزی کتاب رشد اهواز در این فهرست، جالب توجه است.
طرح گذرا و مشتریان دائمی
بسیاری معتقدند اجرای چنین طرح‌هایی به مردم یاد داد با برنامه‌ریزی کتاب بخرند و کتاب بخوانند؛ به‌گونه‌ای که عده‌ای کتاب‌های مورد نیاز خود را قبل از اجرای طرح، انتخاب می‌کنند تا با شروع طرح آنها را خریداری کنند؛ به عبارتی همه درگیر کتاب می‌شوند. به نظر می‌رسد استقبال از چهارمین دوره طرح پاییزه کتاب برخی مشکلات آن را هم نمایان می‌کند. به عنوان مثال استقبال مردم از طرح پاییزه کتاب نشان داد صدهزار تومان برای هر فرد کافی نیست و این مبلغ باید با توجه به استقبالی که از چهار دوره اجرای این طرح صورت گرفت، افزایش پیدا کند. فارغ از فروش کتابفروشی‌ها در یک بازه زمانی خاص این طرح می‌تواند برای بسیاری از این کتابفروشی‌ها منشا خریدهای بعدی هم باشد. این طرح‌ها فرصت مناسبی برای کتابفروشی‌ها فراهم می‌کند تا مشتری‌های دائمی و ثابت برای خود فراهم کنند. به این صورت که بازه زمانی دو ماه، از زمان ثبت نام تا اجرای طرح فرصت خوبی برای به روز کردن کتاب‌های کتابفروشی‌ها فراهم می‌کند. کتابفروشی‌ها باید کتاب‌های پرفروش و پرمخاطب را شناسایی و در سریع‌ترین زمان ممکن آنها را به دست مشتری‌های خود برسانند تا ارتباط آنها با مخاطبان حفظ شود. ضمن این‌که این طرح برای اولین بار توانست یارانه کتاب را تنها برای خرید واقعی و استفاده از کتاب به‌کار بگیرد و این از جنبه‌های مثبت این طرح به حساب می‌آید، طوری که به واسطه طرح پاییزه کتاب چهره‌های جدیدی پا به کتابفروشی‌ها گذاشتند و شاید این دستاورد بزرگی برای این طرح به حساب بیاید.
مخاطب، کتابفروش و ناشر
آن‌طور که مشخص است طرح‌هایی مانند پاییزه کتاب حلقه‌ای بین مخاطبان، کتابفروشی‌ها و ناشران به وجود می‌آورد. با این حال البته که روی اقتصاد نشر هم بی‌تأثیر نیستند. آن هم با تبلیغات منظمی که سازمان‌هایی مانند خانه کتاب و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این باره انجام می‌دهند. بسیاری از ناشرانی که در حوزه توزیع و فروش کتاب مشکل دارند، شاید تأثیر طرح‌هایی چون پاییزه کتاب را روی اقتصاد نشر حس نکنند، اما کتاب‌های بعضی از ناشران به کتابفروشی‌ها می‌رسد و این ناشران تاثیر طرح‌هایی مثل پاییزه کتاب را بخوبی حس می‌کنند. نقدینگی در کتابفروشی‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد و طرح‌های فصلی می‌تواند به توسعه کتابفروشی‌ها و کسب و کار آنها در تامین نقدینگی و سرمایه در گردش کمک ویژه‌ای کند. هر چند محدود اما افزایش فروش کتاب در این طرح هم برای ناشران اتفاق مثبتی است و هم برای کتابفروشی‌ها ضمن این‌که نباید از تاثیر آن روی مخاطبان کتاب هم بسادگی گذشت، تخفیف وسوسه کننده کتابفروشی‌ها در این طرح باعث شده است بسیاری از دوستداران کتاب با هزینه کمتری خریدهای بیشتری در این حوزه داشته باشند.

میثم اسماعیلی

فرهنگ و هنر