خیمه ای برای همه

لابد شما هم آنها را دیده‌اید؛ در نگاه اول، شاید چندان ربط موثقی بین آنها و موقعیتی که در آن قرار گرفته‌اند نتوان پیدا کرد، اما وقتی این‌طور به ماجرا نگاه می‌کنیم در واقع این عشق است که در نظرش نمی‌گیریم؛ عشق به حسین(ع)، بچه حزب‌اللهی و دخترپسر با تیپ امروزی نمی‌شناسد. اگر عشق را در این معادله وارد کنیم، دیگر از دیدن عکس دختر یا پسری با ظاهری حتی غیرمتعارف در دسته‌های عزاداری و در تکیه‌ها تعجب نمی‌کنیم؛ دیگر عکس‌های آنها را وقتی با ژست‌های معمول و مرسوم اینستاگرامی کنار کتیبه «باز این چه شورش است...» می‌بینیم با شگفتی دست‌به‌دست نمی‌کنیم که بیایید و ببینید که اینها را چه به عزاداری. محرم امسال اما ماجرا از این عکس‌هایی که در چند سال اخیر از جوانان در دسته‌های عزاداری منتشر می‌شود فراتر رفت و به ویدئوهایی کوتاه رسید که زنجیرزنی پرشور پسران دهه هشتادی‌ها را نشان می‌داد و با عناوین مختلفی اینجا و آنجا منتشر می‌شد همراه با شگفتی که این جوانان با این تیپ و با این دغدغه‌ها در دسته عزاداری چه می‌کنند؟ مهم این است که حتی این نوجوانان که متهم‌شان می‌کنیم به دوری‌شان از دغدغه‌های اجتماعی، سینه‌چاک بزرگترین مصلح اجتماعی تاریخ اسلام هستند و زیر علمش زنجیر می‌زنند.

عزای حسین(ع) در پهنه تاریخ 1400ساله، چنان گسترده است که نتوان عشاق او را براحتی از هم تفکیک و مرزهای مشخصی بین‌شان ترسیم کرد. همه این عکس‌ها و این فیلم‌ها و مشاهدات خودمان در دهه اول محرم نشان می‌دهد که عموم مردم، مشتاقانه در آیین‌های مختلف عزاداری شرکت می‌کنند. حالا جالب این‌که انتشار نتایج یک تحقیق نشان داده که هم روی کاغذ و هم در عمل همین‌طور بوده است. این تحقیق را مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) منتشر کرده است. این تحقیق شامل چه جزئیاتی است؟

85

جمع سیاهپوش‌ها جمع است

ایسپا مرکزی است که طرح‌های نظرسنجی را اجرا می‌کند و اغلب می‌توان از نتایج تحقیقاتش در بررسی مسائل روز کشور از منظر افکار عمومی بهره برد. این مرکز در تازه‌ترین نظرسنجی‌اش سراغ موضوع عزاداری محرم رفته و نهایتا نتیجه گرفته
85 درصد مردم ایران حداقل یک شب در مراسم عزاداری دهه اول محرم شرکت کرده‌اند. این طرح نظرسنجی با پرسشگری از 1281نفر از افراد بالای 18 سال به بالای کشور در روزهای دوم و سوم مهر 1397 به شیوه تلفنی انجام شده است. در بخشی از طرح مذکور، از پاسخگویان پرسیده شده است: «آیا شما در مراسم عزاداری دهه اول محرم شرکت کردید؟» 85 درصد پاسخگویان حداقل یک شب در مراسم عزاداری دهه اول محرم شرکت کرده‌اند. در این میان 15 درصد شرکت نکرده‌اند. با توجه به نتایج نظرسنجی ایسپا در سال 94 با اندازه نمونه 4390 نفر که به روش مصاحبه حضوری در سطح کشور اجرا شده بود نیز 3/85 درصد پاسخگویان اعلام کرده بودند در مراسم دهه اول محرم حضور داشته‌اند.

65/8

نمره قبولی رادیو و تلویزیونی‌ها

در سوالی دیگر درباره عملکرد صداوسیما از پاسخگویان پرسیده شده است «محتوای سخنرانی‌های پخش شده صدا و سیما در ماه محرم را چگونه ارزیابی می‌کنید؟» از بین افرادی که برنامه‌های صداوسیما را دیده‌اند 8/65 درصد معتقدند محتوای سخنرانی‌های پخش شده در صداوسیما در ماه محرم خوب بوده است و 4/20 درصد نیز ضعیف ارزیابی کرده‌اند و 7/13 درصد ارزیابی متوسط داشته‌اند. لازم به ذکر است
5/36 درصد پاسخگویان نیز اعلام کرده‌اند برنامه‌های صداوسیما را ندیده‌اند که این میزان با توجه به نظرسنجی سال 94 ایسپا که 3/15 درصد بوده است بیش از دو برابر رشد داشته است. همچنین از بین افرادی که در سال 94 برنامه‌های صداوسیما را تماشا کرده‌اند 3/65 درصد معتقد بوده‌اند محتوای سخنرانی‌های پخش شده در صداوسیما در ماه محرم خوب بوده است.

50

در باب کیفیت عزا

محور بعدی نظرسنجی در مورد دیدگاه مردم در خصوص محتوای مراسم عزاداری در کشور ما بود که با این سؤال مورد بررسی قرار گرفته بود: به نظر شما آیا محتوای مراسم عزاداری در کشور ما توانسته است واقعیت عاشورا و پیام آن را منعکس کند یا خیر؟

50 درصد پاسخگویان معتقدند محتوای مراسم عزاداری توانسته واقعیت عاشورا و پیام آن را منعکس کند. 34 درصد گفته‌اند عزاداری‌های کشور ما واقعیت عاشورا و پیام آن را منعکس نمی‌کند و 16 درصد نیز در این خصوص اظهار نظر نکرده‌اند. در بین افرادی که در مراسم دهه اول محرم حضور داشته‌اند 6/54 درصد و در بین افرادی که در مراسم شرکت نکرده‌اند 6/24 درصد معتقدند عزاداری‌های کشور ما توانسته واقعیت عاشورا و پیام آن را منعکس کند.

شایان ذکر است، طبق نتایج نظرسنجی سال 94 ایسپا، نزدیک به 45 درصد پاسخگویان معتقد بوده‌اند محتوای مراســـــــــــــــم عزاداری در کشور ما توانسته است واقعیت عاشورا و پیام آن را منعکس نماید. در مجموع می‌توان گفت در مقایسه با سال 94، باور به این‌که محتوای مراسم عزاداری در کشور ما توانسته است واقعیت عاشورا را منعکس کند 5 درصد افزایش داشته است.