ماجرای یک پوزخند ژاپنی!

برای استاد از ایران چند کتاب تحفه بردند و با عشق آن را تقدیمش کردند تا هم آندوی بزرگ با فرهنگ و هنر ایران زمین و مردمانش آشنا شود و هم رسم ادب را به‌جا آورده باشند، اما معمار کلیسای نور، نامهربانانه از پذیرفتن هدایا خودداری کرده و در مقابل اصرار دانشجویان ایرانی گفته بود، نمی‌توانم از مردم کشوری که قانون کپی‌رایت را رعایت نمی‌کنند، کتاب هدیه بگیرم!

دانشجویان ایرانی باید رفتارش را حمل بر بی‌ادبی می‌کردند؟ یا به دنبال نشانه‌هایی از تفاخر در واکنش تادائو آندو می‌گشتند؟ یا شاید بد نبود پای گذشته‌اش را به میان می‌کشیدند که زمانی نجار بوده و بعد راننده کامیون شده و حالا که جهان او را به عنوان یکی از برترین معماران می‌شناسد، خودش را گم کرده است؛ شاید سوزش ناشی از برخورد خارج از نزاکت استاد کمی خنک می‌شد، اما دانشجویان جوان ایرانی با تمام دلشکستگی ناشی از واکنش تادائو آندو، به نشانه احترام سکوت کردند و هیچ نگفتند.

بعدها که یکی از آنها این خاطره را نقل می‌کرد، دوران دانشجویی تمام شده و وارد دنیای حرفه‌ای شده بودند؛ جایی که خلاقیت اهمیت زیادی دارد و مهم‌تر از آن حق مالکیت است که به حرفه‌ای‌ها برای خلق و آفرینش هنری، شور و اشتیاق می‌دهد.

در همین فضای کسب و کار است که هر هنرمند خلاق و آفرینشگری، هر فرد صاحب سواد و اندیشه‌ای و هر موجود دست اولی که با کپی‌کاری، ایده دزدی و... نسبت و میانه‌ای ندارد، برخورد معمار ژاپنی با هدیه دانشجویان ایرانی را نه تنها گستاخانه و زشت نمی‌داند، بلکه آن را تحسین می‌کند و آن را درسی بزرگ می‌داند از یک استاد.

این‌که کشورمان قانون کپی‌رایت را پذیرفته یا نه یک مبحث است و این‌که ما چقدر به حق مالکیت فکری احترام می‌گذاریم و به اهمیت، ضرورت و فواید و تاثیرات این قانون باور داریم، مبحثی دیگر و شاید مهم‌تر است.

گاهی آن‌قدر نگاه ساده‌انگارانه و حتی مبتذل یا لوکس به حق مالکیت فکری یا کپی‌رایت داریم که شاید متوجه فواید و تاثیرات بلند‌مدتش نباشیم و مثلا درباره رونقی که رعایت آن می‌تواند در اقتصاد فرهنگ و توسعه صنایع فرهنگی ایجاد کند، مطلع نشویم.

رعایت قانون کپی رایت، درجات مختلف کیفی از آثار هنری را تعریف و معنا می‌کند تا هر اثر به ارزش واقعی عرضه شود و همچنین آشوب و آشفتگی را از بازار و فضای رقابتی صنایع فرهنگی دور نگاه‌می‌دارد...

آذر مهاجر

روزنامه‌نگار