در نشست بررسی طرح ساماندهی پیامرسانهای داخلی چه گذشت؟
از رنجی که میبریم!
طرح ساماندهی پیامرسانهای اجتماعی، هفته گذشته در رسانهها خبرساز شد و سرویس رسانه روزنامه جامجم هم پیگیر بود تا گفتوگویی با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در رابطه با این طرح داشته باشد که یا در جلسه بودند یا اینکه اگر پاسخ دادند وقتی از موضوع مطلع شدند ناگهان از دسترس خارج شدند. طرحی که انتشار آن به صورت عمومی حرف و حدیثهای بسیاری داشت، بخصوص بندهایی که دایرکنندگان کانال و گروه بدون مجوز را با مجازاتهایی نظیر حبس یا جزای نقدی تهدید کرده بود. در هر صورت این طرح طی یک هفته اخیر در صدر توجه بوده و اظهارنظرها پیرامون آن بسیار بود. دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها نشستی با حضور چهرههای دانشگاهی و البته مسؤولان مرتبط برگزار کرد. حمید ضیاییپرور، مدیر کل این دفتر در ابتدای از اهداف این نشست حرف زد. هرچند این نشست از آن نشستهای بیحاشیه نبود و شرکتکنندگان سعی داشتند با نظر دادن موضوعات را چالشیتر کنند اما اغلب آمده بودند تا سخنان کارشناسان را بشنوند و با نظراتآنها روبهرو شوند.
این طرح نهایی نیست
محســـــــــن غــــــــــفــــــــــاری، مدیـرعامل پیامرسان ایتا به صورت تلفنی نکاتـــــــــی را دربـــــــاره
طـــــــرح ســـامــاندهی پیامرسانهای اجتماعی در ابتدای این نشست مطرح کرد که نهایی نبودن این طرح مهمترین نکتهای بود که در تماس کوتاه تلفنی ضیاییپرور با وی مطرح شد و به گوش رسید: «طرحی که منتشر شد و امروز این نشست برای آن برگزار گردید در واقع طرح اولیه بود و اکنون که با شما حرف میزنم این طرح تکمیل شده و اصلاحاتی روی آن صورت گرفته است.» اما ضیاییپرور در این نشست یادآوری کرد مبنا طرحی است که روی پایگاه مرکز پژوهشهای مجلس در دسترس است و طرحی که منتشر نشده نمیتواند ملاک بررسی قرار گیرد.
بچهها بلعیده میشوند اگر...
محمد سلطانیفر، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی طبق روال همیشگی در ابتدای نشست سخنانی مطرح و پنج دقیقه پس از آن هم جلسه را ترک کرد. او این طرح را مسیری برای صیانت از حقوق شهروندی دانست، ولی به راههای این صیانت اشارهای نکرد. او که مدتی است بر صندلی معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد تکیه زده گفت: دنیا از اینکه این فضاها در حال بلعیدن بچههاست، نگران است ولی نوع برخورد و مواجه شدن با آنها متفاوت از برخورد ماست.
نمایندههای مجلس مراقب حیثیت خود باشند
همچنین اهمیت برخورد ایجابی در برابر برخوردهای سلبی در سخنان سلطانیفر بازتاب داشت: در قبال پیامرسانها برخورد ایجابی داشته باشیم و این طرح من را یاد نحوه برخورد با ماهواره انداخت. او با توضیح اینکه این نگاه شخصی خودش است و به نگاه دولت ارتباطی ندارد، این سخن را به اتمام رساند. او بر این باور بود که این طرح به حدود نگاه میکند و نگاهش سلبی است و به حقوق توجهی در آن نشده است. این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنانش یادآوری کرد که کارشناسان رسانه آمادگی مشورت دادن برای بهبود این طرح را دارند: به این طرح با چشم جناحی نگاه نکنید و به خاطر منافع ملی باید فراجناحی به آن نگریست. سطانیفر خطاب به نمایندههای مجلس گفت: اجازه ندهیم اتفاقی خارج از ساختار فنی و تکنیکی روی دهد و حیثیت نمایندههای مجلس لکهدار شود.
