سنگرسازان بی سنگر

از این پس ، راهبرد نظامی جمهوری اسلامی ایران در طراحی عملیات های زنجیره ای شکل گرفت. بی گمان اجرای عملیات های بزرگ نظامی بدون پشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد مقدور و میسور نبود و حجم وسیع کارهای مهندسی همچون پل سازی ، سنگرسازی ، احداث خاکریز و جاده ، بیمارستان و درمانگاه های صحرایی بدون سازماندهی امکان ناپذیر می نمود.کلیه این فعالیت ها با تلاشهای بی وقفه و خستگی ناپذیر جهادگران جهادسازندگی یا به تعبیر امام (ره) سنگرسازان بی سنگر انجام می گرفت.
فعالیت های پشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد، از شروع جنگ تحمیلی آغاز شد به طوری که با شروع جنگ تحمیلی و با تصویب شورای مرکزی جهاد سازندگی و پس از هماهنگی های لازم با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جهاد استان های سراسر کشور برای استقرار در شهرهای خط مقدم جبهه دعوت شد.وضعیت شهرهای دزفول ، اهواز، ماهشهر، سوسنگرد، آبادان و خرمشهر به گونه ای بود که مردم بی پناهی که زیر گلوله های دشمن بودند، شهرها را تخلیه و مهاجرت کرده و همه بیمارستان ها خالی و ادارات تعطیل شده بودند و رزمندگان اسلام برای رویارویی با دشمن متجاوز به امکانات و تدارکاتی نیاز داشتند که بیشتر آنها در دسترس نبودند. به همین علت ، جهاد در این شهرها مستقر و وظایف زیر به آنها محول شد:
الف. ایجاد تعمیرگاه های بزرگ برای دادن خدمات رسانی به ارتش و سپاه در کلیه منطقه های خط مقدم
ب. ایجاد کارگاه های بزرگ تولید سنگرهای نیمه ساخته قابل حمل و سنگرهای بزرگ ثابت
ج. همکاری در راه اندازی بیمارستان ها و اعزام پزشک ، پرستار، دارو و انجام فعالیت های مهندسی برای حفاظت بیمارستان ها ازجمله دوجداره کردن سقف اتاقها یا تامین ساختمان و دیواره ها با چیدن کیسه های شنی
د. همکاری در ترابری و حمل ونقل مهمات نیروی انسانی و تدارکات
ه. رساندن تدارکات موردنیاز رزمندگان از طریق جمع آوری ، ارسال و توزیع به شرح زیر:
1- انجام کلیه فعالیت های مهندسی موردنیاز رزمندگان در جبهه ، مانند: احداث شبکه راههای ارتباطی و تدارکاتی ، احداث کاریزها، کانال ، خندق و سنگرهای انفرادی و جمعی ، سایتهای موشکی راداری
2- در اختیار گذاشتن خودروهای سبک و سنگینی که برای رفع نیاز رزمندگان از سازمان های جهاد سازندگی (جهادهای سراسر کشور) یا از طریق کمکهای مردمی جمع آوری شده بود.جهاد سازندگی و عملیات طریق القدس عملیات پیروزمندانه دیگری که پیشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد همچون دیگر عملیات های مهم به طور فعال در آن نقش داشت ، طریق القدس بود.
محور این عملیات ، منطقه های عمومی سوسنگرد و بستان بود که 14 روز طول کشید و به آزادی منطقه های زیر منجر شد:
1- شهر بستان
2- قطع ارتباط میان نیروهای دشمن در شمال غرب و جنوب غربی خوزستان (جاده فکه - جفیر) 5
3- 5 پاسگاه مرزی و 70 روستای منطقه
4- تنگه چزابه
5- دسترسی به هورالهویزه
6- پاکسازی 800 کیلومتر مربع از لوث وجود دشمن
عملکرد پشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد در عملیات طریق القدس به شرح زیر است:
1- احداث 306 کیلومتر خاکریز
2- احداث 3 باند بالگرد
3- احداث 3 واحد اورژانس
4- احداث 12 پل لوله ای
5- احداث تعداد زیادی سنگر
6- احداث 2 باب حمام صحرایی
7- احداث 4 مورد چاههای عمیق و نیمه عمیق
8- احداث 3275 کیلومتر جاده
9- ایجاد بنه های مهندسی و تدارکاتی پشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد، همواره در کلیه عملیات ها بویژه 53 عملیات ، در کنار دیگر رزمندگان اسلام بسیار فعال و چشمگیر حضور داشته است که برجسته ترینشان در زیر نام برده می شوند:
1- طریق القدس
2- فتح المبین
3- بیت المقدس
4- رمضان
5- مسلم بن عقیل
6- محرم
7- والفجرخدمات برجسته پشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد در دوران دفاع مقدس به شرح زیر است:
الف. سازماندهی و تشکیلات:
ستادهای اصلی و فرعی مهندسی رزمی:
1-1. مرکزی
1-2. استانی (در همه استان ها)
2- ستادهای اصلی و فرعی پشتیبانی:
2-1. مرکزی
2-2. استانی (در همه استان ها)
3- قرارگاه های پنج گانه:
3-1. کربلا
3-2. حمزه (ع)
3-3. نجف 3
3-4. نوح (ع)
3-5. رمضان
4- تیپهای چهارگانه:
4-1. حضرت یونس (ع) در اصفهان.
