تهدید نفتی روحانی

روحانی در نشست خبری مشترکی که به همراه رئیس‌جمهور سوئیس داشت در پاسخ به خبرنگار رویترز مبنی بر این‌که آیا ایران ممکن است در واکنش به تحریم‌های نفتی آمریکا تنگه هرمز را ببندد، گفت: به نظر من حرفی که برخی از مقامات آمریکایی‌ زدند که می‌خواهیم صادرات نفت ایران را به صفر برسانیم یک گزافه‌گویی است که هیچ وقت قادر نیستند آن را عملی کنند. این کار کاخ سفید غیر قانونی، فرامرزی و لغو تمام تعهدات بین‌المللی در زمینه انرژی و تجارت است. تصور این‌که همه نفت صادر کنند جز ایران، غلط و نابخردانه است.

وی همچنین با بیان این‌که ملت ایران هیچ وقت برابر فشار خارجی به زانو در نیامده و درنخواهد آمد، ابراز کرد: مگر 30 سال پیش در این روزها آمریکایی‌ها هواپیمای مسافربری ایران را سرنگون نکردند و مگر در جنگ به سکوی نفتی ایران حمله نکردند و مگر کشتی معمولی لجستیک ایران را تصرف نکردند. آیا توانستند با همه این جنایات ملت ایران را تسلیم کنند.

اظهارات روحانی واکنشی است به ادعاهای اخیر مطرح‌شده از سوی مقامات آمریکایی مبنی بر این‌که تلاش دارند تا نوامبر (آبان) صادرات نفت ایران را به صفر برسانند.

تلاش دوباره برای تروریستی قلمداد کردن سپاه

البته بحث تحریم نفت، تنها تهدیدی نیست که در روزهای اخیر از سوی آمریکا مطرح شده و در کنار این موضوع، کاخ سفیدنشیان ظاهرا طرح‌های دیگری را نیز در دستور کار دارند. فعالیت‌های موشکی و افزایش توانمندی دفاعی ایران و همچنین حضور موثر ایران در فضای منطقه‌ای همواره با نگرانی از‌سوی برخی از کشورهای غربی و آمریکا و همچنین همپیمانان منطقه‌ای آنها مثل عربستان و امارات مواجه می‌شد. قرائن حاکی است که نقش‌آفرینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این عرصه به‌عنوان بازوی پرتوان دفاعی و نظامی جمهوری اسلامی ایران خواب برخی از زمامداران وابسته عربی و عبری را که قصد تنش و آشوب در منطقه غرب آسیا داشتند،‌ آشفته کرده است و از این رو تلاش‌های وسیعی را برای کاهش قدرت منطقه‌ای ایران صورت دادند. یکی از این تلاش‌ها استفاده از حربه خوش دست تروریسم برای غربی‌هاست که تاکنون به شکلی ابزاری از آن بهره جستند. در راستای همین موضوع خبرهایی هم از تلاش‌های کاخ سفید برای اعلام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌عنوان یک سازمان تروریستی از‌سوی برخی رسانه‌ها منتشر شده است. آن‌گونه که شبکه سی.‌ان‌.ان گزارش داده است برخی مقامات پیشین و کنونی آمریکا به این شبکه گفتند که درصدد اجرایی کردن چنین طرحی هستند؛ طرحی که البته برخی محافل خبری و مقامات آمریکایی درباره احتمال اجرایی کردن آن تردیدهای جدی دارند و درباره تبعات آن هشدار داده‌اند. البته در گذشته هم آمریکا برای اجرایی کردن چنین تصمیمی تلاش کرده بود که در همان مقطع سردار سرلشکر محمد علی جعفری، فرمانده سپاه نسبت به آن واکنش نشان داده و گفته بود: در صورتی که حماقت آمریکا مبنی بر درنظر گرفتن سپاه به‌عنوان گروه تروریستی صحیح باشد، سپاه نیز ارتش آمریکا را در سراسر جهان بویژه خاورمیانه، همسنگ داعش در نظر خواهد گرفت. وی گفته بود: اگر این اتفاق بیفتد، آمریکا باید پایگاه‌های منطقه‌ای خود را تا شعاع 2000 کیلومتری برد موشک‌های ایران منتقل کند.