احکام سفت و سخت با فضای فناوری همخوان نیست
باقر انصاری، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در این نشست پس از مطرح کردن نکاتی در باب اهمیت قانونگذاری و توجه به نیازهای جامعه در امر تدوین قانون گفت: هدف از ابتکار قانونی چیست و با مروری بر طرح مذکور میتوان گفت که این طرح میخواهد ارتباطات را در کشور نظاممند کند، با این طرح در واقع میخواهیم نظام نظارت و کنترل بر رسانه در کشور وضع کنیم ولی آیا ما برای نظاممند کردن، تجربیات دیگران را دیدهایم و اقتضای جامعه خود را سنجیدهایم؟
در بخشی از سخنان این استاد دانشگاه به مجازات و احکام قید شده در طرح نیز اشاره شد: احکام سفت و سختی که در این طرح آمده با فضای این فناوری همخوان نیست و نمیشود اینطور با آن مواجه شد.
غلبه رویکرد سنتی و راهبرد منفعل در طرح
اکبر نصرالهی، مدیر دانشکده ارتباطات دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی نیز در این نشست حضور داشت. او با اشاره به اهداف و دغدغههای مطرح شده در این طرح گفت: اهداف و دغدغههای خوبی در این طرح، مطرح شده، ولی وقتی وارد طرح میشویم، میبینیم نکاتی هست که مقدمه خود را نقض میکند. او با اشاره به اینکه روند قانونگذاری باید کلی باشد و به مصادیق توجه نکند، یادآوری کرد که در این طرح رویکرد سنتی و راهبردها منفعل بوده و من بر این باورم که باید رویکرد تعاملی و راهبردها فعال و فوقفعال باشد. بر این باورم در مواجهه با همه تکنولوژیهای ارتباطی چنین رویکرد و راهبردی داشتهایم که نشان میدهد نسبت به کلیت طرح نگاههای مثبتی وجود دارد، ولی در جزئیات نکاتی است که شتابزدگی در انتشار آن سبب شده این حواشی برای مجلس ایجاد شود. نصرالهی در بخشی از سخنانش یادآوری کرد: فیلترینگ همهجا هست و حاکمیت هم باید اعمال حاکمیت کند، ولی اینکه اجازه دهیم تلگرام وارد زندگی مردم شود و بعد بخواهیم آن را از دسترس خارج کنیم رفتار غلطی است.
مهرداد نوابخش به زیرساختهای اجتماعی رویدادها اشاره کرد و گفت: مــــــا معمــــولا در اتفاقاتی مانند پیامرسانها با تغییر اسم روبهرو میشویم و میخواهیم با عوض کردن نام آنها دست به جذبشان در نظام اجتماعی خود بزنیم در صورتی که بومیسازی مقوله فراموش شده در این میان است.
5 اشکال بر طرح ساماندهی
اکبر نصرالهی در بخشی از این نشست اشکالاتی را برای طرح ساماندهی پیامرسانهای اجتماعی برشمرد:
1. غلبه نگاه سیاسی و امنیتی در این طرح که این نگاه هم در ترکیب اعضای شورای نظارت بر طرح و هم در مجازاتهای در نظر گرفته شده، دیده میشود.
2. موازیکاری با بخشهای دیگر در این طرح دیده میشود در حالی که بهتر بود قوانین موجود بررسی شده و اشکالات آنها مرتفع شود.
3. عدم توجه به مخاطب و غلبه نگاه از بالا به پایین از دیگر اشکالاتی است که در این طرح به چشم میآید.
4. ضمنا قرار نیست چرخ را یکمرتبه دیگر اختراع کنیم بلکه باید از تجربههای قبلی که در ارتباط با ویدئو و ماهواره وجود دارد، استفاده کنیم.
5. همچنین برای مثال باید گفت که ماده 2 این طرح در عمل قابل اجرا نیست زیرا با وجود تحریمها علیه ایران، پیامرسانهای خارجی حاضر به دریافت مجوز از نهادهای داخلی نیستند.
حسام آبنوس
رسانه
گفت و گو
