موارد عسر و حرج

: چندی پیش با داشتن دختری 2 ساله از همسر خود جدا شدم. طبق قانون ، حضانت دخترم را تا 7 سالگی به ایشان واگذار کردند. روزی که بابت جاری شدن صیغه طلاق به دفتر ازدواج و طلاق مراجعه کردیم ، ایشان

کد خبر: ۱۱۸۹۹۸

ادعا کردند حضانت دختر را نمی خواهند و سردفتر محترم با یادداشت کردن اظهارات ایشان در حاشیه طلاق نامه و امضا گرفتن از وی ، دخترم را به من تحویل دادند.
پس از چندی همسر سابقم به عنوان ملاقات دخترم نزد بنده آمد و وی را از من تحویل گرفت و دیگر او را بازنگرداند. من از ایشان در دادگاه خانواده شکایت کردم و وی تحویل طفل را منوط به پرداخت مهریه اش کرد. حال می خواهم بدانم من چه اقدام قانونی می توانم انجام دهم؛
با تشکر م.ز. از تهران
وکیل: طبق ماده 1082 قانون مدنی ، به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و به عبارت دیگر، مهریه عندالمطالبه است و زن پس از عقد می تواند در هر زمانی آن را از همسر خود مطالبه کند و شوهر نیز موظف به پرداخت آن است. اما درخصوص پرونده جنابعالی ، همسر سابق شما نمی تواند از این ویژگی مهریه چنین استفاده ای بکند و تحویل دادن فرزند را منوط به پرداخت مهریه از جانب شما بکند. اگر شما از پرداخت مهریه ایشان خودداری کنید ، دادگاه محترم باید به این موضوع ، به صورت جداگانه رسیدگی کند.
اما درخصوص تحویل ندادن فرزند ، چون قانونا شما ولی طفل هستید و حق مضاعف وی نیز با شماست ، اگر از راههای مصالحه آمیز ، موفق به گرفتن فرزند خود نشدید ، می توانید به استناد ماده 632 قانون مجازات اسلامی ، از ایشان در دادسرای محل وقوع جرم شکایت کنید. ماده 632 قانون مجازات اسلامی چنین می گوید: اگر کسی از دادن طفلی که به او سپرده شده است در موقع مطالبه اشخاصی که قانونا حق مطالبه دارند ، امتناع کند به مجازات از 3 ماه تا 6 ماه حبس یا به جزای نقدی از یک میلیون و 500 هزار تا 3 میلیون ریال محکوم خواهد شد.
یکی از موارد تقاضای زن برای طلاق ، عسر و حرج است. پرسش من این است که عسر و حرج به چه معناست؛
با تشکر زهرا. ف از تهران
وکیل: طبق ماده 1130 قانون مدنی ، «در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد ، وی می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنان که عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می تواند زوج را اجبار به طلاق کند و در صورتی که اجبار میسر نباشد ، زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود.» تبصره این ماده نیز چند مورد از موارد عسر و حرج را به صورت تمثیلی بیان کرده است.
به این معنا که موارد دیگری نیز که در این ماده ذکر نشده است ، در صورت داشتن شرایط، می تواند مشمول عنوان عسر و حرج شود. تبصره چنین می گوید: عسر و حرج عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه کند و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز از سوی دادگاه صالحه از مصادیق عسر و حرج است:
- ترک زندگی خانوادگی از سوی زوج حداقل به مدت 6 ماه متوالی یا 9 ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه.
- اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر یا اعتیاد به مشروبات الکلی که براساس زندگی خانوادگی خلل وارد کند یا امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است. در صورتی که زوج به تعهد خود عمل نکند یا پس از ترک ، مجددا به مصرف موارد مذکور روی آورد ، بنا به درخواست زوجه طلاق انجام خواهد شد.
- محکومیت قطعی زوج و حبس 5سال یا بیشتر.
- ضرب و شتم یا هر گونه سوئرفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.
- ابتلای زوج به بیماری های صعب العلاج روانی یا مساوی یا هر عارضه صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل کند.
موارد مندرج در این ماده ، مانع از آن نیست که دادگاه در دیگر مواردی که دادگاه عسر و حرج را احراز کند، حکم طلاق صادر نماید.