دم خروس اف.‌ای.تی.اف

این کانال در صورتی می‌توانست برای ایران مفید باشد که فراتر از تحریم‌های آمریکا بوده و مقابل تحریم‌های آمریکا بایستد. در آن شرایط بود که می‌توانست برای ایران مفید فایده باشد، اما آنچه که اروپایی‌ها در بیانیه‌شان اعلام کرده‌اند این است که ساز و کار آنها در چارچوب تحریم‌های آمریکا باقی می‌ماند و این همان چیزی است که قبلا هم در داخل کشور پیش‌بینی شده بود. آنها گفته‌اند فقط با این کانال می‌توان غذا، دارو و تجهیزات پزشکی خریداری کرد. این در حالی است که ما اصلا در این حوزه‌ها تحریم نیستیم و در هیچ جای دنیا (حداقل روی کاغذ) غذا، دارو و تجهیزات پزشکی را تحریم نمی‌کنند. بنابراین آنچه اعلام شده است کاملا در چارچوب تحریم‌های آمریکا و به اعتقاد من کاملا با هماهنگی این کشور انجام شده است.
نکته بعد این‌که آنها اعلام نکرده‌اند حتی اگر ما بخواهیم در همین سه حوزه اعلام شده، از اروپایی‌ها خریداری کنیم ما به ازای خرید چه باید به آنها بدهیم. زیرا نفت ما تحریم است و فرانسه و انگلیس و آلمان مشخص نکرده‌اند چه چیزی می‌خواهند از ما بخرند که در ازای پول آن، اقلام مشمول آن سه حوزه را به ما تحویل بدهند. این یکی از ابهامات جدی کانال اعلامی اروپاست.
نکته بعدی بیانیه اعلام شده از سوی اروپا ـ که موضوع خطرناکی است ـ این است که می‌خواهند این ساز و کار را به کشورهای دیگر تعمیم دهند. ما نباید اجازه دهیم اروپایی‌ها بر تعاملات مالی و بانکی ایران با کشورهایی مثل چین، روسیه، هند و سایر کشورهایی که با ما تعاملات تجاری دارند سوار شوند. ما باید با هر یک از این کشورها پیمان پولی دوجانبه داشته باشیم و با هریک از آنها کانال مالی دوجانبه ایجاد کنیم نه این‌که آنها را هم ذیل نظارت و کنترل اروپایی‌ها بیاوریم که فردا برای ما خطرآفرین باشد و کنترل واردات و صادرات ما در دست اروپایی‌ها بیفتد.
نکته بعدی قابل توجه در بیانیه اتحادیه اروپا بحث اف‌.ای.تی.اف است. آنها از یک‌طرف گفته‌اند ابزار پشتیبان مبادلات تجاری منطبق با بالاترین معیارهای بین‌المللی در زمینه مبارزه با پولشویی و مبارزه با تامین مالی تروریسم است و از طرف دیگر گفته‌اند برای این‌که این کانال، عملیاتی شود ایران باید تمامی عناصر برنامه اقدام اف‌.ای.تی.اف را اجرا کند. این تناقض، آنقدر بزرگ است که سیاسی بودن مساله اف‌.ای.تی.اف در ایران را نشان داد و دم خروسی بود که بیرون زد.

حسین حاجیلو

کارشناس مسائل اقتصاد بین‌الملل