قاجار در بهار
خیابان بهار به تنهایی میتواند جاذبه مهم گردشگری برای اهالی پایتخت باشد. روزهای آخر اردیبهشت و هوای بارانی این روزها هم که بر جذابیتهای این خیابان مرکزی تهران افزوده است. حالا اگر نیت خیابانگردی بهاری کردید و این خیابان را انتخاب کردید بازدید از عکسخانه شهر در این خیابان را از دست ندهید بویژه این روزها که بر دیواره این موزه میتوانید عکسهای شگفتی از عکاسان دوره قاجار ببینید، با این توضیح که این عکسها برای اولین بار است که به نمایش در میآیند.
نمایشگاه عکس تاریخی «نگاهی به عکسهای جهان نما» همین دیروز افتتاح شده است و فرصت برای بازدید از آن هست. این نمایشگاه بخشی از عکسهای استریوسکوپی یا برجسته نمایی عکاسان دوره قاجار است که از مجموعه شخصی خانواده شادروان «علیاصغر فولادیمهر» گردآوری شده است. اصل این عکسها برای نخستین بار در ایران به نمایش گذاشته میشود. تعداد این عکسها ۵۰ قطعه است. این عکسها در جریان سفر ناصرالدین شاه (در سال ۱۲۸۰ق/۱۸۶۴م) به خراسان و بسیاری دیگر از عکسهای مجموعه، در سفر اول مظفرالدین شاه به اروپا (از۲۳ فروردین ۱۲۷۹هـ.ش برابر با ۱۲ آوریل ۱۹۰۰میلادی و ۱۱ذیالحجه ۱۳۱۷هـ.ق) عکاسی شدهاند.
برای «استریوسکوپی» یا «برجستهنمایی» در منابع نوشتاری تاریخ عکاسی ایران، عبارت «عکاسی جهاننما» برابرسازی شده است. استریوسکوپی نوعی روش عکاسی است. در این روش یک دوربین عکاسی دو لنزی افقی، به طور همزمان دو عکس با اختلاف فاصله چند سانتیمتری را (مانند چشم انسان) از یک موضوع ثبت میکند. با دیدن این عکسها از میان لنز دستگاه نمایش استریوسکوپ، ترکیب تصاویر، احساسی از دو بُعد و برجستگی را در ذهن القا میکند. به احتمال زیاد «فرانسیس کارلیهان» که برای آموزش عکاسی در دربار ناصری استخدام شده بود، نخستین دوربین دو لنزی عکاسی استریوسکوپی را به ایران آورد و یکی از اولین افرادی که با این تکنیک آشنا شد، آقا رضا عکاسباشی بود. عکسهای زیادی از او و ناصرالدین شاه در آلبومخانه کاخ گلستان موجود است.
گفت و گو
