هر چه بیشتر، بهتر!

برخی از افراد تصور می‌کنند که با نگهداری چند گلدان کوچک می‌توانند تاثیر بسیار زیادی در بهبود هوای منزل خود داشته باشند در حالی‌که این باور با واقعیت فاصله دارد و توان اکولوژیکی گیاه محدود است و فقط می‌تواند مقدار بسیار کمی در این مساله نقش داشته باشد. اما گیاهانی که در فضای آزاد وجود دارند، از جمله درختان بالغ به نسبت گیاهان آپارتمانی از توان اکولوژیکی بالاتری برخوردار هستند و می‌توانند در پاک شدن هوای محیط، بسیار موثر باشند. با این حال برای بهبود هوای داخل خانه و محیط زندگی، مطالعات و تحقیقات گسترده‌ای انجام شده با بهره‌گیری از برخی روش‌ها، می‌توان تا حدودی به بهبود وضعیت هوای محل زندگی کمک کرد. برای مثال، نگهداری از گل‌ها و گیاهانی که برگ‌های پهن دارند و با تعداد زیاد به صورت پاسیوی داخلی برای منزل طراحی می‌شوند، می‌توانند برای این منظور مفید باشند. علاوه بر این، بهره‌گیری از روف گاردن (بام سبز)، تراس‌های سبز بزرگ و دیوارهای سبز بزرگ مقیاس را در بهبود هوای منازل، نباید نادیده گرفت.

دیوارهای سبز که در آنها از گونه‌های مختلف به تعداد زیاد بهره گرفته شده است نیز می‌تواند مفید باشد. البته باید این مساله را در نظر داشت که برای تصفیه نسبی هوا، اندازه گیاهان، ترکیب و نحوه قرارگیری آنها در محیط، اندازه فضا وجریان هوای مکان، نور و دمای داخلی متاثر از اقلیم منطقه حائزاهمیت است. به همین دلیل افراد برای این منظور باید از کارشناسان و متخصصان فضای سبز کمک بگیرند تا بهترین گیاهان برای این منظور انتخاب شوند. علاوه بر بهره‌گیری از گیاهان در داخل منزل، اهمیت فضای سبز محیطی که واحد مسکونی در آن بنا شده و تاثیرات چشمگیر فضای سبز بر مباحث انرژی وکیفیت محیط‌زیست که به‌صورت کاملا علمی ثابت شده است، نباید از توسعه آن در اطراف ساختمان غافل شد و اگر فضای سبز داخلی و بیرونی هر دو به صورت همزمان وجود داشته باشد، انتظار بهبود کیفیت هوا بیشتر خواهد بود.

یکی از نکات بسیار مهمی که در گیاهان آپارتمانی حائزاهمیت است، آشنایی با نحوه نگهداری اصولی از گیاه و اسپری آب سبک (آب تصفیه شده بدون املاح) روی گیاهان است. گیاهان برای تبادل گازهای مضر مثل دی‌اکسید کربن و تولید اکسیژن، از میلیون‌ها روزنه سطحی و زیرسطحی برگ، بهره می‌گیرند که اگر این روزنه‌ها به وسیله تجمع ذرات معلق و آلودگی مسدود شوند، چرخه تبادل گاز بخوبی انجام نخواهد شد پس تمیز بودن برگ‌ها و اسپری آب سبک، بسیار ضروری است. اگرچه نگهداری از گیاهان در محل زندگی می‌تواند مفید باشد ولی این مساله را نباید از یاد برد که آن دسته از افرادی که در کلان‌شهرها با هوای آلوده و ناسالم در سطح وسیع زندگی می‌کنند، نباید انتظار زیادی از گیاهان آپارتمانی داشته باشند. استفاده از گیاهان در بسترهای بزرگ شهری و تخصیص کاربری‌های کلان وخرد در یک بستر تلفیق شده، می‌تواند بازدهی گیاهان را در کاهش آلاینده‌های محیطی تقویت کند.

مهندس کامیاب نجفی - دبیر انجمن علمی مهندسی فضای سبز دانشگاه تهران