رئیس سازمان انرژی اتمی هم درباره احتمال قرارگیری سپاه در لیست گروه‌های تروریستی گفته بود: با توجه به این‌که ارتش و نیروهای مسلح هر کشور ضامن صیانت و امنیت آن کشور است، لذا این اقدام را به‌مثابه اعلام جنگ تلقی می‌کنیم.

تعدیل همکاری‌ها با آژانس

در فضای جدید پیش آمده در سپهر سیاسی و اجتماعی ایران در کنار تلاش‌های برخی از کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برای تحت فشار قراردادن نظام جمهوری اسلامی شاهد همگرایی و همراهی گروه‌ها و جریان‌های سیاسی در داخل کشور هستیم که خواهان حمایت از دولت در شرایط جدید هستند و در کنار این پیشنهادهایی هم در زمینه برخورد فعالانه در برابر تحریم‌کنندگان و پیمان‌شکنان مطرح شده است.

در پیوند با این موضوع 160 نماینده با صدور بیانیه‌ای خواستار پیگیری حقوق ملت در برجام توسط دولت شدند. در این بیانیه آمده است: با عنایت به تجارب گذشته تردید جدی در عزم عملگرایانه اروپایی‌ها وجود دارد با این حال به عنوان نمایندگان ملت اعلام می‌کنیم که دولت موظف است ضمن پیگیری مجدانه حقوق ملت درگیر مسامحه نشود و قانون اقدام متناسب و متقابل در اجرای برجام را با عزمی راسخ اجرا کنند و سطح همکاری‌های خود با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای را متناسب با شرایط تعدیل نمایند .

حمایت ایران از مراودات سالم

البته تاریخ نشان داده که جمهوری اسلامی ایران همواره در مسیر تعامل و همکاری با سایر کشورها گام برداشته و هیچ‌گاه آغازکننده روابط خصمانه نبوده است.

رئیس‌جمهور کشورمان در سفری که به سوئیس داشت بار دیگر بر این نکته تاکید و در نشستی که با تجار و فعالان اقتصادی ایران و سوئیس داشت با اشاره به این‌که به ضرر هیچ کشوری قدم برنداشته و نمی‌داریم، گفت: برخی دنبال فرا سرزمینی کردن رفتارهای غیرقانونی خود هستند؛ وظیفه ما همکاری در چارچوب قوانین بین‌المللی، صلح و منافع ملت‌هاست.

در مجموع تردیدی نیست که ایران همواره از گفت‌وگو و همکاری و مراودات سالم، منطقی و بر پایه احترام متقابل استقبال کرده و مذاکرات متعددی که بعضا میان ایران و برخی کشورهای منطقه و فرامنطقه‌ای و غربی در موضوعات مهم بین‌المللی انجام شده حاکی از همین روحیه است. اما دلیلی وجود ندارد که برخی کشورها بخواهند برپایه همین حسن رفتار ایران تمایلات و خواسته‌های خارج از عرف بین‌المللی و حقوقی را به کشورمان تحمیل کنند.

واقعیت آن است که در طول چهار دهه از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران همواره کشورهای غربی از ابزار تحریم برای مقابله با کشورمان بهره جستند اما سود چندانی نصیب آنها نشد و حتی تلخی ناکامی بسیاری از این طرح‌ها را چشیده‌اند. در شرایط کنونی نیز جمهوری اسلامی ایران علاوه بر این‌که همواره بر همکاری براساس احترام متقابل تاکید دارد اما در برابر زور از امکانات و توانمندی‌های بالایی برای مقابله به مثل و واکنش سخت برخوردار است.

