چرا جنگ 8 سال طول کشید؛

حوادث ماه اول جنگ نشان می دهد ارتش نه چندان آماده با کمک نیروهای مردمی توانست در همان روزهای اول جنگ دشمن را شکست کامل داده و از دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده باز دارد

کد خبر: ۱۱۰۷۷۴

مهمترین نتیجه و دستاورد دفاع مقدس ، بقای جمهوری اسلامی است که ما امروزه شاهد شکوفایی و سربلندی و عزت ملت بزرگ ایران هستیم.
امیر حسینی جانشین فرماندهی نیروی زمینی ارتش در بازگویی اتفاقات شروع جنگ تحمیلی و آنچه در روزهای ابتدایی جنگ گذشت ، نکات جالبی را مطرح می کند که در شناخت معادلات نظامی حمله عراق به ایران بسیار سودمند است. در این گفتگو تلاش شده است تا به شکل تحلیلی و کارشناسانه ، زوایای مختلف جنگ 8 ساله ایران و عراق بررسی شود.
امیرحسینی تاکید می کند، دفاع مقدس ادبیات تاریخی ایران را تغییر داد و مهمترین دستاوردش باور عمیق این موضوع بود که استقلال واقعی جز با مقاومت و از خودگذشتگی به دست نمی آید.

اگر با دیدی کارشناسانه به روزهای اولیه جنگ و مقاومت نیروهای ایرانی نگاه کنیم چه موضوعی بیش از همه جلب نظر می کند؛

اگر از نظر فنی و با دید کارشناسی به موضوع آغاز جنگ تحمیلی در شهریور 1359نگاه کنیم به این نتیجه می رسیم که توازن قوا در آن زمان به نفع دشمن بعثی بود. در ارزیابی کارشناسان نظامی و اطلاعاتی ارتش عراق و در برآوردهای اطلاعات استراتژیک کفه معادلات نظامی به سود عراق می چربید. به همین لحاظ بود که این رژیم تصمیم به تهاجم نظامی همه جانبه علیه جمهوری اسلامی ایران گرفت . چنین نگاهی از نظر ادبیات نظامی آن زمان کاملا طبیعی و منطبق با فرمول های حاکم بر محاسبات نظامی بوده است . ولی ارتش عراق و حاکمان این کشور پتانسیل انقلابی و انرژی نهفته ارزشهای حاکم بر عقاید مردم ایران را نادیده گرفته بودند، از این رو بی محابا راهکار تجاوز به میهن اسلامی ما را در پیش گرفتند ؛ اما هنوز ساعاتی از آغاز تجاوز همه جانبه دشمن به مرزها و عمق مناطق عملیاتی در شهرهای مرزی و مرکزی نگذشته بود که ملت بزرگ ایران یکپارچه برای دفاع و دفع دشمن شرور برآمدند و حماسه های جانانه ای خلق شد که تا ابد در تاریخ کشور ما باقی خواهد ماند. مقاومت رزمندگان اسلام در خرمشهر یکی از این صحنه هاست که به مدت 33 روز ادامه داشت و دو لشکر زرهی و سنگین عراقی را زمین گیر و فرسوده کرد.

یکی از اهداف استراتژیک عراق در روزهای نخست جنگ ، رسیدن به اهواز، حتی آبادان و اشغال آن بود. چه شد که به این هدف نرسید؛

دشمن آمده بود تا 3 روزه خوزستان را فتح کند و راهی تهران شود؛ اما در همان دروازه های خوزستان یعنی شلمچه و خرمشهر، بستان ، هویزه و... متوقف شد. تنها گلوله های دوربرد آن در همان روزهای اول جنگ به اهواز رسید که آن هم بموقع از تیررس خارج شد. مقاومت رزمندگان اسلام به قدری شدید بود که دشمن نتوانست از کارون عبور کند و محاصره آبادان را کامل کند. این تلاش دشمن به منظور سقوط آبادان ، شاید نزدیک به یک سال طول کشید ؛ اما ارتش مسلح صدام به اندازه ای فرسوده و ضعیف شده بود که هیچ گاه نتوانست موجودیت آبادان را تهدید کند و رزمندگان اسلام در اولین تلاش موثرشان در 5 مهر 1360 با لشکر 77خراسان ، محاصره آبادان را شکستند و برای همیشه این نگرانی را از دل رهبر کبیر انقلاب ، حضرت امام خمینی (ره) و مردم نجیب ایران دور کردند.