4-2. ثامن الائمه در خراسان
4-3. ولی عصر (عج) در سمنان
امام صادق (ع) در فارس
5- 40 گردان پشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد... در استان های گوناگون کشور
6- حضور در کلیه عملیات ها
7- اعزام 540 هزار نیرو
8- تقدیم ایثارگر:
8-1. شهید: 3100 نفر
8-2. جانباز: 8500 نفر
8-3. آزاده: 866 نفر
8-4. مفقودالاثر (جاوید اثر): 83 نفر
ب. خدمات فنی - مهندسی:
1- احداث 45 هزار کیلومتر جاده
2- احداث 44 هزار کیلومتر خاکریز و دژ
3- احداث 20 هزار سنگر اجتماعی و انفرادی
4- احداث 56واحد اورژانس
5- احداث 22775 پناهگاه و زاغه مهمات
6- احداث 7097 پل و آبراهه
7- احداث 29 باند بالگرد
8- احداث 278 باند فرودگاه و اسکله
9- احداث 6824 سکوی پرتاب موشک
10- احداث 1130 حمام و اورژانس صحرایی
11- حفر 7008 کیلومتر کانال
12- حفر 19 حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق
13- اعزام 98962 دستگاه کمپرسی و ماشین های راهسازی
14- سرویس 5367198 ادوات راهسازی

جرقه اعتماد تا پایان دوران دفاع مقدس ، جهاد سازندگی با اعزام 540 هزار سنگرساز بی سنگر در قالب نیروهای پشتیبانی - مهندسی جنگ جهاد همواره در کنار دیگر رزمندگان اسلام با حضوری چشمگیر، در خدمت امام (ره)، امت و سرزمین مقدس جمهوری اسلامی ایران بود. در مرحله اول جنگ ، نیروهای جمهوری اسلامی ایران ، عمدتا خودجوش و مردمی بودند و ارتش با فرماندهی رئیس جمهور وقت ، بنی صدر عملیات های کلاسیک را برای آزادسازی سرزمین های اشغالی آغاز کرد.نخستین عملیات ارتش در 23 مهر 1359 در محور دزفول (جسر نادری) انجام شد که موفقیتی در بر نداشت. عملیات دوم به نام هویزه در 15 دی 1359 انجام شد ؛ اما این عملیات در تیر همان سال با موفقیت روبه رو شد و با وجود انهدام اولیه دشمن ، به دلیل توان بالای زرهی ارتش عراق ، صحنه نبرد علیه ایران مغلوب شد و دشمن توانست تعداد زیادی تانک و تجهیزات ارتش ایران را از آن خود کند. عملیات سوم در دی 1359 در محور جاده ماهشهر- آبادان صورت گرفت. در این عملیات که رهبری آن با ارتش بود، 30درصد از نیروهای شرکت کننده ، رزمندگان سپاه بودند. به دلیل پیروی نیروها از روش کلاسیک و نبود توازن میان ارتش های عراق و ایران ، این عملیات نیز به پیروزی نینجامید. از این پس ، تعدادی عملیات غیرکلاسیک نیز انجام شد که موفقیت های نسبی درپی داشت و بتدریج کادرسازی و افزایش اعتماد به نفس در نیروهای خودی را برای عملیات های بزرگتر موجب شد.