تاکید روحانی بر نامشروع بودن رژیم صهیونیستی

رئیس‌جمهور در بخشی از نشست خبـــــــری دیـــــــــروز در پاســـــخ به اشاره رئیس‌جمهـــــور ســــوئیس به رژیـــــــــــم صهیونیستی گفت: لازم است همین‌جا توضیح دهم، رئیس‌جمهـــــــور محترم سوئیس‌ به مسئله رژیم صهیونیستی اشاره کردند، دیروز صراحتا به ایشان گفتم ایران رژیم صهیونیستی را نامشروع می‌دانــــد و اقداماتــــــش در منطقـــــه را تجاوزکارانه دانسته و محکوم می‌کند.

راهکارهای ایران برای مقابله با تحریم نفتی

بسیاری از تحلیلگران سیاسی و اصحاب رسانه‌های داخلی و خارجی بعد از سخنان روحانی به گمانه‌زنی‌هایی پیرامــــــــون تهدیدهای صورت گرفته از سوی رئیس جمهور کشورمان علیه بدعهدان پرداختند و بسیاری این تحلیل را داشتند که شاید یکی از مهم‌ترین وجوه اجرایی شدن تهدید ایران، بستن تنگه هرمز باشد.

حسن هانی‌زاده، تحلیلگر مسائل منطقه در گفت‌وگو با جام‌جم با اشاره به این‌که آمریکا بر اساس قوانین بین‌المللی نمی‌تواند خارج از چارچوب سازمان ملل تحریم‌های نفتی جدیدی علیه ایران اعمال کند خاطرنشان کرد: اگر آمریکا و تیم دونالد ترامپ بخواهند در آینده برای تحت‌فشار قرار دادن ایران نفت کشورمان را تحریم کنند و برخی از خریداران نفت ایران را تحت فشار قرار بدهند به نظر می‌آید که ایران را ناچار خواهد کرد که گزینه‌های دیگری را در دستور کار خود قرار بدهد.

وی با اشاره به گمانه‌زنی‌ها درباره افزایش احتمالی صادرات نفت عربستان به میزان دو میلیون بشکه در روز که خارج از اوپک است، پیگیری بحث و طرح اخراج عربستان از سازمان اوپک را به‌عنوان یکی از گزینه‌ها مطرح کرد و گفت: اگر عربستان سقف صادارات نفت خود را بیش از سقف تعیین شده اوپک افزایش دهد به منزله این است که مقررات این سازمان را زیر‌پا‌گذاشته و براساس قوانین داخلی اوپک،‌ این کشور باید نسبت به سایر اعضای این سازمان پاسخگو باشد. بنابراین موضوع اخراج عربستان به طور جدی در دستور کار ایران در اوپک قرار خواهد گرفت.

این کارشناس مسائل منطقه به موضوع قراردادهای نفتی سایر کشورها با ایران اشاره و ابراز کرد: هند،‌ چین، ژاپن و کره‌جنوبی و برخی کشورهای اروپایی قراردادهای خرید نفت یک‌ساله با ایران دارند و اگر آنها به صورت یکجانبه این قراردادهای خرید یکساله نفت را لغو کنند ایران باید خسارات خود را از این کشورها دریافت کند. بنابراین ایران این گزینه را نیز در دستور کار قرار خواهد داد.

هانی‌زاده بستن تنگه هرمز را به‌عنوان آخرین گزینه احتمالی ایران برای مقابله با همراهی کشورهای دیگر با تحریم‌های آمریکا دانست و تصریح کرد: آخرین گزینه بستن تنگه هرمز است که به هر حال چالش‌های جدی در پی خواهد داشت. اگر این تنگه بسته شود قطعا صادرات نفت جهان مختل خواهد شد و همه از نفت محروم خواهند شد. این گزینه‌ای است که به هر حال آمریکا را ناچار خواهد کرد که در تصمیمات خود بازخوانی و بازنگری کند. اگر ایران درصدد اجرایی کردن چنین تصمیمی برآید فضای بازار نفتی جهان دچار تلاطم می‌شود و کشورمان ناچار خواهد بود که این گزینه را به‌عنوان آخرین گزینه در دستور کار خود قرار دهد.

فتاح غلامی

سیاسی