آیا امکان داشت با ترفندهایی اجازه ندهیم جنگ با عراق 8سال طول بکشد؛

برای پاسخ به این پرسش باید مسائل سیاسی و نظامی حاکم بر منطقه و جهان را در آن مقطع تاریخی به دقت بررسی کنیم. انقلابی در این اتفاق افتاده و نظم حاکم جهانی را بر هم زده بود. تا آن روز هر حرکتی در جهان صورت می گرفت یا وابسته به شرق بود یا وابسته به غرب ؛ اما این انقلاب با شعار نه شرقی نه غربی ، متولد شده بود. از این رو هر دو ابر قدرت از این وضعیت نگران بودند و جنگی که اتفاق افتاد نیز به گونه ای هماهنگی هر دو ابر قدرت را همراه داشت. هر دو ابرقدرت نظام جدید ایران را محک می زدند و البته هیچکدام پیروزی ایران را تحمل نمی کردند. از طرفی جمهوری اسلامی با اتکا بر رشادت و شجاعت غیورمردان خود و نیروی الهی که پشتیبان رزمندگان اسلام بود، مقاومت می کرد و از اولین سال نبرد، پیروزی های چشمگیری در جبهه های نبرد حق علیه باطل به دست آورد و حتی توانست قسمتهای اعظم خاک خود را از وجود دشمنان پاک کند ؛ اما قدرتهای جهانی به طور دقیق با توافق یکدیگر به صدام فرصت می دادند که خود را آماده کند و دوباره علیه ایران وارد جنگ شود. این اقدام ، یعنی تقویت و تجهیز ارتش صدام بارها تکرار شد تا بتواند بر رزمندگان اسلام پیروز شود و خواسته ابرقدرتها بویژه امریکا را عملی کند؛ اما به لطف خداوند منان موفق نمی شد. بنابراین جنگ یک جنگ فرسایشی و طولانی شد و تنها مقاومت رزمندگان اسلام اعم از ارتش ، سپاه ، بسیج و حمایت های بی دریغ مردمی عامل اصلی این پیروزی شد و خوشبختانه بقای جمهوری اسلامی را رقم زد. امروز با گذشت حدود 18 سال از پایان جنگ ، همه اسناد و مدارک سری آن زمان که مصداق این ادعاهاست منتشر شد و امریکایی ها و غربی ها نیز بیشترین سهم را در انتشار این اسناد داشته اند و محققان می توانند به آنها مراجعه کنند.

آیا پس از گذشت نزدیک به 18سال نشانه ای از فرهنگ دفاع مقدس را در نسل جوان امروز و جامعه فعلی ما می بینید؛

به یقین همین طور است. فرهنگ جامعه و کشور ما امروز متاثر از مقاومت دلیرانه 8 سال دفاع مقدس است و دیدگاه های ما براساس این فرهنگ غنی و اسلامی شکل گرفته است. امروز هیچ یک از آحاد مردم ما چنین تصوری را به خود راه نمی دهد که به دشمن امتیاز بدهد و همه یکپارچه به دنبال احقاق حقوق بین المللی و سربلندی ایران اسلامی هستند. در صورتی که پیش از انقلاب و جنگ چنین روحیه و فرهنگی نبود. مسوولان کشور امتیاز می دادند تا باقی باشند. استراتژی سیاسی کشور براساس امتیاز دادن به شرق و غرب بود. سوابق رژیم پهلوی و قاجار و سیاست های خارجی حاکم بر آنها مصادیق فراوانی از این ادعا را همراه خود دارد، اما امروز چنین نیست. هیچ یک از مردم کشور ما با وجود فشارهای سنگین بین المللی حاضر نیستند از حق انرژی هسته ای صلح آمیز خود گذشت نمایند، اگرچه همه باور دارند که تهدید جدی است. خوب به طور مشخص این فرهنگ دفاع مقدس است که در رفتار ما ایرانی ها نهادینه شده و این یک دستاورد ارزشمند است. حال آن که در گذشته چنین نبوده و با کمترین توپ و تشر و فشار سیاسی عقب نشینی کرده ایم. اینها نشانه های آشکار فرهنگ مقاومت است.

وقوع دفاع مقدس و تاثیر آن در وضعیت کنونی ارتش چگونه است؛

ارتش به عنوان سازمانی که از بدو پیروزی انقلاب اسلامی در خدمت نظام مقدس جمهوری اسلامی بوده و به طور عملی فداکاری و جانفشانی کرده ، دارای سوابق درخشانی در تاریخ انقلاب اسلامی است. در گذشته مردان بزرگی در لباس نظامی گری از کیان کشور دفاع کردند و ارتش مفتخر است که در دوران دفاع مقدس بیشترین شهید و جانباز را تقدیم انقلاب اسلامی کرده است. 48 هزار شهید و 270 هزار جانباز را تقدیم انقلاب اسلامی کرده است و این حرکت حتی پس از جنگ در مقاطع مختلف برای مراقبت از مرزها ادامه داشت. بنابر این تجارب فراوانی هم چه از نظر نظامی و چه از نظر کنترل بحران ها در اختیار دارد و نسلهای بعدی کارکنان ارتش نیز متاثر از این تجارب ارزنده و این تاریخ زرین هستند و با عشق و علاقه به این ارزشها وابسته اند و از آنها پاسداری می کنند و همه کوشش دارند که پا جای گذشتگان خود که همانا مجاهدان راستین و رزمندگان نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بودند، بگذارند.

روزهای بحران

عراق با ارتشی مجهز به کشوری حمله کرد که هنوز در حال سازماندهی ارکان سیاسی و اجتماعی خود بود و تنها نیروی مسلح و منسجم آن یعنی ارتش دستخوش تغییرات بسیار زیاد ناشی از حوادث اجتناب ناپذیر انقلاب شده بود. در نقاط مرزی با عناصر ضد انقلاب درگیری داشت که در عمل دفاع نظامی از انقلاب را آغاز کرده بود، از این رو به نظر می رسد اهداف تعیین شده دشمن چندان هم بلندپروازانه نباشد. با این همه بررسی حوادث ماه اول جنگ نشان می دهد، همین ارتش نه چندان آماده با کمک نیروهای مردمی توانست در همان روزهای اول جنگ دشمن را شکست کامل داده و از دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده باز دارد و با زمینگیر کردن نیروهای عراق در مواضع نامناسب مقدمات بیرون راندن دشمن را فراهم آورد.