دور دنیا با یک‌جام

گزینش از میان کشورهای حاضر در جام

سری اول مجموعه مستند به وقت جام که این شب‌ها از شبکه سه سیما روی آنتن می‌رود، قرار است بین 12 تا 15 قسمت باشد و در هر قسمت یکی از کشورهای حاضر در جام‌جهانی فوتبال را مورد بررسی خود قرار بدهد. زمان پخش این مجموعه مستند که هر شب حوالی ساعت 21 روی آنتن می‌رود هم مطابق با زمان بازی‌های تیم‌های گوناگون حاضر در جام تنظیم شده تا هر قسمت از مستند، در روزی که تیم ملی آن کشور بازی دارد برای علاقه‌مندان پخش شود.

سیدحسن موسوی‌فرد، مدیر تولید مجموعه به وقت جام توضیح می‌دهد: این شب‌ها از آنجا که فشار کنداکتور پخش در شبکه سه سیما بالاست و تراکم به لحاظ پخش برنامه‌ها و تولیدات وجود دارد، لذا در قسمت‌های اول نتوانستیم ساعت پخش ثابتی برای برنامه داشته باشیم. با این حال در ادامه روال پخشمان قدری منظم‌تر شده و این برنامه حالا هر شب حوالی ساعت 21 برای علاقه‌مندان پخش می‌شود.

به وقت جام که در هر قسمت یکی از کشورهای حاضر و شرکت‌کننده در جام‌جهانی 2018 روسیه را بررسی می‌کند، هنوز در مرحله ساخت قسمت‌های بعدی قرار دارد و تولید آن به پایان نرسیده است. موسوی‌فرد تصریح می‌کند: تاکنون قسمت‌هایی از مجموعه ساخته شده و در مراحل پایانی صداگذاری و تدوین قرار دارند؛ چندین قسمت هم در مرحله ساخت هستند و به مرور هرچقدر که جام‌جهانی جلوتر می‌رود و بازی‌ها برگزار می‌شوند، ما هم قسمت‌های بعدی را آماده پخش خواهیم کرد.

به وقت جام با توجه به زمان محدودی که از مرحله پیش‌تولید تا تولید و رسیدن به آنتن جام‌جهانی در اختیار داشته، اولویت‌هایی را برای خود در نظر گرفته و در میان کشورهای مختلف حاضر در جام، دست به گزینش زده است. در این مستند کوشیده شده در وهله اول به سراغ کشورهایی بروند که حرف‌های خوب و قابل توجهی برای گفتن داشته باشند. به گفته موسوی‌فرد کشورهایی چون عربستان، انگلستان، فرانسه و دیگر کشورهای شاخص و سرزبان در اولویت برنامه‌سازی این مستند قرار دارند تا بتوانند اطلاعاتی را هم به بینندگانشان منتقل کنند.

فرصتی برای طرح مسائل

از جمله دیگر ویژگی‌های «به‌وقت‌جام» توجه این مجموعه مستند به حوزه‌های گسترده‌ای به بهانه فوتبال است. تمام نگاه و تمرکز این مستند فوتبالی، به موضوع ورزش محدود نمانده و در خصوص موضوعاتی چون سیاست، فرهنگ، وضع اقتصاد و اجتماع مردمان آن کشورها هم در مستند صحبت می‌شود. مدیر تولید مجموعه مستند به وقت جام خاطرنشان می‌کند: ایام فوتبال است و ما دیدیم که مخاطبان در این روزها توجه بیشتری به مسائلی که مرتبط و همسو با فوتبال هستند، نشان می‌دهند.

در این ایام ذهن‌ها آماده است تا مسائل مختلف شنیده شده، مردم در بستر جام‌جهانی با فرهنگ‌های مختلف آشنا شوند، از عقاید و سبک زندگی‌های مختلف آگاهی کسب کنند و مباحث اینچنینی مورد طرح و بحث قرار گیرد.

مدیر تولید به وقت جام تاکید می‌کند: در ساخت این مجموعه مستند سعی‌مان بر این بوده که به روی بعد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سبک زندگی کشورها تمرکز داشته باشیم؛ در این میان ممکن است گوشه‌چشمی هم به مباحث سیاسی داشته باشیم، اما باز زاویه نگاهمان اجتماعی و فرهنگی است و نه صرفا سیاسی.

این روزها آنتن شبکه سه سیما شلوغ‌تر از هر زمان دیگری است و این قضیه، دیده شدن را برای آثار سخت می‌کند. موسوی‌فرد پیشنهاد می‌کند: بهتر است اگر می‌خواهیم مجموعه مستندمان بهتر دیده شود، علاوه بر شبکه سه سیما در شبکه دیگری هم بازپخش آن را داشته باشیم تا فرصت دیده شدن مستند، برای مخاطبان بیشتری فراهم باشد. البته متفاوت بودن این مستند هم به دیده شدن بهتر آن کمک می‌کند. معتقدیم که این مجموعه مستند در مقایسه با دیگر آثاری که این روزها با موضوع فوتبال پخش می‌شود، موضوع، رویکرد و نوع نگاه متفاوتی دارد و این به دیده شدن مستند هم کمک می‌کند.

ساختار مستند

ساختار مجموعه مستند به وقت جام، ترکیبی از استفاده از تصاویر آرشیوی، مصاحبه‌های تولیدی و مستند است. در بخش مصاحبه، گروه تولید برنامه هربار با یکی از افراد مطلع در خصوص موضوع که سابقه زندگی در کشور مورد نظر را دارند، به صحبت می‌نشینند. این افراد که به فرهنگ، آداب و رسوم، تاریخ و سبک زندگی کشور مورد نظر از نزدیک آشنایی دارند، مقابل دوربین به وقت جام حاضر می‌شوند و در واقع این مستند با فاصله گرفتن از تصاویر آرشیوی صرف کوشیده است موضوعاتش را به شکل ملموس‌تری به سمع و نظر مخاطبان خود برساند.

زهرا غفاری

رسانه