خرچنگ ترسناک نیست!

این‌ها همگی تصویر کوچکی از سرطان سینه است که خانم ها را حسابی نگران می‌کند. سرطانی که با وجود حس ناخوشایند و ترسی که در بسیاری از خانم‌ها ایجاد می‌کند، قابل درمان است به ویژه در شرایطی که زود تشخیص داده شود. اما برای تشخیص و درمان به‌موقع باید در مورد این سرطان، آگاهی داشته باشید به همین دلیل «دکتر فرامرز کریمیان»، جراح عمومی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و عضو کالج جراحان آمریکا، برخی نکات مهم را در این باره به شما می‌گوید.

سابقه خانوادگی دارید؟!

سرطان سینه در واقع توده‌ای سفت است که با گذشت زمان بزرگ شده و منجر به چروکیده شدن و زخم شدن پوست سینه خواهد شد و در صورتی که این سرطان ادامه پیدا کند، زیر بغل و سایر قسمت‌های بدن را نیز درگیر خواهد کرد که به این درگیری متاستاز گفته می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد هر خانمی ممکن است به سرطان سینه مبتلا شود، ولی خطر ابتلا به این سرطان، در خانم‌هایی که سابقه سرطان سینه در خانواده آنها وجود دارد، بیشتر است. آن دسته از خانم‌هایی که مادر، خواهر یا سایر اقوام حتی درجه سوم آنها به سرطان سینه مبتلا شده‌اند، بیش از سایر افراد در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند. البته احتمال ابتلا با دور شدن نسبت فامیلی کمتر خواهد شد. آن دسته از افرادی که سابقه ابتلا به سرطان تخمدان در خانواده‌شان وجود دارد نیز بیش از سایر افراد مستعد ابتلا به سرطان سینه هستند. به طور کلی هر چه تعداد مبتلایان به انواع سرطان در یک خانواده بیشتر باشد، مثلا 5 یا 6 نفر به سرطان‌های مختلف مبتلا شده باشند، خطر ابتلا به سرطان سینه نیز افزایش پیدا می‌کند.

سن بالا، ابتلای بالا

علاوه بر موارد یاد شده، مصرف طولانی مدت و زیاد داروهای حاوی هورمون‌های جنسی زنانه و پرتو درمانی قفسه سینه نیز می‌تواند در ابتلا به سرطان سینه نقش داشته باشد. مصرف داروهای هورمونی باید حتما تحت نظر پزشک صورت گیرد و مصرف خودسرانه می‌تواند مشکلاتی را برای بدن ایجاد کند و شانس ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد. البته مصرف دخانیات و چاقی در دوران یائسگی نیز احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش می‌دهد. همچنین شانس ابتلا به سرطان سینه با افزایش سن بیشتر می‌شود. در افراد جوان به سرطان سینه معمولا به دلیل وجود ژن است. برخی آمارها نشان می‌دهد ابتلا به سرطان سینه درایران نسبت به کشورهای غربی، یک دهه زودتر اتفاق می‌افتد؛ یعنی در بسیاری از کشورهای غربی سن متوسط ابتلا به سرطان سینه حدود 65 سالگی و در ایران حدود 55 سالگی است.

اگر سرطان سینه داشته باشیم

تشخیص سرطان سینه در بسیاری از موارد با معاینه امکان‌پذیر است و پزشک برای اطمینان از سرطان، نمونه‌برداری را به بیمار توصیه می‌کند. نمونه‌برداری با سوزن انجام می‌شود و بیمار نباید به‌دلیل ترس از پیشرفت سرطان یا باورهای غیرعلمی، انجام این کار را به تعویق بیندازد. علاوه بر این کار، تصویربرداری نیز انجام می‌شود.

زمانی که ابتلا به سرطان سینه قطعی شد، بدن به صورت کامل (قسمت‌های مختلف بدن مثل ریه، کبد، مغز، استخوان و...) مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا این اطمینان حاصل شود که سرطان قسمت‌های دیگر بدن را درگیر نکرده باشد. زمانی که تومور و قسمت‌های مختلف بدن مورد بررسی قرار گرفت، اقدامات درمانی بیمار شروع می‌شود که در هر فرد و با توجه به شرایط، با دیگری متفاوت است. برای مثال، گاهی اول جراحی و بعدا شیمی‌درمانی انجام می‌شود و در برخی موارد در صورت پیشرفته بودن سرطان، اول شیمی درمانی صورت می‌گیرد. پرتو درمانی هم در برخی افراد روی قفسه سینه انجام می‌شود که همه این اقدامات درمانی به وضعیت بیمار بستگی دارد. شاید خیلی از خانم‌ها این نگرانی را داشته باشند که سینه آنها برداشته می‌شود در حالی‌که این نگرانی بی‌مورد است و امروزه برداشتن سینه بسیار محدود و کم شده و فقط در شرایط خاص این مساله انجام می‌شود. برای مثال، در تومورهای چند کانونی، سرطان پیشرفته یا وجود سرطان در هر دو سینه ممکن است برداشتن کامل سینه مطرح شود.

