جنگل روی شیـب مرگ نیست

امروزه مقوله توسعه پایدار به عنوان یکی از تخصصی‌ترین واژگان علمی با هدف ایجاد توسعه متوازن در تمام بخش‌های مرتبط از‌جمله کشاورزی، منابع طبیعی و... مطرح است و سازمان متبوع نیز همواره با توجه به رسالت‌های سازمانی و حوزه وظایف تعریف شده، در راستای ارتقای پایداری اکولوژیکی طرح‌های منابع طبیعی و جلوگیری از تخریب سرزمین اقدامات متعددی انجام داده است و فی الواقع، تمام سیاست‌ها و راهبردهای کلان سازمان متبوع همواره در این راستا جهتگیری داشته و اجرای آن با وسواس و دقت زیاد درعرصه‌های منابع طبیعی کشور به اجرا درآمده است.

گفتنی است سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور از بدو تاسیس نسبت به طراحی و اجرای طرح‌های مهمی از جمله طرح‌های صیانت از جنگل‌های (شمال، غرب و جنوب کشور)، طرح صیانت از جنگل‌های ارسباران، طرح مدیریت پایدار جنگل‌های مانگرو، اجرای طرح‌های جنگلکاری،پارک‌های جنگلی و بوستان‌های روستایی و... اهتمام داشته که ذکر همه آنها در این سطور نمی‌گنجد و همواره شاخص‌های فنی و اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی برای ارزیابی میزان موفقیت طرح‌های مذکور و میزان دستیابی به اهداف تعیین شده به طور مستمر مورد پیگیری قرار می‌گیرد و تجارب علمی و عملی گرانبهایی برای مدیران و کارشناسان به ارمغان آورده است.

از سال 1393 به بعد نیز با توجه بیشتر به ضرورت‌های توسعه فضای سبز در کشور و همچنین ارتقای معیشتی جوامع محلی در اراضی با درصد تراکم پوشش یک تا
5 درصد (اراضی جنگلی) نیزمبادرت به طراحی و اجرای طرح جدید با عنوان جنگلکاری اقتصادی با مشارکت جوامع محلی کرده و آن را در دستور کار اجرا قرار داده است.

بی‌تردید امروزه توسعه پایدار و به اصطلاح مدیریت پایدار منابع طبیعی تجدید شونده کشور بدون توجه به مقوله‌های اقتصادی و اجتماعی و استفاده حداکثر از مشارکت جوامع محلی در اجرای طرح‌ها و همراهی آنان با اجرای طرح‌های مذکور امکان پذیر نیست و توسعه اقتصادی و اجتماعی در مناطق و طرح‌های منابع طبیعی از زیر ساخت‌های لازم برای توسعه و حفظ وضعیت موجود منابع طبیعی
کشور است.

براساس قانون

براساس تکالیف قانونی و الزامات و تعهدات تعیین شده بویژه ماده 15 قانون افزایش بهره وری کشاورزی و منابع طبیعی، افزایش سرانه فضای سبز طی یک بازه زمانی ده ساله با استفاده از تمام ظرفیت‌های دستگاه‌های اجرایی و بخش غیردولتی مد نظر قرار گرفته است و بر همین اساس توسعه فضای سبز در اراضی مستعد اکولوژیک بویژه در گستره اراضی شیبدار با حفظ کاربری‌های موجود (عدم دخالت و دست‌اندازی در پوشش‌های طبیعی موجود) و با هدف تثبیت حاکمیت دولت جمهوری اسلامی و همچنین جلوگیری از تعرضات افراد سودجو بخصوص ساخت و سازهای غیرمجاز به عنوان یکی از مهم‌ترین بسترها و ظرفیت‌های بلا استفاده برای توسعه پوشش سبز در این راستا قابل تامل است. بدیهی است جلوگیری از رانش‌ها و لغزش‌های توده‌ای خاک، حفاظت بهینه از منابع آب و خاک و بویژه جلوگیری از فرسایش خاک در عمل محقق شده و این مهم خود شاخص‌های زیست محیطی و اقتصادی اجتماعی در این مناطق را ارتقا خواهد بخشید.

گفتنی است حسب ضوابط قانونی و فنی تعیین شده برای سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، جانمایی و مکان‌یابی توسعه باغات در اراضی شیبدار با توجه خاص به ممنوعیت توسعه باغات در رویشگاه‌های جنگلی و مناطق واقع در زون جنگل، مراتع درجه یک و نیز محدوده‌های خارج از اراضی تخریبی و تصرفی دنبال شده و فی‌الواقع، ضوابط و محدودیت‌های مشخص و پر رنگی برای جلوگیری از تبعات ناشی از دخالت غیرعلمی و نسنجیده در اکوسیستم‌های جنگلی و مرتعی و مناطق حفاظت شده پیش بینی شده است و از طرفی اجرای طرح مذکور نیز منوط به انجام مطالعات لازم و تهیه و تدوین طرح مشخص و تصویب آن در کارگروه تخصصی تعیین شده است.

لازم به یادآوری است سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور همواره از نقد منصفانه و کارشناسی صاحب نظران و محققان محترم در راستای صیانت بهینه از منابع طبیعی و زیستی کشور استقبال کرده و آماده استفاده از پیشنهادات کاربردی متخصصان مربوط در راستای حفاظت بهینه از منابع طبیعی کشور است.