صدا روی موج چهارم

این فناوری حدود شش سال در دنیا سابقه دارد و در ایران تقریبا از دو سال پیش به‌صورت آزمایشی کلید خورد. در حال حاضر دو اپراتور بزرگ کشور از راه‌اندازی موفقیت‌آمیز آن بر بستر شبکه نسل چهارم (4G) خبر داده‌اند و برخی از کاربران هم پیامک‌هایی مبنی بر فعال‌سازی آن دریافت کرده‌اند، اما VoLTE چیست، چه تفاوت‌هایی با فناوری‌های موجود دارد و چگونه می‌توانیم آن را روی تلفن همراه خود فعال کنیم؟

مگر LTE صدا ندارد؟

اگر دقت کرده باشید، هنگامی که گوشی‌تان زنگ می‌خورد یا با آن تماسی برقرار می‌کنید، اینترنت 4G آن قطع می‌شود و شبکه مخابراتی از نسل چهارم به نسل سوم (3G) یا حتی دوم پایین می‌آید. دلیل این امر آن است که شما اینترنت را بر بستر نسل چهارم (4G یا LTE) دریافت می‌کنید، در حالی‌که تماس‌ها روی آن نسل انجام نمی‌شود. بنابراین گوشی باید به‌طور موقت یک سوئیچ انجام دهد تا امکان برقراری مکالمه وجود داشته باشد. این دقیقا جایی است که VoLTE یا «صدا بر بستر LTE» وارد می‌شود؛ یعنی تماس صوتی در شبکه نسل چهارم.

شبکه LTE به‌طور خاص برای انتقال داده با سرعت‌ بالا طراحی شده و ساختار آن با نسل‌های پیشین که اجازه انتقال داده و صدا را می‌دادند، کمی متفاوت است. بر این اساس، برای این‌که بتوانید روی آن مکالمه صوتی هم داشته باشید، صدا هم باید مثل انواع دیگر داده تبدیل و منتقل شود. تا به حال با نرم‌افزارهایی مثل اسکایپ، واتس‌اپ و... تماس صوتی برقرار‌کرده‌اید؟ VoLTE هم شبیه آن است، اما روی شبکه مخابراتی نسل چهارم.

VoLTE چه مزایایی دارد؟

نخستین مزیت VoLTE را در بخش قبل بیان کردیم: امکان استفاده از اینترنت همزمان با تماس صوتی. یعنی حین یک مکالمه صوتی، بتوانید روی گوشی به‌طور مستمر و بدون قطعی، از اینترنت نسل چهارم با سرعت بالا هم استفاده کنید.

مزیت دوم VoLTE در مورد خود تماس است. این فناوری پهنای باند داده‌ای تا سه برابر ظرفیت نسل سوم دارد، بنابراین امکان انتقال صدا با کیفیت HD در آن وجود دارد. علاوه بر این، وقتی صدا به‌صورت داده‌های باکیفیت منتقل شود، تُن آن نیز به صدای واقعی اشخاص نزدیک‌تر است (مثل حالت تماس صوتی در اسکایپ یا نرم‌افزارهای مشابه). همچنین، سرعت اتصال تماس در VoLTE تا دو برابر سریع‌تر از 3G یا 2G است که تاثیر بسزایی در بهبود کیفیت تماس‌های تلفنی خواهد داشت.

بهبود پوشش‌دهی از دیگر مزایایی است که می‌توان با گسترش فناوری VoLTE روی آن حساب کرد. در بحث آنتن‌دهی و پوشش شبکه شاید در نگاه نخست 4G و LTE در موضع ضعف قرار گرفته باشد، ولی این بیشتر به دلیل جدیدتر بودن فناوری آن است تا یک مساله فنی. جالب است بدانید برخی فرکانس‌های نسل چهارم مثل طیف 400 مگاهرتز، برد بسیار بیشتری نسبت به نسل سوم دارد و نفوذ آن برای عبور از موانع امواجی نیز بالاتر است، بنابراین با استفاده از VoLTE می‌توان انتظار برقراری تماس حتی در مکان‌های با موانع بیشتر را داشت.

مصرف باتری را هم فراموش نکنیم!

هر بار سوئیچ کردن از نسل چهارم به نسل‌های پایین‌تر و دوباره بازگشت به آن، نیازمند انرژی است و مصرف باتری مضاعفی را به گوشی شما تحمیل می‌کند.

با برقراری فناوری VoLTE و انجام تمام کارها بر بستر یک نسل، دیگر نیازی به این تغییر نیست و با تماس‌های مداوم، مصرف باتری کمتری نسبت به وضعیت موجود خواهید داشت.