به جنگ سرطان بروید

خانم‌ها به‌دلیل ترس از سرطان نباید مراجعات خود به پزشک را به تعویق بیندازند و در صورت تشخیص ابتلا، باید سریعا اقدام به درمان کنند و نباید از جراحی و شیمی‌درمانی بترسند چون امروزه درمان‌ها به ویژه داروهای شیمی‌درمانی به قدری پیشرفت کرده که عوارض آن به حداقل ممکن رسیده و موفقیت درمان بسیار زیاد است. درمان‌های سرطان سینه طولانی مدت ‌است و فرد باید همکاری‌های لازم را داشته باشد. داشتن روحیه مثبت در درمان سرطان سینه مهم است ولی بیمار باید از بیماری خود و درمان آن آگاهی کامل داشته باشد و تنها پزشک در دادن روحیه به بیمار نقش ندارد بلکه خانواده او نیز نقش مهمی را ایفا می‌کنند و باید امید به آینده، امید به بهبودی و... را در بیمار تقویت کرد. بسیار مهم است که خانواده طی دوره طولانی درمان از بیمار حمایت کامل را به عمل آورند.

این سرطان خاموش است

سرطان سینه یک سرطان نسبتا خاموش محسوب می‌شود و در مراحل اولیه ابتلا، علائم خاصی ندارد و معمولا به صورت اتفاقی توسط بیمار یا در حین تصویربرداری تشخیص داده می‌شود. به مرور توده بزرگ شده و حتی در سینه‌های بزرگ هم به سادگی قابل لمس خواهد شد. از آنجا که در بیشتر موارد این توده بدون درد است، معمولا بیمار احساس خطر نکرده و برای بررسی به پزشک مراجعه نمی‌کند که همین مساله باعث پیشرفت سرطان می‌شود.

معاینه در خانه توسط خود فرد

نگرانی بیش از اندازه درخصوص ابتلا به سرطان سینه جایگاهی ندارد. همه خانم‌ها براحتی می‌توانند با معاینه سینه‌های خود در منزل از وضعیت آنها آگاه شوند. همه خانم‌ها باید پس از بلوغ کامل جسمی سینه‌های خود را ماهی یکبار و پس از اتمام قاعدگی معاینه کنند. خانم‌ها پیش از هر چیز باید به‌دنبال توده‌ای در سینه و زیر بغل باشند همین‌طور اگر فرم و شکل سینه یا رنگ پوست سینه تغییر کند باید به پزشک متخصص جراحی عمومی مراجعه کنند. همچنین در صورتی که خانم‌ها در حالت خم شدن متوجه چروکیده‌شدن غیرعادی یا فرورفتگی در پوست سینه شدند، باید حتما به جراح مراجعه کنند.

غربالگری فراموش نشود

علاوه بر معاینات دوره‌ای در منزل، خانم‌ها باید غربالگری با ما‌موگرافی انجام بدهند. بخصوص افرادی که سابقه خانوادگی سرطان در آنها دیده می‌شود حتما باید سالی یکبار برای معاینه و تصویربرداری به روش ماموگرافی مراجعه کنند. اولین ماموگرافی با هدف غربالگری و تشخیص سرطان، معمولا در 40 سالگی انجام می‌شود. بعد از آن ماموگرافی در 45 سالگی، یک تا دو بار تکرار می‌شود سپس از 45 تا 55 سالگی، بهتر است هر یک سال و نیم تا دو سال یکبار، ماموگرافی صورت بگیرد. بعد از 55‌سالگی هم این کار باید سالی یکبار انجام شود . افرادی که سابقه خانوادگی سرطان در آنها وجود دارد، باید آن را 10 سال زودتر از بقیه افراد شروع کنند و انجام دهند.

بهاره جلالوند