دیپلماسی مسافرتی

اما در سوی دیگر وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز با در دستور کار قرار دادن سفرهای گسترده دیپلماتیک در تلاش است اقدامات آمریکا و سایر مخالفان برجام در ترساندن سایر کشورها از همکاری با ایران را خنثی کند. این تلاش‌ها در حالی صورت می‌گیرد که اروپایی‌ها نیز در رایزنی‌هایی در حال ارزیابی توان خود برای مقابله با تحریم‌های آمریکا هستند و البته دستگاه‌های مختلف داخلی جمهوری اسلامی ایران هم در حال آماده شدن برای خروج احتمالی از برجام هستند. با این‌حال با توجه به هزینه‌هایی که کشورمان در قالب برجام متحمل شده تمام تلاش‌ها در جریان است تا حداکثر منافع نیز از قبال این توافق عاید کشورمان شود.

در همین چارچوب، محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان چند روز قبل در ادامه رایزنی‌های خود درخصوص شرایط برجام به هند سفر کرد.

ظریف با بیان این‌که در رابطه با اقداماتی که ایالات متحده در نقض برجام و خروج از آن انجام داده است با مقامات کشورها گفت‌وگو می‌کند اظهار کرد: همکارانم با نامه‌ای که من به وزیران خارجه نوشته‌ام مشغول دیدار از بسیاری از کشورها هستند. در بعضی موارد من هم در کشورها حضور می‌یابم و در پاره‌ای موارد سایر همکاران وزارت خارجه و حتی سایر دستگاه‌ها براساس مورد، این سفرها و این دیدارها را در سطوح مختلف
انجام می‌دهند.

از جمله نامه‌های مورد اشاره ظریف، می‌توان به نامه‌هایی که دیروز به وزیران خارجه موریتانی و عمان تسلیم شد اشاره کرد.

مرحله صبر و انتظار

جواد منصوری، سفیر پیشین ایران در چین درباره نقش و تاثیر این نامه‌نگاری‌ها و رفت و آمدهای سیاسی در نوع تعاملات ایران با سایر کشورهای دنیا به روزنامه جام‌جم گفت: دولت‌های بزرگ غالبا در مرحله صبر و انتظار هستند تا ببینند وضعیت چگونه تغییر پیدا می‌کند و آنها منافع خود را با شرایط جدید تطبیق بدهند بنابراین سفرها،‌ ملاقات‌ها و دیدارهای سیاسی و دیپلماتیک طبیعتا در دوره جدید باید بیشتر باشد.

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی گفت: در چنین فرایندی این احتمال وجود دارد برخی از کشورها که تا دیروز به خاطر ارتباط ویژه با آمریکا مواضع سختی علیه ما داشتند امروز در موضعگیری خود دچار تردید شوند و از سویی دیگر برخی کشورها نیز که مواضع حمایتی در قبال ایران در پیش گرفته بودند تغییر نظر دهند. در این میان اسرائیل و متحدان عرب هم دشمنی ویژه‌ای را علیه ایران دنبال می‌کنند.

وی تاکید کرد: در شرایط کنونی وزارت خارجه ما قاعدتا در ادامه گفت‌وگوهای سیاسی در عرصه بین‌المللی از موضع قدرت و صریح و قاطع سخن بگوید و به رهبری و انقلاب و مردم متکی باشد و از تحریم‌ها و تهدیدها نترسد.

کشورهای هدف در دیپلماسی سفر

حسن بهشتی‌پور کارشناس مسائل سیاست خارجی نیز با اشاره به اهمیت خاص و برجسته روابط میان ایران و هند،‌ سفر ظریف وزیر امور خارجه ایران به این کشور را علاوه بر پیگیری موضوعات مرتبط با برجام شامل توسعه و گسترش مناسبات دانست و گفت: هدف اصلی این سفر برجام است اما به هر حال روابط ایران و هند ویژگی خاص خود را دارد و بخشی مهمی از مناسبات تجاری کشورمان با هند صورت می‌گیرد. بنابراین آقای ظریف علاوه بر سفر به چین، به هند هم رفته تا هماهنگی‌های لازم را برای ادامه سرمایه‌گذاری‌های هند در ایران بویژه در بخش چابهار به عمل آورد. بندر چابهار برای هند بسیار اهمیت دارد و دسترسی این کشور را به آسیای مرکزی و افغانستان فراهم می‌کند. ایران می‌خواهد بداند که آیا بعد از خروج آمریکا از برجام، وضعیت سرمایه‌گذاری هند در چابهار دچار تحول خواهد شد یا خیر.

بهشتی‌پور با تاکید بر این‌که در دوره جدید باید تلاش‌های سیاسی ایران در مسیر گفت‌وگو و تعامل با شرکای تجاری گذشته تشدید شود خاطرنشان کرد: ژاپن، کره جنوبی،‌ هند، چین، روسیه و اتحادیه اروپا از جمله کشورها و مجموعه‌هایی است که مناسبات گسترده‌ای به لحاظ تجاری با ما دارند. آفریقای جنوبی و برزیل نیز از دیگر کشورهایی هستند که می‌توان با آنها وارد گفت‌وگو شد.