کره شمالی و ایران
چه رابطه ای بین پرونده هسته ای ایران و کره شمالی وجود دارد که جورج بوش ، رئیس جمهور ایالات متحده امریکا ، هر دو را با یک چشم می بیند و در اظهارنظرها و تهدیدهای خود، نام هر دو کشور را با هم بر زبان می راند؛
قاعدتا این دو پرونده با یکدیگر تفاوت ماهوی دارند: آنجا کشوری است که چون از سوی امریکا احساس خطر و تهدید می کند ، مصمم است که خود را به سلاح هسته ای و موشکهای بالستیک برای رساندن این سلاح به هدف و به منظور ایجاد بازدارندگی در برابر حمله احتمالی امریکا مجهز کند اما در اینجا کشوری است که پس از امضای معاهده منع انتشار سلاح اتمی و پروتکل الحاقی ، می خواهد در چارچوب مقررات آژانس بین المللی انرژی هسته ای از این انرژی به طور صلح آمیز در طرحهای درازمدت خود برای توسعه و گسترش امکانات زیربنایی استفاده کند و در این زمینه هیچ مشکلی برای همکاری علمی و اقتصادی با غرب و شرق ندارد. با این حال ، اگر ربط و شباهتی بین این دو پرونده باشد یا به وجود آمده باشد ، بی تردید نتیجه سیاست غیرمنطقی امریکاست که با هیچ معیار عقلی سازگاری ندارد. امریکا پس از حوادث 11 سپتامبر ، عراق ، ایران و کره شمالی را در محور شرارت قرار داد در حالی که این کشورها هیچ ارتباطی با تشکیلات القاعده و حملات انجام شده در نیویورک و واشنگتن نداشتند. از همین جا مشخص شد که هدف اعلام شده امریکا مبنی بر مبارزه با تروریسم حقیقت ندارد بلکه صرفا پوششی است تبلیغاتی برای پیشبرد هدفهایی اعلام نشده در جهت برپایی یک امپراتوری جهانی و سرکوب نیروهای مقاومت و استقلال طلب بویژه در منطقه حساس خاورمیانه زیر عناوین و اتهامات مضحکی مانند «حمایت از تروریسم» یا «ایستادگی در برابر خواست جامعه بین المللی» و نظایر آن بنابراین با آن که دو کشور کره شمالی و ایران در یک منطقه نیستند و از نظر ایدئولوژی و شکل نظام حاکم بر هر یک از دو کشور با یکدیگر بسیار تفاوت دارند ، طبیعی است که ایران وقایع مربوط به کره شمالی را نیز با دقت دنبال کند و البته سیاست جمهوری اسلامی ایران در قبال آزمایش هسته ای اخیر تایید کره شمالی نیست زیرا ایران به عنوان عضو معاهده منع انتشار سلاح اتمی خواهان خلع سلاح هسته ای و مخالف تولید اینگونه سلاحهاست ، اما در عین حال ایران مخالف هرگونه اعمال سیاست های تهدید و ارعاب و فشار و باج خواهی نیز هست و معتقد به حل مشکلات از طریق مذاکره است ، لذا سیاست امریکا نسبت به کره شمالی را تایید نمی کند و این عدم تایید زمانی جدی تر می شود که امریکا بی توجه به تفاوت های یاد شده ، هر دو کشور را همزمان و با یک زبان تهدید می کند البته امریکا برای فشار آوردن بر کره شمالی و ایران ، گزینه های عملی و موثری در اختیار ندارد و به همین دلیل است که جورج بوش اعلام کرده برای حل مساله کره شمالی و ایران ، اولویت با تلاش دیپلماتیک است ، هر چند دیگر گزینه ها را نیز نباید منتفی دانست. در این مورد ذکر چند نکته حائز اهمیت است:
1- امریکایی ها روی ارتباط پرونده ایران با کره شمالی به طور مبالغه آمیزی سخن پراکنی می کنند. برخی محافل نظامی امریکا همچنان مدعی هستند که کره شمالی به پیشرفت ساخت موشکهای دوربرد به ایران کمک کرده است. آنها حتی ادعا می کنند که کارشناسان ایرانی هنگام انجام آزمایش اخیر هسته ای در کره شمالی حضور داشته اند. این در حالی است که به اعتراف خود آنان فناوری هسته ای کره شمالی بر اساس غنی سازی پلوتونیوم است ؛ در حالی که ایران اورانیوم را غنی سازی می کند و چون برای این اشکال پاسخی ندارند، می گویند بعید نیست کره به ایران در جهت تولید پلوتونیوم از اورانیوم غنی شده کمک کند و آنگاه فناوری غنی سازی پلوتونیوم را در اختیار ایران بگذارد. آنها دامنه خیال را از این هم گسترده تر کرده و ابراز می دارند که یک هم پیمانی بین کره شمالی ، ایران و سوریه وجود دارد و تبادل فناوری و تسلیحات بین این سه کشور ، امنیت اسرائیل را به خطر می اندازد بنابراین اولویت کنونی جدا کردن این 3 کشور از یکدیگر از طریق محاصره کامل کره شمالی است!
2- امریکا نمی تواند همزمان در چند جبهه علیه کره شمالی ، ایران ، سوریه ، لبنان و فلسطین عمل کند ، در حالی که خود در باتلاق های افغانستان و عراق گرفتار است و پافشاری روی این رفتار عواقب و نتایجی در منطقه و در سطح بین المللی پدید می آورد که امریکا قادر به مقابله با آنها نخواهد بود. شاید به همین دلیل است که آقای بوش در این شرایط که اولویت با محاصره کره شمالی است ، می کوشد با آزاد کردن فروش قطعات یدکی هواپیمای ایرباس به ایران ، پیام حسن نیتی به تهران بفرستد تا بتواند با همه قوا به مساله کره بپردازد. و سرانجام آقای کوفی عنان ، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز در مصاحبه اخیرش با روزنامه الحیاه چاپ لندن ، دو پرونده ایران و کره شمالی را به هم ربط داده و گفته است : «من مطمئنم که ایرانی ها تحولات مربوط به کره و نیز اقداماتی را که در نیویورک صورت می گیرد ، با دقت دنبال می کنند.» البته این وجه ارتباط به شکلی که آقای کوفی عنان می بیند ، درست است زیرا مشکلات امریکا درباره پرونده کره شمالی بی شک بر پرونده ایران تاثیر دارد و درماندگی امریکا باعث خواهد شد ایران در پیگیری حق مسلم خود بیش از پیش پافشاری کند.
محمدعلی مهتدی
گفت و گو
