گفت‌وگوی دوراس/ گدار

این کتاب خواندنی که در 142 صفحه توسط نشر مرکز منتشر شده، نام قاسم روبین را به‌عنوان مترجم برخود دارد. سیریل بگن، مولف اصلی کتاب، سه گفت‌وگوی متفاوتی را که توسط مارگارت دوراس (که سال 1996 درگذشت) با گدار در سال‌های 1979، 1980 و 1987 صورت گرفته، در یک کتاب جمع‌آوری کرده است. این گفت‌وگو ها، سه فصل کتاب حاضر را در برمی‌گیرند. خود بگن هم موخره‌ای برای کتاب نوشته که بخش کوچکی از آن را اشغال می‌کند. او در این موخره، این‌گونه اظهارنظر می‌کند که گفت‌وگوی‌های بین دو طرف را می‌توان رویارویی دو تنهایی تلقی کرد و خواند، ولی نه به سیاقی که زندگینامه نویسان سعی دارند به آن سندیت بدهند. به باور او، تنهایی مدنظری که به آن اشاره می‌کند، همانی است که دوراس و گدار در آثار تحسین برانگیزشان یادآور می‌شوند و البته مدام آن را پس می‌زنند. بگن در این موخره تلاش می‌کند نگاه خود را به این مجموعه گفت‌وگوها شرح دهد و تفسیر کند. در طول متن کتاب و گفت‌وگوها، تفاوت‌های فکری بین دو نفر و همچنین تشابهات، بخوبی دیده می‌شوند و خواننده کتاب این امکان را دارد که از بین حرف‌های ردوبدل شده، آنچه را خود بیشتر می‌پسندد انتخاب کند.

گفت‌وگوی دوراس/ گدار در کنار سه فصل گفت‌وگو و موخره، یک پیشگفتار و یک پیوست هم دارد. سیریل بگن (که کتاب‌هایی درباره «سرگیجه» هیچکاک، ژان کوکتو، رائول روئیزر و ...هم دارد) در پیشگفتار کتاب توضیحاتی درباره زمان و نوع گفت‌وگوها می‌دهد. گفت‌وگوی اول زمانی است که گدار مشغول ساخت فیلم «توان نجات» است و گفت‌وگوی سوم برای یک برنامه تلویزیونی ضبط شده است. موضوع اصلی گفت‌وگوی آخر، حول نویسنده ـ فیلمساز و نویسندگی ـ فیلمسازی است. گدار سال 1997 گفته بود بعد از سال‌ها آشنایی، در یکی دو سال اخیر پی برده دوراس آدم مهمی است! به این ترتیب، در زمان گفت‌وگوها (که به سال‌ها قبل از سال 1997 برمی‌گردد) او این حس را نداشته که در حال صحبت و گفت‌وگو با آدمی مهم است. با وجود این، روانی و راحتی که در طول گفت‌وگوها و صحبت‌هایش دارد، حکایت از این می‌کند که چندان هم مهم نبوده او دوراس را آدم مهمی می‌دانسته است یا نه. به صورت طبیعی، هر یک از گفت‌وگو‌ها انعکاسی از شرایط سیاسی و اجتماعی زمانی است که این کار صورت می‌گیرد.

متن گفت‌وگوها شامل بسیاری از مباحث سینمایی و غیرسینمایی می‌شود. دو طرف از مسائل مختلف حرف می‌زنند و بحث درباره تاریخ واقعی سینما به چیزهایی مثل اردوگاه‌های نازی، ایام کودکی، تلویزیون و حرفه ‌شان کشیده می‌شود. حتی اشاراتی به موسی، روسو، فاکنر و سارتر هم می‌شود. از آنجا که دوراس نویسنده، فیلم هم ساخته و گدار فیلمساز هم با ادبیات و کلام آشنایی نزدیک دارد، رویارویی ادبی و سینمایی دو طرف، جذاب و خواندنی به نظر می‌رسد. ترجمه روان و خوب روبین هم کمک می‌کند تا لذت مطالعه کتاب بیشتر شود. چاپ اول کتاب گفت‌وگوی دوراس/ گدار با 1200 نسخه و به قیمت 19500 تومان در بازار کتاب موجود است.