جابه‌جایی مایع گوش

گوش انسان از سه بخش خارجی، میانی و داخلی تشکیل شده است. در حالی که گوش خارجی و میانی تنها مسئول شنیدن است، گوش داخلی هم مسئول شنوایی بوده و هم مسئول حفظ تعادل. شرایط موثر بر گوش داخلی به نتایج و علائمی مانند کاهش شنوایی، وزوز گوش و سوق دادن تعادل به یک سمت و علائم مربوط به حرکت مانند سرگیجه منجر خواهد شد. یکی از ارگان‌های بسیار مهم بخش تعادلی یک انسان سه مجاری نیم دایره‌ای است که هر کدام در زاویه خاصی قرار گرفته و پر از سلول‌های مویی است که خمیده شدن آنها، پیام‌هایی به مغز در مورد وضعیت سر و بدن انسان ارسال می‌کند.

بیماری سرگیجه خوش خیم، وضعیتی که گاهی به صورت عامیانه جابه‌جایی مایع گوش نامیده می‌شود، اصلی‌ترین عامل سرگیجه در انسان بخصوص در سنین بالاست. باور بر این است که کریستال‌های کلسیمی گوش داخلی به نام اتوکنیا، از جا کنده شده و به صورت جرم در مجاری نیم‌دایره‌ای تشکیل و موجب ایجاد عدم تعادل و سرگیجه می‌شود. علامت اصلی این بیماری، وقوع سرگیجه‌های ناگهانی با حرکت سر به یک سمت بخصوص در زمان خوابیدن یا بلند شدن از خواب است. علامت مهم دیگر این است که این سرگیجه‌ها کمتر از 30 ثانیه از بین می‌رود، گرچه ممکن است با چرخش دوباره سر ایجاد شود. زمانی که این بیماری طولانی می‌شود، بیمار در راه رفتن نیز تعادل خود را از دست می‌دهد و وقتی در خودرو می‌نشیند، بشدت احساس منگی و گیجی می‌کند.

خبر خوب این که این بیماری صددرصد براحتی قابل درمان است. بیماران با مراجعه به کلینیک‌های تخصصی شنوایی و تعادل می‌توانند ارزیابی و درمان سرگیجه خود را تحت نظر متخصص شنوایی انجام دهند. برای ارزیابی این بیماری دستگاه‌های پیشرفته تعادلی وجود دارد که از این طریق شنوایی شناس می‌تواند حتی مجرای درگیر را تشخیص دهد. استفاده از داروهای آرام بخش تعادلی معمولا اثر آرام‌کننده و غیر‌درمانی در این بیماری دارد. بنابراین بهتر است اگر این سرگیجه‌ها را تجریه کردید، اقدام به خود درمانی نکنید و با مراجعه به شنوایی شناس، سرگیجه خود را کامل درمان کنید. درمان اصلی این بیماری مبتنی بر مانورهای تخصصی روی سر شما خواهد بود که منجر می‌شود این ذرات کوچک کلسیمی از مجاری نیم‌دایره خارج و دفع شود. این مانورها ممکن است در لحظات ابتدایی بشدت شما را دچار سرگیجه شدید کند، ولی بعد از یک یا دو مانور موفق، ناگهان سرگیجه‌ای که مدت‌ها شما را ناتوان کرده بود، فراموش خواهد شد.

دکتر نیما رضازاده

دکترای تخصصی ادیولوژی (شنوایی و تعادل)