زندگی در سایه هوشمندی

جمعی از فعالان و متخصصان دولتی و بخش خصوصی از ایران و کشورهای مختلف روسیه، سوئیس، اسپانیا و هلند در این همایش شرکت کردند. ابتدای ورود به نمایشگاه آنچه جلب توجه می‌کرد این بود که نمایشگاهی که لقب هوشمندی را یدک می‌کشد، به ارائه فیزیکی کارت‌های مدعوین بسنده کرده و خبری از هوشمندی نبود! اما با وارد شدن به محیط نمایشگاهی و دیدن هیجان تعداد زیادی شرکت‌کننده، خاطره بد ورود را می‌شد فراموش کرد. علاوه بر رونمایی از آخرین اقدامات دبیرخانه تهران هوشمند، شاخصه‌ای که در محیط نمایشگاهی به چشم می‌خورد حضور بیش از 50 تیم استارت‌آپی جوان با ایده‌های ناب در حوزه شهر هوشمند بود.

شروعی تازه

این رویداد با حضور محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات، محسن هاشمی رئیس شورای شهر تهران و پیروز حناچی شهردار تهران به‌صورت رسمی کار خود را آغاز کرد. سخنرانی شهردار و وزیر ارتباطات نشان می‌داد که باید منتظر تعامل و همکاری‌های متعددی از سوی این دو نهاد باشیم و به همین منظور هم قراردادی بین این دو امضا شد تا خدمات الکترونیکی شهری در آینده گسترش یابد. هاشمی، دیگر سخنران مراسم افتتاحیه، صادقانه به نداشتن اطلاعات کافی خود و برخی دیگر از مسؤولان درباره اصطلاحات فنی جدید و لزوم کنار آمدن شهرداری با تاکسی‌های اینترنتی اشاره کرد.

بدون استارت‌آپ‌ها هرگز

روند رشد فضای استارت‌آپی در کشور باعث شده حتی تصور نمایشگاه‌های بزرگ حوزه فناوری بدون حضور این کسب‌وکارهای نوپا هم ناقص به نظر برسد. پس جای تعجب نیست اگر بگوییم در دومین همایش و نمایشگاه بین‌المللی تهران هوشمند، استارت‌آپ‌ها اهمیت و جایگاه ویژه‌ای داشتند. همان‌طور که اشاره شد بیش از 50 استارت‌آپ، ایده‌های شهری خود را به نمایشگاه آورده بودند.

بسیاری از ایده‌ها خام بودند و هنوز تا تبدیل به محصول واقعی و عرضه به بازار فاصله زیادی بود، اما آنچه بین همه تیم‌ها مشترک بود، امید نام داشت! امید به هوشمندتر شدن شهرها و سهولت بسیاری از کارها که امروزه با دردسر انجام می‌شود. بگذارید چند مثال بزنیم؛ همه ما معضل پیدا کردن جای پارک را در خیابان‌های تهران و شهرهای بزرگ دیگر تجربه کرده‌ایم، حال فکر کنید فقط با استفاده از یک اپلیکیشن بتوانید جای پارک خود را از قبل رزرو کنید. یا شرایطی را تصور کنید که یک سرویس روی خودروی شما کار گذاشته شود و در صورت تصادف، وضعیت سلامت شما را پایش کند و به اورژانس خبر دهد. همین شرایط را برای وقتی که به کمک نیاز دارید تصور کنید، این بار به پلیس یا کسانی که شما از قبل انتخاب کرده‌اید، خبر داده می‌شود. اینها تنها مشتی از خروار ایده‌های مطرح شده در این نمایشگاه هستند، ایده‌هایی که می‌تواند مسیر زندگی را هموارتر از قبل کند.

مشهد هوشمند

قطعا هوشمند شدن پایتخت به تنهایی کافی نیست. دیگر شهرهای کشور نیز چند سال است به تکاپو افتاده‌اند و حتی شاید بعضی از آنها وضعیت بهتری نسبت به تهران داشته باشند. همایش و نمایشگاه تهران هوشمند، میزبان مشهدی‌ها نیز بود. محمدجواد رجائیان، مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد در نشستی خبری از برگزاری هشتمین نمایشگاه شهر هوشمند مشهد با شعار «شهر هوشمند، شهر امید و زندگی» با محوریت معرفی ویژگی‌های شهرهای هوشمند و خدمات ارائه‌شده در این حوزه به متخصصان و عموم مردم خبر داد. هشتمین نمایشگاه شهر هوشمند هم زمان با نمایشگاه «ایرانکام» 12تا 16دی در نمایشگاه بین‌المللی مشهد برگزار خواهد شد.

مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد دست روی نقطه ضعف درستی گذاشت و گفت: «متاسفانه ساختاری که تعریف شده اشکال دارد و در نهادهای قانونگذاری شورای شهر دچار ابهام هستیم؛ هر شهری قانون متفاوتی درباره یک موضوع تصویب می‌کند، من در شهر خودم مدیریت پارکینگ را به شکلی قانونگذاری می‌کنم و شهر دیگر به شکل دیگری قانونگذاری می‌کند و این در حالی است که باید قوانین را با یکدیگر منطبق کرد.» او بر ضرورت ایجاد شهرداری اکوسیستمی برای عرضه دستاوردها و ایده‌ها برای فعالان این عرصه تاکید کرد.

لزوم اصلاح الگوهای حمل و نقل

در این دو روز نشست‌های تخصصی متعددی با حضور مسؤولان و کارشناسان برگزار شد که یکی از آنها نشست ارزیابی وضعیت دولت الکترونیک در سازمان‌های حاکمیتی بود. در این نشست، امیر ناظمی، معاون وزیر و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با تاکید بر لزوم متصل شدن بانک‌های اطلاعاتی مختلف برای ارائه یک خدمت به مردم گفت: «زمانی که از دولت الکترونیک صحبت می‌کنیم منظور همه دستگاه‌هاست که به مردم خدمات می‌دهند و فقط دولت مخاطب این سیستم نیست.»

او همچنین به حضور دستگاه‌ها در دوره‌های ارزیابی خدمات دولت الکترونیک اشاره کرد و گفت: «در دوره اول 60 دستگاه، دوره دوم 83دستگاه، دوره سوم و چهارم 93 دستگاه بررسی شدند که در دوره چهارم شاخص پایش به 60.5 درصد رسید.»

یکی از نشست‌های جالب این دو روز، نشست تخصصی جابه‌جایی و حمل و نقل هوشمند بود. نصرالله جهانگرد، معاون فناوری و نوآوری وزیر ارتباطات در این نشست با اشاره به انجام 18میلیون سفر در تهران گفت: «شاید تاکسی تنها در کشور ما به‌عنوان یک وسیله حمل و نقل عمومی و اشتراکی استفاده می‌شود. الگوهای حمل و نقل به‌طور کلی باید در کشور تصحیح شود و هنگام تحلیل مسائل باید بدانیم عوامل شکل‌دهی به تصمیم ما از پدیده‌های مختلفی تاثیر می‌گیرد و نمی‌توان تنها وجود تاکسی‌های اینترنتی را بدون توجه به کلیت شرایط نقد کرد.»

محسن پورسید آقایی، معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران نیز سعی کرد نمونه‌هایی از چالش‌های تاکسی‌های اینترنتی در دنیا را ذکر کند. وی گفت: «در دنیا نیز برای کار تاکسی‌های اینترنتی چالش‌های اساسی وجود دارد. مثل رعایت ایمنی، مساله داده و تحلیل آن، ایجاد فضای رقابت صحیح بین تاکسیرانی رسمی و اینترنتی، ارائه خدمات به افراد کم‌توان و ایفای نقش مکمل در کل سیستم حمل و نقل چند وسیله‌ای.» به نظر او، شهرها در این شرایط چند انتخاب دارند: اعمال کاهش مقررات در صنعت تاکسیرانی استاندارد و رسمی، الزام خدمات تاکسی‌های اینترنتی از قوانین و استانداردهای موجود یا انجام ترکیبی از هر دو.

دیگر مهمان این نشست، ژوبین علاقبند، مدیرعامل اسنپ از آمادگی شرکتش برای همکاری با شهرداری گفت، ولی تاکید کرد موافق دریافت مجوز از این سازمان نیست: «ما برای انجام هماهنگی با شهرداری تهران و اعمال مواردی که دغدغه این نهاد است کاملا آماده هستیم. مواردی مثل استانداردهای فنی، سلامت خودرو و امنیت سفر مسائلی است که روی آنها مذاکره و تغییرات لازم اعمال می‌شود.»