تماس با VoLTE هزینه اضافه دارد؟

با توجه به نکات مطرح شده، شاید فکر کنید تماس با استفاده از VoLTE گران‌تر از تماس تلفنی عادی درمی‌آید، اما خوشبختانه این‌گونه نیست و هر دو اپراتور ارائه‌دهنده این فناوری، هزینه تماس را بر پایه همین تعرفه‌های کنونی محاسبه خواهند کرد. علاوه بر این، برای تماس با VoLTE نیازی به استفاده از دیتای تلفن همراه نیست، بنابراین از این نظر نیز لزومی به پرداخت هیچ هزینه اضافه‌ای نخواهد بود.

چگونه VoLTE را فعال کنم؟

برای استفاده از VoLTE به سه چیز نیاز دارید: یک گوشی با قابلیت پشتیبانی از این فناوری، سیمکارت USIM (برای شبکه 4G) و فعال‌سازی VoLTE برای شما از طرف اپراتور. در مورد سخت‌افزار گوشی، اگر تلفن همراه‌تان بعد از سال 2016 تولید شده و 4G دارد، به احتمال زیاد از VoLTE هم پشتیبانی می‌کند. برای اطمینان می‌توانید به فهرست دستگاه‌ها در این نشانی اینترنتی مراجعه کنید:

en.wikipedia.org/wiki/Voice_over_LTE#Devices

البته نسخه سیستم‌عامل گوشی هم مهم است و مطمئن شوید به‌روز است. سیمکارت هم سوای VoLTE، اگر می‌خواهید از نسل چهارم استفاده کنید، باید آن را به USIM تبدیل کرده باشید.

می‌ماند مهم‌ترین و مبهم‌ترین عامل، یعنی فعال‌سازی اپراتور! در حال حاضر چون ابتدای راه هستیم، اپراتورها VoLTE را تنها روی مدل‌های محدودی از گوشی‌ها ارائه می‌کنند و هنوز نمی‌توان گفت این فناوری به عرضه عمومی رسیده است. همراه اول در قدم اول این قابلیت را به مشترکانی که گوشی‌های LG Q6 Plus/Prime، Samsung S8/S8+ یا Huawei P10/P10+ دارند، ارائه می‌کند. اگر شما جزو این دسته هستید، می‌توانید با شماره‌گیری کد دستوری #2451*10* درخواست فعال‌سازی بدهید.

در مورد ایرانسل قضیه کمی مبهم است و در سایت آن فقط این‌طور بیان شده که در برخی مدل‌های هوآوی این امکان فعال شده است. اگر گوشی شما جزو این مدل‌ها باشد، در بالای صفحه آیکون نوشته کوچک VoLTE را خواهید دید که به معنای امکان استفاده از آن در شبکه ایرانسل است.

اما مثل خود اینترنت 4G، فعال یا غیرفعال کردن VoLTE در تنظیمات گوشی‌ها هم گزینه‌ای دارد که در صورت وجود موارد اشاره شده، قابل دسترس است. در گوشی‌های اندرویدی، تیک این گزینه در قسمت اتصالات (Connections)
و شبکه‌های موبایلی (Mobile Networks) یا در حالت شبکه (Network mode) قرار دارد. در گوشی‌های آیفون، می‌توانید آن را در قسمت Cellular از تنظیمات اصلی بیابید. دقت کنید وجود این مورد به پشتیبانی اپراتور بستگی دارد و اگر آن را پیدا نکردید، باید منتظر فعال‌سازی از سوی اپراتورتان باشید. به محض فعال‌سازی از سوی اپراتور (که احتمالا با پیامک اطلاع‌رسانی شود)، سیستم‌عامل به‌صورت خودکار گزینه را اضافه خواهد کرد.

اگر سمت دیگر VoLTE نداشت، چه؟

سوالی که در مورد تماس با کیفیت صدای HD پیش می‌آید این است که اگر برای یکی از دو طرف VoLTE فعال نبود، چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا همچنان می‌توان تماس باکیفیت داشت؟ پاسخ این سوال منفی است. برخی خدمات VoLTE مثل قطع نشدن اینترنت 4G هنگام تماس صرفا به
یک طرف وابسته است، اما در مورد مکالمه با کیفیت HD این‌گونه نیست و انجام آن منوط به داشتن VoLTE برای هر دو طرف تماس است. در غیر این حالت، تماس با کیفیت عادی در شبکه انجام می‌شود.

محمود صادقی