این بیرق علمدار است!

تیم تولید برند موکب همان جوانانی هستند که در چند سال اخیر هیات هنر تهران را راه ‌انداختند و در دهه دوم با مراسم خاص خودشان به عزاداری می‌پردازند.

فرم و محتوای خلاقانه

شاید مهم‌ترین ویژگی محصولات موکب، خلاقانه‌بودن آنهاست؛ خلاقیتی که هم در فرم و هم در محتوا وجود دارد. تیم طراحی موکب با توجه به نیازهای موجود و با در نظرگرفتن تقاضاهای مکرری که ازسوی هیات‌ها برای ارائه نوع خاصی از ملزومات هیات دریافت می‌کرد، به فکر فعالیت متمرکز در این زمینه افتاد. آنها با تجربه هیات دانشکده هنر وارد این فضا شدند و به اصطلاح جان‌تازه‌ای به فضای تولید کتیبه، پرچم،‌ لباس و ملزومات دیگر هیات دمیدند. البته از آنجایی که این خلاقیت و نوآوری‌ها نباید به تولید محصولی عجیب و غریب ختم می‌شد، تیم طراحی موکب خیلی مراقب بود که اسیر بدعت و تغییر سنت‌ها نشوند. به همین خاطر آنها در کل طول سال به بررسی ایده‌ها و طرح‌ها می‌پردازند تا بتوانند نیازهای محتوایی و فرمی هیات‌ها را بدون این‌که بدعتی رخ دهد برطرف کنند. بعد از شناخت آن نیاز، گروه پژوهش محتوایی موکب وارد عمل می‌شود و سعی می‌کند بهترین جملات، عبارات و اذکار را برای بیان این مضامین انتخاب کند. پس از انتخاب محتوای مناسب، گروه طراحی کار خود را آغاز می‌کند و با ارائه طرح‌ها و نمونه‌های اولیه مختلف، راه رسیدن به طرح نهایی را هموار می‌سازد. علاوه بر تشخیص نیاز بازار از سوی موکب، تقاضاهای ارائه شده به موکب از سوی هیات‌ها و دستگاه‌های متولی امور فرهنگی و مذهبی، عامل دیگری در شکل‌گیری ایده‌ها، مضامین و نقوش و درنهایت محصولات جدید است؛ محصولات جدیدی که شاخصه اصلی آنها محتوا و فرم یکدست است. حساسیت تیم تولید‌کننده موکب روی بحث محتوا از آن جایی نشأت می‌گیرد که در دوره‌هایی در بعضی از هیات‌ها، مباحثی مطرح می‌شد که چندان در شأن و خوشایند هیات و هیاتی‌ها نبود؛ مباحثی ذوقی که اغلب فاقد سند و مدرک معتبر دینی و تاریخی بودند. این موضوع باعث شده است که در سال‌های اخیر، هرچه به ماه محرم نزدیک‌تر می‌شویم، بحث عزاداری صحیح و ارائه موضوعات و محتوای مناسب و مستند در هیات‌ها داغ‌تر شود. به همین خاطر حساسیت در این بخش ماجرا بالا رفته و همان اندازه جذابیت‌های بصری در امور طراحی، مباحث محتوایی هم جدی گرفته می‌شود. در واقع در «موکب»محتوا به اندازه فرم هنری مهم است و به همان اندازه و بعضی اوقات بیشتر برای محتوا وقت صرف می‌شود.

ترکیب هنر و هیات

بیشتر افرادی که در «موکب» فعالیت می‌کنند از اعضا و خادمین هیات هنر هم هستند. هیات محبین اهل بیت‌(ع) یا همان هیات هنر (هیات دانشگاه هنر) به خاطر بهره بردن از ایده‌های خلاقانه و طراحی‌های نوآورانه هنری در فضاسازی و آذین هیات با دکورها، پرچم‌ها، کتیبه‌های خاص، چند سالی است که در میان هیات‌ها اسم و رسمی پیدا کرده است. اصلا همین کنار هم قرار گرفتن دو کلمه هیات و هنر جذاب است چرا که باعث شکل گیری گروهی شده که صرفا هنری یا صرفا مذهبی نیست. به همین خاطر هنرمندی و داشتن نگاه آیینی مهم‌ترین ویژگی تیم طراحی و تولید «موکب» است. وقتی شما با این تیم همصحبت شوید به‌طور کامل متوجه می‌شوید که این افراد علاوه بر تخصص هنری خود در فضای مذهبی هم با اطلاع هستند. البته اگر این ویژگی وجود نداشت هیچ‌وقت کارشان به این مرحله نمی‌رسید؛ چون در خیلی از مواقع ممکن است فردی توانایی هنری زیادی داشته باشد، اما به لحاظ مذهبی به خاطر دوربودن از فضای هیات و مباحث آیینی نتواند بعضی از مفاهیم را درک کند. یا حتی ممکن است یک نفر بسیار مذهبی و به قول معروف هیاتی باشد، اما به‌خاطر نداشتن مهارت‌های هنری نتواند در موکب فعالیت خاصی داشته باشد. در واقع در هیات هنر یا موکب سعی می‌شود از هنر برای انتقال مفاهیم دینی استفاده شود و به نوعی هنر به خدمت مسائل آیینی درآورده شود، اما در بخش تولید این دو اولویت خاصی نسبت به یکدیگر ندارند.

موکب هر سال قدرتمندتر و با‌برنامه‌تر از گذشته محصولات خودش را توزیع می‌کند و به فروش می‌رساند تا کیفیت محتوایی و جذابیت بصری در میان ملزومات هیات‌ها بالاتر برود. البته همه سود فروش این آثار صرف هزینه‌های مربوط به هیات هنر می‌شود و این برای مسؤولان و اعضای موکب یک افتخار است؛ افتخار خادم بودن. خادم‌هایی که همگی جوان هستند و با رزقی که در شب‌های محرم به دست می‌آورند، سعی می‌کنند زندگی خود را بسازند.

یوسف هاشمی

خبرنگار